Cztery banki, które uczestnicz± jeszcze w wy¶cigu do przejêcia BZ WBK, musz± siê spieszyæ. Wed³ug nieoficjalnych informacji tylko do czwartku mog± sk³adaæ ostateczne oferty. Niemal pewne jest, ¿e swoj± ofertê zakupu BZ WBK z³o¿y najwiêkszy polski
bank PKO BP, w którym po³owê udzia³ów ma pañstwo. Poza tym w
przetargu uczestnicz± te¿ francuski
BNP Paribas Fortis, hiszpañski Santander i w³oska Intesa. Pakiet 70 proc. akcji sprzedawany przez irlandzk± grupê AIB wart jest ok. 10 mld z³.
Wiêkszo¶æ ekonomistów obserwatorów kibicuje polskiej ofercie, ale np. prof. Leszek Balcerowicz ostrzega, ¿e to by³by krok w kierunku wiêkszego upolitycznienia sektora bankowego w Polsce, co zwiêkszy³oby ryzyko jego destabilizacji.
S± te¿ g³osy, ¿e PKO BP nie ma do¶wiadczenia w tak du¿ych transakcjach, za¶ ryzyko pora¿ki w sytuacji, kiedy trzeba wy³o¿yæ a¿ 10 mld z³, jest zbyt du¿e. Dzi¶ "Gazeta" rozmawia z prof. Witoldem Or³owskim, g³ównym doradc± ekonomicznym PriceWaterhouseCoopers, a tak¿e cz³onka Rady Ekonomicznej przy premierze.
Maciej Samcik: Leszek Balcerowicz ostro krytykuje pomys³ przejêcia BZ WBK przez PKO BP, twierdz±c, ¿e by³aby to szkodliwa dla gospodarki renacjonalizacja. Zgadza siê pan z nim? Witold Or³owski: Nie jestem zwolennikiem przejmowania banków przez pañstwowy kapita³. Instytucje finansowe powinny byæ prywatne, bo wtedy dzia³aj± najbardziej efektywnie. Przy ca³ym szacunku dla osi±gniêæ PKO BP, który jest dzi¶ nowoczesnym, przynosz±cym du¿e zyski bankiem, s±dzê, ¿e na d³u¿sz± metê w³asno¶æ pañstwowa na pewno nie jest gwarantem najszybszego rozwoju tego banku.
Tyle ¿e od dwóch lat mamy potê¿ny ¶wiatowy kryzys finansowy. Trzeba byæ ¶lepym, by nie widzieæ, i¿ w tych okoliczno¶ciach bardzo du¿y udzia³ zagranicznego kapita³u w bran¿y bankowej mo¿e zagra¿aæ jej stabilno¶ci. Bo tam, gdzie udzia³ zagranicznych w³a¶cicieli jest w bran¿y bankowej przygniataj±cy, g³ówne o¶rodki decyzyjne te¿ s± za granic±. W sytuacjach kryzysowych to mo¿e rodziæ ryzyko.
Sk±d pana przekonanie, ¿e gdyby o¶rodki decyzyjne by³y w Polsce, to by³oby bezpieczniej? - Nies³ychane, jak krótk± mamy pamiêæ. Przecie¿ pó³tora roku temu naprawdê by³a realna obawa, ¿e zagraniczne grupy bankowe odetn± lub ogranicz± finansowanie swoich polskich oddzia³ów. Zdecydowane dzia³ania nadzoru bankowego dora¼nie za¿egna³y niebezpieczeñstwo, ale gdyby kryzys siê pog³êbi³, mog³yby okazaæ siê nieskuteczne. Dla krajów nadba³tyckich brak kontroli nad w³asn± bran¿± bankow± skoñczy³ siê katastrof±.
Mamy wiêc wybór miêdzy dwoma ryzykownymi rozwi±zaniami. Po pierwsze, wiemy, ¿e by³oby dobrze, ¿eby banki by³y prywatne, a nie pañstwowe. Ale jednocze¶nie widzimy, jak wa¿ne jest, by jak najwiêcej wa¿kich decyzji dotycz±cych bran¿y finansowej zapada³o w
Warszawie, a nie na drugim koñcu Europy. Uwa¿am, ¿e dla krótkoterminowego bezpieczeñstwa sektora finansowego nie by³oby ¼le, gdyby to PKO BP przej±³ BZ WBK.
Nie obawia siê pan, ¿e takie przejêcie wp³ynê³oby na zmniejszenie konkurencji w polskiej bran¿y bankowej? PKO BP ju¿ dzi¶ ma blisko 30 proc. rynku... - To absurdalny argument. Teoretycznie ju¿ dzi¶ PKO BP dysponuje wystarczaj±cym udzia³em w rynku, by mo¿na by³o obawiaæ siê jego dominacji i ograniczenia konkurencji. A jednak to banki prywatne wyznaczaj± trendy, a PKO BP siê do nich dostosowuje. Nie widzê powodu, ¿eby obawiaæ siê, ¿e po ewentualnej fuzji z BZ WBK to by siê zmieni³o.
PKO BP nie ma ¿adnego do¶wiadczenia w przejêciach innych banków. Jedyna jego du¿a transakcja kapita³owa, realizowana na Ukrainie, na razie jest spektakularn± klap±... Warto ryzykowaæ 10 mld z³? - Nie ma do¶wiadczenia? Sposobem na nabranie do¶wiadczenia jest prowadzenie transakcji tego typu. Je¶li nie próbuje siê akwizycji, to nie ma siê w nich do¶wiadczenia. I kó³ko siê zamyka.
Za³ó¿my, ¿e PKO BP przejmuje BZ WBK i fuzja siê udaje, tzw. doprowadza do wzrostu warto¶ci banku. Co dalej? - Có¿, na razie nie widaæ na horyzoncie dobrego sposobu, ¿eby PKO BP sprywatyzowaæ tak, aby centrum decyzyjne pozosta³o w Polsce. Trzeba wiêc próbowaæ taki sposób wymy¶liæ. Mo¿e z wykorzystaniem pieniêdzy
OFE? Mo¿e pojawi siê jaki¶ inny pomys³?