Grafen, choć zbudowany z pojedynczej warstwy atomów węgla, jest najbardziej wytrzymałym materiałem na świecie. Jego wytrzymałość jest ponad sto razy wyższa niż stali. Jest też doskonałym przewodnikiem. W procesorach może zastąpić krzem i sprawić, że byłyby one nawet stokrotnie szybsze od krzemowych. Grafen jest przezroczysty, czyli może nadawać się do robienia ekranów dotykowych albo paneli baterii słonecznych. Polscy naukowcy opatentowali technologię produkcji grafenu, ale nad jego wykorzystaniem od lat głowią się też Amerykanie (w zeszłym roku koncern
IBM ujawnił, że już stworzył grafenowy tranzystor).
Grafenem zainteresowała się Agencja Rozwoju Przemysłu, która chce wspierać innowacje. Jednym z pierwszych pomysłów jest powołanie spółki Nanocarbon, która ma pracować nad komercyjnym wykorzystaniem grafenu.
- Grafen ma całą masę właściwości i może mieć bardzo różne zastosowania. Nie do końca wiadomo, w jakim kierunku należy prowadzić badania - mówi Wojciech Dąbrowski, prezes ARP. Jak wybrać dziedzinę, w której nowy materiał jest nie tylko potrzebny, ale ma też największe szanse na zastosowanie? Chybiona decyzja będzie oznaczała nie tylko zmarnowane fundusze, ale przede wszystkim stracony czas, który najbardziej liczy się w grafenowym wyścigu. ARP chce szukać pomysłów za pomocą techniki nazywanej crowdsourcingiem.
Tę zbitkę dwóch angielskich słów - "crowd" (tłum) oraz "outsourcing" (powierzenie części zadań spółki firmie zewnętrznej) - wymyślił Jeff Howe, dziennikarz magazynu "Wired". Polega ona na tym, że szukając rozwiązań, firmy zwracają się nie tylko do własnych pracowników, ale również do "tłumu ekspertów" zewnętrznych, i to z przeróżnych dziedzin. Żeby zrobić to szybko i skutecznie, potrzebne są narzędzia, za pośrednictwem których można szybko dotrzeć do rozproszonych w różnych miejscach ekspertów i zlecić im zadanie. W tym celu ARP zamówiła w Centrum Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów działającym w Polskiej Akademii Nauk platformę internetową, która zorganizuje pracę z zewnętrznymi fachowcami. PAN nie tylko stworzy program, ale zajmie się także jego prowadzeniem - pozyska ekspertów i sformułuje dla nich pytania i zadania.
- Na początku będą to głównie krajowi specjaliści, ale zakładamy, że z czasem ich grono może się poszerzać. ARP będzie jedynie właścicielem platformy - mówi prezes Agencji. - Nawet jeśli zabrniemy w ślepą uliczkę, to i tak w trakcie pracy w ten sposób powstaną nowe pomysły i kompetencje.
Według niego narzędzie będzie gotowe po wakacjach w przyszłym roku. Jacek Libucha z firmy doradczej Boston Consulting Group dobrze ocenia pomysł. - Innowacja najczęściej leży tam, gdzie firmy i organizacje nie mają kompetencji. W przypadku grafenu jest to o tyle istotne, że sprawą zajmuje się ARP, która nie jest dobra we wprowadzaniu nowości na rynek - mówi Libucha.
Najbardziej znaną firmą na świecie zajmującą się rozwiązywaniem problemów w ten sposób jest InnoCentive, z której usług korzystają tacy potentaci, jak Procter & Gamble, Janssen, Dow Chemical, General Mills czy Colgate-Palmolive. Ten ostatni chciał umieścić w tubce pastę z żelem tak, aby warstwy pasty i żelu nie mieszały się ze sobą. 62-letni
inżynier Ed Melcarek, który dostał to zadanie za pośrednictwem InnoCentive, opracował rozwiązanie w kilka godzin. Trzeba naelektryzować pastę i tubkę tak, by odpychały się od siebie. Wówczas pasta i żel się nie pomieszają i naciskając na tubkę, będziemy mieli na szczoteczce substancję w ładne prążki. Przyniosło mu to 25 tys. dol. w kilka godzin.
