Zwolnienie podmiotowe
Warto zauważyć, iż niektórzy podatnicy (zwolnienie nie znajduje zastosowania w odniesieniu do niektórych kategorii działalności) mogą skorzystać ze zwolnienia podmiotowego VAT, na mocy którego nie będą zobowiązani do rozliczania VAT, jeśli wartość sprzedaży opodatkowanej netto (przewidywana lub zrealizowana w poprzednim roku podatkowym) nie przekroczyła kwoty 50 tys. zł.
Metoda kasowa
Mały podatnik (taki, u którego wartość sprzedaży w danym roku podatkowym nie przekroczyła 1,2 mln EUR*) niekorzystający ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa powyżej może wybrać szczególną metodę rozliczeń VAT, tzw. metodę kasową. Dzięki zastosowaniu tej metody podatnik będzie miał możliwość rozpoznawania obowiązku podatkowego VAT związanego z realizowaną przez niego sprzedażą w momencie (okresie rozliczeniowym) uregulowania całości lub części należności z tytułu dokonanej dostawy / wykonania usług, nie później jednak niż 90. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. W praktyce zatem możliwym będzie faktyczne odroczenie momentu zapłaty VAT należnego do urzędu do momentu otrzymania przez podatnika zapłaty (w jakiejkolwiek formie), jednakże w przypadku nieotrzymania zapłaty w ciągu 90 dni, licząc od wydania towaru lub wykonania usługi, podatnik będzie zobowiązany wykazać VAT należny w okresie rozliczeniowym, w którym upływa wspomniany 90-dniowy termin. Pamiętać należy, iż jednocześnie podobna metodologia rozliczeń dotyczyć będzie podatku naliczonego, co oznacza, iż generalnie podatnik rozliczający się metodą kasową będzie mógł odliczyć VAT naliczony dopiero w okresie rozliczeniowym, w którym uregulował całe zobowiązanie wynikające z otrzymanej faktury.
Rozliczenia kwartalne
Wybierając metodę kasową rozliczeń VAT, mali podatnicy będą jednocześnie zobowiązani do obliczania podatku i składania deklaracji VAT za okresy kwartalne (do 25. dnia miesiąca następującego po danym kwartale).
Należy zaznaczyć, iż mały podatnik ma możliwość skorzystania z kwartalnego rozliczania VAT (obliczania podatku i składania deklaracji w okresach kwartalnych) również w przypadku nie wybrania metody kasowej.
Warunki korzystania z metody kasowej
* zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który będzie rozliczał się według metody kasowej (złożenie aktualizacji zgłoszenia VAT-R),
* planując rezygnację, należy dokonać stosownego zawiadomienia przed końcem kwartału, w którym stosowano metodę kasową (rezygnacja możliwa jest najwcześniej po upływie 12 miesięcy jej stosowania),
* przekroczenie limitu determinującego status małego podatnika powoduje utratę prawa do stosowania metody kasowej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym limit został przekroczony.
Jakie rozwiązanie wybrać?
Zastosowanie metody kasowej będzie istotną korzyścią dla podatników, którzy otrzymują płatności od klientów nieterminowo lub stosują wydłużone terminy płatności (np. w celu zwiększenia swojej konkurencyjności), jak również wykazują w deklaracjach VAT do zapłaty (warto pamiętać, iż możliwe jest również wybranie jedynie rozliczeń kwartalnych bez stosowania metody kasowej).
Z kolei dla podatników wykazujących nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym z uwagi na odroczenie terminu zwrotu VAT metoda kasowa, ani sama możliwość rozliczeń kwartalnych z pewnością nie będą rekomendowanym rozwiązaniem. W takim wypadku o wiele bardziej korzystne może okazać się zastosowanie ogólnych zasad rozliczeń VAT.
Warto pamiętać, aby rozważając ewentualne skorzystanie z przywilejów statusu małego podatnika (w szczególności zastosowania metody kasowej), uwzględnić m.in. następujące aspekty:
* dodatkowe obciążenia administracyjne - konieczność bieżącego monitorowania płatności (lub innych form regulowania należności i zobowiązań) oraz upływu 90-dniowego terminu od wydania towaru / wykonania usługi,
* potencjalnie negatywny wpływ na współpracę z podatnikami nierozliczającymi się metodą kasową - podatnicy otrzymujący faktury oznaczone jako "faktura VAT MP" bez względu na swój status muszą zastosować się do ograniczeń w zakresie skorzystania z prawa do odliczenia VAT,
* ograniczenie odliczenia w kolejnych (po uregulowaniu należności) okresach rozliczeniowych - niedokonanie odliczenia w kwartale, w którym uregulowano zobowiązanie wiąże się z koniecznością korekty deklaracji przy realizacji prawa do odliczenia.
* potencjalne problemy w zakresie ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego lub prawa do odliczenia mogą powstawać w związku ze stosowaniem niestandardowych form rozliczania należności / zobowiązań,
Podsumowując, status małego podatnika może przynieść pewne korzyści podatkowe, co z kolei może być niezwykle istotne z punktu widzenia zwłaszcza podmiotów rozpoczynających działalność. Należy jednak pamiętać, iż aby uniknąć przykrych niespodzianek w przyszłości, podjęcie decyzji w zakresie ewentualnego skorzystania z dostępnych rozwiązań powinno być poprzedzone analizą wszystkich aspektów, jakie będą wiązać się z rozważanym wyborem.
*Podana kwota została podwyższona w stosunku do dotychczas obowiązującej (800 000 EUR) i po przeliczeniu wg wskazanego w przepisach kursu wynosi 4 053 000 zł.