Komu i kiedy przysługuje zasiłek przedemerytalny

Jacek Kowalski
05.12.2007 11:45
A A A Drukuj
Skończyłeś 61 lat i nie masz pracy? Pobierałeś przez ostatnie pół roku zasiłek dla bezrobotnych? Masz szansę na zasiłek przedemerytalny
Zobacz oferty IKE

Na początek wyjaśnienia. ** Nie myl zasiłku przedemerytalnego z wcześniejszą emeryturą albo z pomostówką - te świadczenia należą się zupełnie innym osobom. ** Wszystkie kwestie dotyczące zasiłku przedemerytalnego, w tym warunków jego otrzymania, zapisano w ustawie o świadczeniach przedemerytalnych z 30 kwietnia 2004 r. W razie np. sporu z ZUS zawsze warto sięgnąć do przepisów i sprawdzić, po czyjej stronie leży racja.

Komu się należy?

Świadczenie przedemerytalne dostaniesz tylko wtedy tylko, jeśli:

* jesteś osobą bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy

* w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiłeś - bez uzasadnionej przyczyny - przyjęcia propozycji zatrudnienia, także w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych

* złożysz wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.

Ile musisz mieć lat?

Aby przyznano ci świadczenie przedemerytalne, musisz legitymować się odpowiednim wiekiem. Jakim?

** Przypadek pierwszy

Jeśli jesteś kobietą, musisz mieć co najmniej 56 lat; jeśli mężczyzną - 61 lat. Uwaga, dotyczy to osób, które posiadają wymagany do emerytury okres pracy (tzw. lata składkowe - patrz ramka) i nieskładkowy (ramka) wynoszący co najmniej 20 lat (kobiety) i 25 lat (mężczyźni). Tu jeszcze jeden warunek: do chwili zwolnienia z pracy musisz być zatrudniony w firmie co najmniej przez pół roku.

** Przypadek drugi

Jeśli jesteś kobietą, musisz mieć co najmniej 55 lat, jeśli mężczyzną - 60, musisz wykazać się wymaganym do emerytury okresem pracy (tzw. składkowy) i lat nieskładkowych wynoszącym co najmniej 30/35 lat (kobiety/mężczyźni). Do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy także musisz być zatrudniony minimum sześć miesięcy.

** Przypadek trzeci - przedsiębiorca

Musisz mieć co najmniej 56 lat (kobieta) lub 61 lat (mężczyzna), a do tego mieć uprawniający do emerytury okres pracy (tzw. składkowy) i lat nieskładkowych wynoszący co najmniej 20/25 lat (kobiety/mężczyźni). Ten przypadek dotyczy osób, które prowadziły nieprzerwanie przez minimum dwa lata działalność gospodarczą, niezwiązaną z rolnictwem, a następnie ogłosiły upadłość; natomiast do dnia ogłoszenia upadłości opłacały składki na ubezpieczenia społeczne.

Uwaga, wskazany pośpiech! Masz niewiele czasu pomiędzy wydaniem przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego, iż przez pół roku pobierałeś zasiłek dla bezrobotnych, a złożeniem wniosku o przyznanie nowego świadczenia. To zaledwie 30 dni, a jeśli zostałeś zwolniony z pracy (czyli - jak pisze się w dokumentach - "ustał stosunek pracy"), na złożenie takiego wniosku masz dwa tygodnie.

** Przypadek czwarty - rencista

Musisz mieć co najmniej 55 lat (kobieta) oraz 60 lat (mężczyzna), osiągnąć uprawniający do emerytury okres pracy i lat nieskładkowych wynoszący co najmniej 20/25 lat (kobiety/mężczyźni). A do tego nieprzerwanie przez co najmniej pięć lat pobierać rentę z tytułu niezdolności do pracy i w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do tej renty - zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy.

Inne warunki

Niezależnie od wieku prawo do świadczenia mają także osoby bezrobotne, które:

** do dnia zwolnienia z pracy z przyczyn dotyczących zakładu, w którym były zatrudnione minimum pół roku, mogą wykazać wymagany do emerytury okres co najmniej: dla kobiet - 35 lat, dla mężczyzn - 40 lat,

** do 31 grudnia roku poprzedzającego zwolnienie z pracy (z powodów np. likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy) pozostawały w stosunku służbowym minimum sześć miesięcy i posiadają okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej: dla kobiet - 34 lata, dla mężczyzn - 39 lat.

Ile dostaniesz pieniędzy?

Świadczenie przedemerytalne to dziś 711,54 zł brutto.

