Nobel z ekonomii dla Elinor Ostrom i Olivera E. Williamsona

Elinor Ostrom otrzymała Nagrodę Banku Szwecji im. Alfreda Nobla (tak brzmi pełna nazwa tej nagrody) za prace na rzecz usprawnienia zarządzania w gospodarce, a Williamson został nagrodzony za teorię rozwiązywania konfliktów korporacyjnych.

- Przez ostatnie trzy dekady ich praca sprawiła, że badania nad zarządzaniem gospodarką awansowały z przedsionka do centrum naukowej uwagi. Ich badania pokazują, że analiza ekonomiczna może być stosowana w większości form organizacji społecznej - głosi uzasadnienie.

Elinor Ostrom, profesor na Uniwersytecie Bloomington, rzuciła wyzwanie teorii, jakoby wspólna własność była zawsze źle zarządzana i jedynym wyjściem z tej sytuacji jest prywatyzacja lub przejęcie władzy przez jeden centralny ośrodek. Przeprowadziła szereg badań i analiz, za przykłady biorąc zarządzane przez szereg pracowników targi rybne, pastwiska, lasy, i dowiodła, że w większości przypadków własność wspólna jest znacznie lepiej zarządzana, niż mówią to standardowe teorie. Jej zdaniem właściciele zasobów najczęściej w swoim gronie sami wynajdują sposoby na podjęcie dobrych decyzji i wcielenie ich w życie, sami też najlepiej są w stanie rozwiązać wszelkie konflikty interesów.

Williamson, emerytowany profesor Kalifornijskiego Uniwersytetu Berkeley, dowiódł z kolei, że rynek i organizacje o strukturze hierarchicznej, takie jak przedsiębiorstwa, to struktury o alternatywnym modelu zarządzania, ponieważ różnią się od siebie sposobami rozwiązywania konfliktów interesów.

- To dla mnie wielka niespodzianka i wyróżnienie - powiedziała przez telefon laureatka podczas konferencji prasowej. - Jest mnóstwo osób walczących o tę nagrodę, a zostać jedną z nich to dla mnie wielki zaszczyt. Ciągle jestem w szoku - powiedziała Ostrom.

Elinor Ostrom to pierwsza kobieta, która otrzymała Nagrodę Nobla z dziedziny ekonomii, jest ona przyznawana od 1968 roku. Jednocześnie jest piątą noblistką nagrodzoną w tym roku - to rekord w historii przyznawania Nobli.

Polscy ekonomiści zadowoleni

Jestem bardziej ucieszony, niż zaskoczony tą decyzją, bo w ostatnich latach mieliśmy do czynienia z dość dziwacznymi nominacjami. Tym razem dostało dwoje ekonomistów instytucjonalnych. To bardzo dobre nominacje - mówi w TVN CNBC Biznes prof. Jan Winiecki.

- Oliver E. Williamson był dla mnie kandydatem do ekonomicznego Nobla już od 10 lat. W swojej książce cytuję go sto razy. Tegoroczny wybór jest nieco mniej zmatematyzowany, laureaci są typowymi instytucjonalistami: Williamson zajmuje się problematyką socjologiczną, rozwinął teorie kosztów transakcji, która odgrywa ogromną rolę w biznesie. Z kolei Elinor Ostrom bada m.in. w jakim stopniu powodzenie konkretnego przedsięwzięcia biznesowego uzależnione jest od różnych czynników - działalności akcjonariuszy czy zachowania samorządu lokalnego - mówi prof. Adam Noga z Akademii Leona Koźmińskiego.



10 mln koron nagrody

W odróżnieniu od innych Nobli - z dziedziny medycyny, fizyki, chemii, literatury i nagrody pokojowej - Nobel ekonomiczny fundowany jest przez Sveriges Riksbank, szwedzki bank centralny.

Laureaci otrzymają nagrodę pieniężną w wysokości 10 mln koron, czyli 4 mln 119 tys. zł, którą podzielą się po połowie.

Ekonomicznego Nobla otrzymało dotąd 62 ekonomistów. Po raz pierwszy nagrodę przyznano w 1969 r. dwóm Europejczykom. W następnych latach zdobywcami ekonomicznego Nobla byli już niemal wyłącznie Amerykanie lub Europejczycy pracujący na amerykańskich uniwersytetach.

Jednym z ważnych kryteriów, jakie bierze się pod uwagę, oceniając dorobek naukowca ekonomisty, jest liczba cytowań w publikacjach innych ekonomistów.

Przeczytaj, kogo i dlaczego typowano do tegorocznego Nobla z ekonomii