Linie lotnicze, które nie dały rady stanąć twardo na nogi po kryzysie lat 2008-09, teraz muszą walczyć o przetrwanie. Dobitnie pokazuje to początek 2012 r. W piątek uziemiony został narodowy węgierski przewoźnik Malév. Z kolei pod koniec stycznia przestały latać samoloty linii Spanair.

Węgierski przewoźnik woził pasażerów przez ostatnie 66 lat. Jego losy były jednak burzliwe. W 2007 r. został sprzedany rosyjskiej spółce AirBridge Zrt. Trzy lata później został ponownie znacjonalizowany. Węgierskie rządy pompowały w firmę miliony euro. Na początku roku Komisja Europejska nakazała jednak linii zwrot pomocy publicznej sięgającej w sumie 130 mln euro!

- Rząd nie jest już w stanie finansować firmy z powodu decyzji Komisji Europejskiej, nie ma też perspektywy pozyskania inwestora. Działanie przewoźnika stało się więc niemożliwe - powiedział w piątek szef Malévu Laszlo Berenyi. Długi Malévu przekroczyły 200 mln euro.

Już teraz jednak się mówi, że na prochach dawnego Malévu powstanie nowy, który nie będzie obciążony takimi kosztami. Pytanie, czy uda mu się odzyskać udziały w rynku.

Reakcja konkurencyjnych linii lotniczych na bankructwo Malévu była bowiem natychmiastowa. Irlandzki Ryanair, który w styczniu ogłosił, że od marca uruchomi pięć nowych tras z Budapesztu, w piątek podał, że otworzy dodatkowe... 26 kierunków. Wizz Air z kolei ogłosił, że w marcu dostarczy dwa nowe samoloty na lotnisko w Budapeszcie, zwiększając przepustowość o 66 proc. Linia liczy, że zwiększy dzięki temu liczbę obsłużonych pasażerów w Budapeszcie z 1,4 mln do 2 mln. Inni przewoźnicy zwiększają liczbę lotów lub, jak LOT, dają większe samoloty na trasy do Budapesztu.

Węgierskie władze nie są jedynymi, które odcięły finansowanie swojego przewoźnika. Podobnie w sprawie Spanaira pod koniec stycznia postąpiły władze regionalne Katalonii, argumentując to kryzysem w hiszpańskiej gospodarce. Do ostatniej chwili mówiło się, że zainteresowane linią mogą być Qatar Airways. Ostatecznie nic z tego nie wyszło.

Bankructwo Spanaira rykoszetem uderzy w skandynawskie linie SAS. Kiedyś Spanair był ich spółką zależną, ale po sprzedaży w 2009 r. Skandynawowie ciągle mieli 10,9 proc. udziałów w hiszpańskiej spółce. Uziemienie Spanaira może oznaczać dla SAS straty sięgające 190 mln euro.

Czy podobny los jak Spanaira i Malév czeka też innych mniejszych przewoźników europejskich? Na rynku lotniczym nieźle sobie radzą duzi gracze, jak Lufthansa, Air France-KLM, British Airways-Iberia. Zdaniem ekspertów szansą dla małych linii jest pozyskanie bogatego inwestora. Na sprzedaż jest co najmniej kilku przewoźników, m.in. Czech Airlines, portugalskie linie TAP czy polski LOT. W styczniu "Financial Times" napisał, że o zakup polskiej linii rywalizują Turkish Airlines oraz drugi inwestor, którego nazwy nie podano.