Uwaga! Jeżeli jest przyznawane osobie wcześniej uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy, jego wysokość odpowiada kwocie ostatnio pobieranej renty, nie więcej jednak niż 711,54 zł.

Co robić, by otrzymać świadczenie przedemerytalne?

Trzeba osobiście złożyć wniosek w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania (przy czym uważaj - za miejsce zamieszkania ZUS uważa miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały).

Wniosek musisz zgłosić w terminie nieprzekraczającym 30 dni od wydania przez powiatowy urząd pracy zaświadczenia o sześciomiesięcznym okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Co dołączyć do wniosku?

* świadectwo pracy zwierające podstawę prawną rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego

* dokument pozwalający na ustalenie przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy, jeżeli świadectwo pracy nie potwierdza tych okoliczności

* postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości - oczywiście w przypadku, jeśli prowadziłeś swoją firmę niezwiązaną z działalnością rolniczą

* zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy o co najmniej sześciomiesięcznym okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, aktualnym zarejestrowaniu się jako bezrobotny oraz potwierdzenie, iż w okresie pobierania zasiłku wnioskodawca - bez uzasadnionej przyczyny - nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia

* dokument potwierdzający wykonywanie innej pracy zarobkowej (w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia)

* zaświadczenie powiatowego urzędu pracy o dacie zarejestrowania osoby, która utraciła prawo do renty

* świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych

* decyzję wydaną przez PUP o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w przypadku osób, które utraciły to prawo z powodu upływu okresu, na jaki zasiłek został przyznany

* dowody potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe, okresy pracy w gospodarstwie rolnym.

Biurokracja to zmora, każdy to wie, ale w tym wypadku nie da się jej ominąć. Brak wymaganych dokumentów lub też ich nieprzedłożenie w terminie to niemal pewna odmowa.

Kiedy przestaje ci przysługiwać świadczenie?

Jest kilka takich przypadków. Prawo do pobierania świadczenia przedemerytalnego ustaje w dniu:

* poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, albo

* w dniu, w którym ukończysz 60 lat (wersja dla pań) lub 65 lat (wersja męska)

* gdy staniesz się właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 hektary, tzw. przeliczeniowe

* gdy z jakichś powodów poprosisz o to na piśmie.

Prawo do wypłaty świadczeń możesz zawiesić, gdy nabędziesz prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty inwalidzkiej, renty strukturalnej lub świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej.

Uwaga! Jeśli pobierasz świadczenie przedemerytalne, musisz zawiadomić ZUS o okolicznościach powodujących utratę prawa do nich.

Ile możesz dorobić?

ZUS może ci zabrać świadczenie, gdy za dużo dorabiasz. Teraz bez żadnych konsekwencji można dorobić kwotę, która wraz ze świadczeniem przedemerytalnym nie przekroczy miesięcznie 1190,20 zł . Po przekroczeniu tej sumy świadczenie jest zmniejszane (o kwotę przekroczenia), ale zawsze musisz dostać przynajmniej 355,77 zł.

Gdy zarobki przekroczą 1666,20 zł - ZUS przestaje wypłacać świadczenia.

Ale skąd ZUS będzie wiedział, ile dorobiłeś. Od ciebie. O dorabianiu i wysokości zarobków trzeba informować ZUS na bieżąco. Na tej podstawie ZUS będzie wypłacał świadczenie przedemerytalne w pełnej wysokości, zmniejszy jego wysokość lub też je zawiesi.

** Słuchaj też dziś w "Faktach ekonomicznych RMF FM" LOGO RMF

Słowniczek rencisty

Okres składkowy - czas, kiedy pracowaliśmy. Obojętne - na etacie, prowadząc własną działalność, na zlecenie, byle od pensji odprowadzane były składki na fundusz społeczny i fundusz pracy. Tu wlicza się też m.in. okres zasadniczej służby wojskowej (dla mężczyzn, oczywiście). Mimo że przed 1999 rokiem składka w czasie takiej służby nie była płacona. Dotyczy to zawodowych wojskowych, policjantów, pracowników UOP-u. Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego też jest traktowany jako okres składkowy.

Okresy nieskładkowe - czas, w którym - w trakcie aktywności zawodowej - nie pracowaliśmy. Na przykład: okres pobierania zasiłku chorobowego, studia, ale tylko te ukończone (wystarczy absolutorium), urlop wychowawczy.

Staż pracy - to "okres uprawniający do emerytury" - suma tzw. okresów składkowych i nieskładkowych (okresy nieskładkowe nie mogą przekroczyć jednej trzeciej całego stażu pracy).

Zobacz także