O powołaniu komisji zdecydowały same firmy badawcze. Wyniki jej prac poznamy w październiku. Na czele kilkuosobowej komisji składającej się z ekspertów Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk (IFiS PAN) stanie jego szef, prof. dr hab. Henryk Domański.
Jedynym przedstawicielem branży badawczej będzie Łukasz Mazurkiewicz z firmy ARC Rynek i Opinia, który kierował Organizacją Firm Badania Opinii i Rynku (OFBOR) w latach 2005-09.
Komisja prześledzi przebieg i wyniki sondaży oraz postawi hipotezy dotyczące źródeł błędów. Komisja sformułuje też rekomendacje dla firm na przyszłość, a raport zaprezentuje przed Kongresem Badaczy Opinii i Rynku 21-22 października. - To będzie na otwartej części Kongresu - podkreśla Tomasz Sławiński z biura zarządu OFBOR.
Powołanie niezależnej komisji kierowanej przez naukowców w rozmowie z "Gazetą" postulował Joachim Brudziński z PiS przeszło miesiąc temu. Podczas I tury tegorocznych wyborów prezydenckich prawie wszystkie firmy badawcze przeszacowały wynik Bronisława Komorowskiego i nie doszacowały wyniku Jarosława Kaczyńskiego. Według danych Państwowej Komisji Wyborczej kandydat PO zdobył 41,22 proc. głosów, a kandydat PiS - 36,74 proc. Ale badania Millward Brown SMG/KRC na zlecenie TVN dawały Komorowskiemu 45,7 proc., a Kaczyńskiemu - 33,2 proc. Z kolei w przedwyborczym sondażu PBS DGA dla "Gazety Wyborczej" Komorowski miał aż 51 proc. głosów, a jego główny rywal zebrał 33 proc. Według firmy Homo Homini, która zrobiła sondaż dla Polsat News, kandydat PO zwyciężył, mając 44,5 proc., podczas gdy Kaczyński zebrał 34,3 proc.
Prezes OFBOR Janusz Durlik podkreśla, że taka kontrola to w Polsce precedens. - Jesteśmy gotowi przyjąć złe i dobre wyroki. Wokół badań wyborczych narosło wiele problemów. Jedynymi odbiorcami krytyki stają się badacze. Chcemy, żeby prace komisji były punktem odniesienia zarówno dla firm wykonujących badania wyborcze, jak i dla ich odbiorców, czyli m.in. mediów - mówi Durlik.
Nie ukrywa on, że OFBOR wzoruje się na opracowaniu przygotowanym przez jego odpowiednik za oceanem - American Association for Public Opinion Research. W 2008 r. amerykańskie stowarzyszenie powołało komisję śledczą, która oceniła metodologię sondaży wyborczych w kilku stanach, gdzie wyniki kandydatów szczególnie odbiegały od prognoz.