Najnowsze dane Komisji Nadzoru Finansowego wskazują, że zmniejsza się problem opcji w całej naszej gospodarce. Jego kumulacja nastąpiła na przełomie roku, gdy doszło do gigantycznego osłabienia złotego, co wpędziło w straty setki polskich przedsiębiorstw, które zawarły wcześniej umowy opcyjne z bankami.
Opcje tzw. put służą firmom, głównie eksporterom, jako popularny sposób zabezpieczania się przed ryzykiem kursowym. Ale wiele firm, by uniknąć zapłaty prowizji za takie opcje, decydowało się na ryzykowne posunięcie. Wystawiały bankom opcje tzw. call, ryzykując olbrzymie straty, gdyby
złoty zaczął słabnąć. Czasem w wielu bankach, na kilkakrotnie wyższe nominały niż opcje put, czym faktycznie decydowały się na ryzykowne
spekulacje walutowe. Według KNF takie spekulacje prowadziło ok. 10 proc. klientów banków, zaś reszta miała zabezpieczenie w przychodach z
eksportu.
Strażnik naszego rynku kapitałowego podliczył, że na 31 lipca (przy kursie euro 4,16 zł) negatywna wycena z powodu zaangażowania w opcje sięgała 2,21 mld zł, transakcji forward - 2,24 mld zł (umowy bank-firma dotyczące transakcji walutą po określonym z góry kursie i w określonym terminie) oraz swapów - 1,06 mld zł (zamiany walut kredytu lub oprocentowania, w tym słynne CIRS-y). Zmniejszyć problem opcji pomógł nie tylko silniejszy złoty. Część firm dogadała się z bankami i zawarła ugody: zobowiązania rozłożono na raty, część umorzono. Liczba firm spłacających transakcje pochodne spadła od początku roku z 2,1 tys. do 1,6 tys.
KNF mając na bieżąco informacje ze wszystkich banków, co kilka miesięcy publikuje raport o opcjach, uwzględniając
kurs walutowy i zaangażowanie firm w takie umowy. W pierwszym raporcie w połowie grudnia zeszłego roku KNF obliczyła, że polskie firmy mają do spłaty 5,5 mld zł. Nie były to realne straty, a jedynie kwoty do spłaty, a większość była zabezpieczona przychodami z eksportu. Po osłabieniu złotego do 4,80 zł za euro dług firm urósł do ok. 15 mld zł. Raport z lutego, gdy euro kosztowało 4,64 zł, mówił o zobowiązaniach rzędu 9 mld zł.