Izba Domów Maklerskich, instytucja, która ma m.in. działać w interesie działających w Polsce brokerów, chce, aby GPW obniżyła opłaty. Argumenty? Stawki, które pobiera giełda, należą do najwyższych w Europie, a do tego od lat się nie zmieniły. Domy maklerskie płacą opłatę stałą 1 zł i odsetek od wartości np. 0,033 proc. w przypadku transakcji do 100 tys. zł. Dla porównania giełda w Stambule inkasuje 0,001 proc.

Wysokie koszty przekładają się na to, że domy maklerskie utrzymują wysokie opłaty dla swoich klientów, także indywidualnych, których w Polsce jest już 1,5 mln. Płaci się opłatę roczną - kilkadziesiąt złotych, i za każde zlecenie - kilka złotych. - Znam osoby, które zrezygnowały z inwestycji w Polsce, bo zostawiały u nas majątek, płacąc prowizje polskim biurom maklerskim. A byli to i tak bardzo aktywni gracze, którzy korzystali z obniżonych stawek - mówi Jarosław Dominiak, prezes Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych.

Według informacji uzyskanych od Izby domy maklerskie wnioskowały o kilkunastoprocentową obniżkę opłat. Propozycja giełdy to kilka procent upustu. Na początku miesiąca rozmowy utknęły - zarząd giełdy wycofał się z wcześniej proponowanej obniżki. Nie wiadomo, jaki jest powód takiej decyzji i czy jest szansa na rozwiązanie konfliktu. GPW nie udzieliła w tej sprawie odpowiedzi. W tym tygodniu Rada Domów Maklerskich poinformowała o sprawie Radę Giełdy - organ nadzorujący pracę zarządu GPW.

Być może giełda będzie musiała ustąpić i sama obniży opłaty. Rośnie zagrożenie, że w przyszłości część inwestorów zamiast na GPW będzie obracać akcjami na alternatywnych platformach obrotu, tzw. MTF. To rodzaj giełd skierowanych głównie do inwestorów instytucjonalnych, które oferują szybsze i tańsze zawieranie transakcji. Według danych agencji Reuters udział takich platform w obrotach akcjami polskich spółek może sięgać nawet jednej czwartej. Taki czarny dla siebie scenariusz i naciski w sprawie obniżenia opłat GPW przepowiedziała jeszcze w 2010 r., kiedy sama wchodziła na parkiet. - Koszty zawierania transakcji na dużych giełdach zagranicznych i MTF-ach są niższe niż na GPW. (...) W konsekwencji emitenci i inwestorzy mogą wywierać presję na obniżenie przez GPW opłat pobieranych z tytułu notowań i obrotu, co może spowodować zmniejszenie przychodów Grupy - czytamy w prospekcie emisyjnym Giełdy Papierów Wartościowych.

Giełda niechętnie chce przystać na obniżkę, bo z tytułu obsługi obrotu pochodzi aż trzy czwarte jej przychodów - w trzecim kwartale było to 53,5 mln zł o 24 proc. więcej niż rok temu. Wyniki GPW za cały 2011 rok poznamy 13 marca.

Sojusznikiem domów maklerskich w walce o obniżenie opłat mogłoby być Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Jest to największa organizacja zrzeszająca inwestorów giełdowych. Problem w tym, że nawet obniżka opłat przez GPW nie musi oznaczać, że klienci indywidualni zaczną płacić mniej. W 2009 r. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych obniżył opłaty pobierane od emitentów, ale wtedy to, co udało się zaoszczędzić, biura maklerskie wolały zachować dla siebie. - W tabeli opłat nie zobaczyliśmy najmniejszej zmiany - mówi Jarosław Dominiak z SII. Dlatego teraz stowarzyszenie ostrożnie podchodzi do działań Izby. - Jesteśmy gotowi wspomóc działania Izby, jeśli będziemy mieć gwarancje, że efekt obniżki zobaczą także indywidualni klienci brokerów - mówi Dominiak. Janusz Czarzasty, prezes Izby, przyznaje, że dopiero istotna obniżka może przełożyć się na spadek cen.

- Zachwycamy się naszym rynkiem kapitałowym, rekordową w skali europejskiej liczbą ofert publicznych, wielkością obrotów, ale sytuacja nie jest idealna. Brakuje konkurencji między biurami - mówi Jarosław Dominiak.