Jak wyjść z tej dziury

- O tym, że do końca roku za euro będziemy płacili mniej niż 4 zł, można zapomnieć - uważa Janusz Jankowiak, ekonomista Polskiej Rady Biznesu.

Tego jeszcze nie było! Rostowski zdetronizował Jarosława Bauca -ministra za czasów poprzedniej ogromnej dziury budżetowej. W 2001r. Bauc straszył nas co prawda 100 mld zł, ale skończyło się na "marnych" 33 mld zł.

- To czarny PR, by w kampanii prezydenckiej rząd ogłosił, że jest lepiej i że to zasługa Donalda Tuska - powiedział PAP doradca prezydenta Adam Glapiński. Jego zdaniem deficyt będzie mniejszy, bo NBP zapewne wpłaci do budżetu 5-6 mld zł zysku, czego rząd nie uwzględnił.

52 mld zł - jedną szóstą tegorocznych dochodów budżetu -rząd będzie musiał pożyczyć np. w bankach. Ale one każą sobie słono za to płacić.

Dziura w kasie "robi się" zawsze tak samo. Gospodarka zwalnia: w 2001 r. wzrost PKB spadł z 5 do 1 proc.; teraz - z 5 do 0,9 proc. Uruchamia to lawinę: rośnie bezrobocie, ludzie mniej zarabiają i mniej kupują, więc i do wspólnej kasy trafia mniej pieniędzy z podatków. A wydatki rosną, bo tak zapisane jest w ustawach.

W tym roku rząd się ratował, wyciskając ze spółek skarbu państwa miliardowe dywidendy i przewalutowując po dobrym kursie pieniądze z Unii Europejskiej. Mimo to musiał nowelizować budżet i zwiększyć deficyt aż o 9 mld zł - z 18,2 do 27,2 mld zł.

W 2010 r. dochody będą równie marne. Polsce udaje się co prawda uniknąć recesji, ale wzrost nadal ma być karłowaty - tylko (choć na tle innych "aż") 1,2 proc.

Minister Rostowski wykluczył zwiększanie podatków. A wydatki znów rosną jak na drożdżach - o kilkadziesiąt miliardów złotych. Czeka nas m.in.:

- waloryzacja rent i emerytur,

- waloryzacja świadczeń rodzinnych,

- wyższa dotacja do NFZ, bo budżet płaci składki na zdrowie za bezrobotnych,

- wzrost wydatków na drogi z 20 do 30 mld zł,

- wzrost kosztów obsługi zadłużenia (a już w tym roku to 32,8 mld zł).

Oszczędności minister Rostowski może porobić niewielkie -tylko 25 proc. wydatków budżetu nie wynika z ustaw.

Szok wywołany wyznaniem Rostowskiego jest tym większy, że przez ostatnie miesiące minister przekonywał, że Polska nie może sobie pozwolić na zwiększanie deficytu. Gromił opozycję, która domagała się wzrostu wydatków na walkę z kryzysem.

- Na początku kryzysu myśmy walczyli o wiarygodność. Teraz, gdy zdobyliśmy wiarygodność, możemy zwiększać deficyt. Gdyby było odwrotnie, dziś w ogóle byśmy nie panowali nad finansami - tak minister wyjaśniał "Gazecie" tę sprzeczność.

Według wyliczeń publicysty "Gazety" Witolda Gadomskiego rząd Millera zadłużył nas na 81 mld zł, Belki - na 82 mld zł, Marcinkiewicza i Kaczyńskiego - na 60 mld zł, i to mimo że gospodarka parła wtedy w górę jak szalona. Za rządu Tuska dług publiczny wzrósł już o rekordowe 102 mld zł!

Dziś dług publiczny to ok. 700 mld zł. Zbliżamy się do niebezpiecznej granicy 55 proc. PKB, czyli 740 mld zł. Jeśli dług przebije tę barierę, to ustawa o finansach publicznych nakazuje rządowi zrównoważenie budżetu.

Nie da się tego zrobić inaczej niż cięciami wydatków i podnoszeniem podatków. Ustawę można zmienić, ale na straży finansów państwa stoi też konstytucja, która zakazuje zaciągania pożyczek, jeśli dług publiczny przekroczy 60 proc. PKB (dziś ok. 790 mld zł).

Minister Rostowski pociesza nas, że wciąż jest szansa na utrzymanie długu w ryzach. Ratunkiem jest prywatyzacja. Gdyby państwo dostało z niej 28,5 mld zł w tym i przyszłym roku -o tyle mniej musiałoby pożyczyć. Ale to wymaga od rządu determinacji. Przeciwko wyprzedaży "rodowych sreber" protestuje Lech Kaczyński, nie chcą jej często sami pracownicy.