Zarobili miliony z CO2 i kupili serduszka WOŚP za 2 mln zł

Kłapucki jest ładnych parę lat starszy od wspólnika. W latach 80. pojechał do Grenoble studiować ekonomię. Krótko po studiach zaczął sprowadzać ze Wschodu mrożone warzywa, owoce i sprzedawać je francuskim producentom. Najlepsze maliny były w Jugosławii, a truskawki w Polsce. Interes szedł nieźle, choć zdarzały się wpadki. Raz przetwórnia w dzisiejszym Kujawsko-Pomorskiem zleciła rolnikom hodowlę cukinii. - Nagle dostaję we Francji telefon: przyjedź pilnie do Polski, bo zasypali nam tą cukinią całą drogę. Mieli zbierać warzywa o średnicy 2 cm, a dostarczali okazy po metr dwadzieścia! W końcu płaciłem za kilogram. Podobnie było z marchwią - Kłapucki ledwo wytrzymuje, aby nie parsknąć śmiechem. - Mój klient z Belgii dzwoni i mówi: "Marchew u was rośnie świetnie, ale jak ja mam ją zmieścić do słoika?"

W 1993 r. wrócił do Polski (jak przyznaje, m.in. dla kobiety). Biznes i tak mógł nadzorować, siedząc po drugiej stronie. Zimą, kiedy nie było czego wywozić z Polski, importował z Hiszpanii cytrusy.

Jednak krótko po powrocie poniósł klęskę. - Polski odbiorca wziął towar i splajtował. Na stare pieniądze straciłem ponad 7 mld zł - opowiada Kłapucki. - Trzeba było poszukać czegoś innego. Tak trafiłem do Mentora.

Consus SMS-em z safari

Wiśniewskiego i Kłapuckiego poznał ze sobą Marek Kaliszek, jeden z założycieli Mentora. Firma kwitła, ale Wiśniewskiego nosiło: najpierw popracował przy spółce Energo-Invest-Broker, którą wówczas Mentor stworzył wraz z elektrowniami, później zakładał fundusz emerytalny Epoka. Przedsięwzięcie, w które zaangażowały się m.in. elektrownie Bełchatów i Kozienice, szczecińska stocznia i KGHM, nie wypaliło. - To były ogromne zakłady pracy, gdzie pracowały rzesze ludzi. Każdy zarabiał i płacił składki. A tu nagle wprowadzono zmianę, że pracodawca nie może wpływać na decyzję pracownika o wyborze funduszu. Nie zdobyliśmy tylu członków, ilu zakładaliśmy - tłumaczy Wiśniewski.

Po porażce Epoki wrócił do Mentora, gdzie w dalszym ciągu pracował Kłapucki. - Po latach mojej nieobecności okazało się, że w Mentorze każdy miał inny pomysł na biznes. Zaczęliśmy się rozstawać - mówi Wiśniewski.

Okazja do odejścia trafiła się w 2000 r. Do przyszłych właścicieli Consusa zgłosili się znajomi, którzy chcieli sprzedać raczkującą firmę doradczą KBR. Kłapucki: - No to kupiliśmy. Po miesiącu mówię: Maciek, ale po jaką cholerę nam to było? Wiesz w ogóle, od czego ta nazwa?

- Nie wiem. Może od właścicieli?

- Trzeba ją zmienić.

Nową wymyślili na odległość: Wiśniewski siedział w Polsce, Kłapucki polował w RPA i słał SMS-y. Stanęło na Consusie - w rzymskiej mitologii to imię boga - opiekuna ziarna zebranego w spichlerzach.

Jeszcze tego samego roku odeszli z Mentora. W nie najlepszej atmosferze. Dziś Marek Kaliszek, szef Mentora, nie chce nawet rozmawiać z "Gazetą" na ten temat.

Telefon z Ameryki

Consus wszedł na rynek ubezpieczeń. Złapali kilka przedsiębiorstw, szpitali, miejską spółkę Toruńskie Wodociągi. Tę ostatnią po roku odpuścili, bo wyszło na jaw, że w jej radzie nadzorczej zasiada ojciec Wiśniewskiego. Sprawą konfliktu interesów zajęła się komisja rewizyjna rady miasta. W dokumentach biura rady nie ma jednak ani sprawozdania, ani nawet sprawy Consusa w planie prac komisji. - Są kwestie, które bada się niekoniecznie w formie kontroli. Czasem wystarczy zasięgnąć informacji, wysłuchać wyjaśnień i na tym koniec - mówi dziś Beata Czerwonka z toruńskiego biura rady miasta.

Jednak to nie był największy problem. Wiśniewski procesował się z kolegami z Mentora o wynagrodzenia, zdobywał mało nowych klientów i, co najgorsze - zachorował na raka. Od końca 2003 r. właściciele musieli do Consusa dokładać, i to pięciocyfrowe sumy. Na szczęście Wiśniewski po dwóch latach pokonał chorobę.

2003 rok był przełomowy jeszcze pod jednym względem - właśnie wtedy do właścicieli Consusa zadzwonił znajomy informatyk, Polak, który pracował wtedy w amerykańskiej firmie Evolution Markets handlującej węglem i uprawnieniami na emisję dwutlenku siarki i tlenków azotu. Amerykanie szukali partnera w Europie, a Consus miał dobre kontakty z energetyką. Firma trafiła na żyłę złota, ale nie było się do niej łatwo dokopać.

- Amerykanie wyczuli biznes i chcieli handlować z Europą, ale byli strasznie trudni - opowiada Kłapucki. - Chcieli spotkać się i już, szybko mieć transakcję. A w Europie tak się nie robi. No i to nasze prawodawstwo

- Jechało się do energetyki i mówiło: sprzedaj coś, co będziesz miał w 2007 r., a prezes nawet nie wiedział do końca, co to jest - wtrąca Wiśniewski.

Z Amerykanami biznesu nie zrobili. Za to nauczyli się, jak handlować prawami do emisji.

Handel uprawnieniami miał się rozpocząć 1 stycznia 2005 r. Kłapucki i Wiśniewski czekali na tę datę jak na zbawienie. Pozbyli się większości ubezpieczeń i przez dwa lata przygotowywali do nowych zadań. Siebie i rynek, bo prawa do emisji CO2 były w Polsce zupełną nowością. Wpadli na pomysł, aby jeździć po kraju ze szkoleniami dla prezesów.

Inwestycje kosztowały, a Consus dalej prządł cienko. Właściciele brali tylko 500-600 zł pensji, aby mieć ZUS. Co gorsza, wydawanie uprawnień polskim przedsiębiorcom zaczęło się przeciągać. Ostatecznie rozdysponowano je dopiero w czerwcu 2006 r., gdy Kłapucki i Wiśniewski wyciągali ostatnie zaskórniaki.