Łotewski trybunał: oddajcie ludziom emerytury

Łotwa jest jednym z krajów najbardziej dotkniętych przez kryzys w Europie - w tym roku jej gospodarka skurczy się o ok. 17-18 proc. Jedynym ratunkiem dla niej było zwrócenie się o pomoc do Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Unii Europejskiej. Łotwa rok temu dostała 7,5 mld euro pomocy. Ale wypłaty kolejnych transz kredytu uzależnione były od postępów w cięciu budżetu.

Łotewski rząd w tym roku zdecydował się na drastyczne ograniczenie wydatków, podniósł podatki. Od lipca obciął m.in. emerytury od 10 do 70 proc. (najbardziej emerytom, którzy sobie dorabiają). Emeryci zaskarżyli te decyzje. Trybunał Konstytucyjny dostał 9 tys. wniosków o sprawdzenie, czy rządowe cięcia są zgodne z konstytucją.

Wczoraj trybunał przyznał rację emerytom. - Decyzja o cięciu emerytur pogwałciła prawo jednostek do zabezpieczenia społecznego - podał trybunał w uzasadnieniu. Jego decyzja jest ostateczna. Oznacza to, że parlament musi do marca 2010 r. wypracować sposób zwrócenia pieniędzy emerytom, co ma nastąpić do połowy 2015 r.

Wyrok trybunału stawia pod znakiem zapytania cały program naprawczy łotewskich finansów publicznych. Minister spraw społecznych Uldis Augulis ostrzegł, że niekorzystny dla rządu wyrok będzie kosztował przyszłoroczny budżet 184 mln łatów (260 mln euro), z czego 101 mln łatów pochłonie wypłacanie emerytur w pełnej wysokości, a 83 mln spłata tego, co zostało zabrane.

Tymczasem zgodnie z umową z MFW łotewski rząd już w tym roku musiał dodatkowo ograniczyć planowany deficyt budżetowy o 500 mln łatów. Podobne cięcia musiał też przeprowadzić w przypadku przyszłorocznego budżetu, by deficyt nie przekroczył 8,5 proc. PKB.

Nie wiadomo jeszcze, czy i w jaki sposób decyzja łotewskiego trybunału wpłynie na warunki udzielania dalszych pożyczek przez MFW. We wtorek na specjalnym posiedzeniu mieli o tym dyskutować przedstawiciele parlamentu i łotewskiego rządu.