W uzasadnieniu do projektu resort finansów tłumaczy, że "takie kroki są niezbędne w celu zahamowania szybkiego wzrostu
długu publicznego w Polsce, który niesie za sobą ryzyko destabilizacji finansów publicznych oraz przekroczenia drugiego progu ostrożnościowego (55 proc.) w 2011 r.". To dlatego projekt
budżetu na 2011 r. rząd skonstruował na podstawie tzw. reguły wydatkowej, czyli kagańca narzuconego na część wydatków budżetu. Dzięki regule wzrosną maksymalnie o 1 pkt proc. ponad
inflację.
Ale to nie wszystko. W ustawie okołobudżetowej, której projekt Ministerstwo Finansów pokazało wczoraj na stronie internetowej, znalazła się też podwyżka stawek VAT. Podstawowa ma wzrosnąć od 1 stycznia z 22 do 23 proc. Zmienią się też tzw. stawki obniżone. Stawka VAT na żywność nieprzetworzoną, książki i czasopisma specjalistyczne wzrośnie z dzisiejszych 3 i 0 do 5 proc. Z 7 do 5 proc. spadnie zaś stawka VAT na żywność przetworzoną. Z dzisiejszych 7 do 8 proc. podskoczy za to opodatkowanie leków i mieszkań. Nowe stawki mają obowiązywać przez trzy lata. Budżet ma zyskać na podwyżce ponad 5 mld zł. Jeśli jednak mimo to w 2011 r. relacja długu publicznego do
PKB przekroczy 55 proc., nastąpią dodatkowe dwie podwyżki stawek VAT, każda o kolejny punkt procentowy. Pierwsza z nich od lipca 2012 r., kolejna od lipca 2013 r. W przypadku gdy relacja długu publicznego do PKB przekroczy poziom 55 proc. w 2012 r., podwyżki te przesuną się odpowiednio na początek lipca 2013 r. i początek lipca 2014 r. Wszystkie będą na trzy lata.
Dzięki obcięciu od 1 marca przyszłego roku zasiłku pogrzebowego z dzisiejszych 6395,7 zł do 4 tys. zł rząd chce zaoszczędzić 860 mln zł. Dodatkowe ponad 3,8 mld zł da obniżenie zasiłku pogrzebowego dla służb mundurowych. Kolejne oszczędności ma przynieść likwidacja obniżonych stawek akcyzy dla paliw zawierających powyżej 2 proc. biokomponentów oraz tzw. biokomponentów stanowiących samoistne paliwa. Ta zmiana ma obowiązywać od początku maja 2011 r. Ma dać
budżetowi w przyszłym roku ok. 1 mld zł, a w kolejnym 1,5 mld zł.
Projekt zakłada zamrożenie podwyżek płac w budżetówce. Dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe przewidziane jest utrzymanie pensji na poziomie z 2008 r. To samo dotyczy posłów i senatorów. Podwyżkę dostaną tylko nauczyciele - od 1 września 2011 r. Cieszyć się mogą studenci - na większe ulgi dla nich na przejazdy transportem publicznym budżet wyda 75 mln zł.