Wyborcza.biz > Archiwum

Jak można pomylić się o 4 mld zł? Pytania o zysk NBP

01.04.2010 , aktualizacja: 01.04.2010 21:59

A A A Drukuj

Ile wyniesie zysk NBP? Zarząd banku przekonuje, że 4 mld zł. Część członków RPP wylicza dwa razy tyle. Kto się myli?

Kolejka kolekcjnerów banknotów przed siedzibą główna NBP oczekuje na rozpoczęcie sprzedaży banknotu wyemitowanego z okazji 200. rocznicy urodzin Juliusza Słowackiego, wrzesień 2009

Fot. Wojciech Surdziel / Agencja Gazeta

Kolejka kolekcjnerów banknotów przed siedzibą główna NBP oczekuje na rozpoczęcie sprzedaży banknotu wyemitowanego z okazji 200. rocznicy urodzin Juliusza Słowackiego, wrzesień 2009

ZOBACZ TAKŻE

Polska wojna finansowa (01-04-10, 01:00)
Minister finansów zaciera ręce, złoty rośnie w siłę (07-04-11, 01:00)
Premier wzywa NBP i RPP do zgody (08-04-10, 16:08)
Analitycy Nomury: RPP po raz pierwszy podwyższy stopy w lipcu (08-04-10, 10:00)
RPP: Uchwała do Trybunału Konstytucyjnego, Skrzypek do Trybunału Stanu (06-04-10, 20:12)
Nie rozumiem stanowiska Bratkowskiego (06-04-10, 20:23)
Magiel wokół NBP (02-04-10, 20:34)
Naczelny "Dziennika" w maglu (02-04-10, 13:23)
Wymiana ciosów w NBP. Członek RPP: Jest wojna (01-04-10, 19:45)
Ile jest warta niezależność NBP? (01-04-10, 14:21)
Stopy procentowe bez zmian. NBP zarobił 4,2 mld zł (31-03-10, 12:36)
Mamy kłótnię o zysk NBP: do budżetu trafi 4 czy 8 mld zł (31-03-10, 22:38)
Premier spotka się w środę z RPP - chce mówić o zysku NBP i pożyczce z MFW (30-03-10, 22:27)

RAPORTY

Spór o zysk NBP

Choć zarząd i RPP podają różne kwoty zysku banku centralnego, ta rozbieżność nie wynika z pomyłki. Po prostu obie strony chcą, by zysk wyliczyć w inny sposób. Inaczej podzielić pieniądze wypracowane przez bank. Zdaniem zarządu NBP, bank centralny musi mieć jak największe rezerwy zabezpieczające przed umocnieniem złotego.

Sytuacja jest podobna do spółki, która decyduje o wypłacie dywidendy dla swoich akcjonariuszy. Zarząd przekonuje, że kwota przeznaczona na dywidendę powinna być mniejsza, bo więcej należałoby zostawić w firmie na czarną godzinę, np. gdyby wierzyciele przestali płacić, kurs waluty wypchnąłby firmę z rynków zagranicznych itp. Rada nadzorcza uważa, że na te ryzyka wystarczy kwota mniejsza, więcej zaś można dać akcjonariuszom.

Skoro czasy wciąż są niepewne i kurs złotego może zachowywać się jak na huśtawce, to może lepiej gdyby bank miał duże rezerwy i mógł skutecznie stabilizować kurs naszej waluty?

Do stabilizowania kursu walut służą rezerwy walutowe, dziś ponad 200 mld zł. To głównie bezpieczne obligacje denominowane w dolarach, euro i innych walutach.

Ale rezerwa, o której maksymalizację zabiega zarząd, to zupełnie inne fundusze! Nazwijmy je polisą. Ona ma tylko zabezpieczyć bank centralny przed stratami spowodowanymi przez umocnienie złotego. Gdy złoty jest mocniejszy, wycena wszystkich rezerw walutowych (czyli tych obligacji) w złotych spada i bank może nawet mieć stratę. Bank użyje wtedy polisy, by pokryć te ewentualne straty. Nie będzie jednak wpływać na notowania złotego

Kilka lat temu szef Samoobrony Andrzej Lepper nawoływał, by NBP przekazał do budżetu pieniądze z tzw. rezerwy rewaluacyjnej. Wtedy mówiono, że to narusza niezależność banku centralnego. Dziś tego lamentu nie słychać, choć i teraz budżet potrzebuje pieniędzy.

Sprawy mają się zupełnie inaczej. Lepper chciał pieniędzy wirtualnych. Rezerwa rewaluacyjna (dziś już jej nie ma) była to różnica w wycenie rezerw walutowych. Jeśli w ciągu roku cena dolara wzrosła z 2 do 2,5 zł, to wartość banknotu 100-dolarowego zwiększyła się z 200 do 250 złotych.

Dziś cała sprawa dotyczy pieniędzy realnych, wypracowanych przez bank, zarobionych na lokatach i operacjach walutowych. I z tych realnych pieniędzy tworzona jest rezerwa na pokrycie ewentualnych strat w przyszłości, gdyby złoty się umacniał. Zasady rachunkowości w NBP mówią bowiem, że gdy pojawia się wirtualny zysk (czyli coś, co kiedyś funkcjonowało jako rezerwa rewaluacyjna), to nie ma on wpływu na bilans banku. Natomiast gdy wycena rezerw spada (w praktyce jest wtedy wirtualna strata), to należy ją uwzględnić w bilansie banku centralnego.