PMN to spółka założona trzy tygodnie temu. Udziałowcami są: Internetowy Dom Handlowy, spółka Synopsis i osoba prywatna. IDH był właścicielem internetowego serwisu Bileteria.pl. W listopadzie portal zawiesił działalność, a jego kontrahenci mieli problemy z odzyskaniem pieniędzy.
Od 1 grudnia PMN przyjmuje zamówienia na srebrny krążek z wizerunkiem Lecha Kaczyńskiego. Wygląda on jak moneta, ale nią nie jest - nie ma nominału. Należałoby więc mówić o nim "numizmat". Sprzedaż monet zacznie się w lutym. Powstało tylko 2 tys. sztuk, sprzedaż: jedna sztuka na jedną rodzinę. Każdy krążek kosztuje 199 zł i jest ze srebra wysokiej próby 925. - Ale to i tak bardzo drogo, jak na numizmat tych rozmiarów - ocenia Mariusz Przybylski, rzecznik Mennicy Polskiej, która jako jedyna w Polsce bije monety na zlecenie NBP. PMN nie ma z tą firmą nic wspólnego.
IDH przyznaje, że numizmat został wybity bez zgody rodziny zmarłego prezydenta
. Dariusz Leśniak z IDH przyznaje, że ustawa o prawie autorskim mówi, iż rozpowszechnianie wizerunku osoby wymaga zezwolenia przedstawionej na nim osoby, ale zwraca uwagę na wyjątek: nie trzeba takiej zgody, jeżeli wizerunek wykonano „w związku z pełnieniem przez tę osobę funkcji publicznych, w szczególności politycznych”. - Jest niewątpliwe, iż Lech Kaczyński pełnił funkcję publiczną o charakterze politycznym. W takim też kontekście jego wizerunek zostanie umieszczony na numizmacie - przekonuje Leśniak.
Adwokat Monika Brzozowska, ekspert od spraw wizerunku z kancelarii Pasieka, Derlikowski, Brzozowska i Partnerzy, przypomina, że prawo autorskie pozwala na wykorzystywanie wizerunku osób publicznych, ale dotychczasowe orzecznictwo było takie, że wolno to robić tylko w celach informacyjnych, a nie komercyjnych.
- Wizerunek rozumiany jako dobro osobiste człowieka jest prawem osobistym. Jest niezbywalny i niedziedziczny. Dobra osobiste Lecha Kaczyńskiego, w tym w szczególności jego wizerunek, wygasły w chwili jego śmierci - dowodzi Leśniak.
- Owszem, dobra osobiste gasną w chwili śmierci. Ale kodeks cywilny wymienia otwarty katalog dóbr osobistych związanych z wizerunkiem. Należy interpretować, że należy do niego prawo rodziny do kultu pamięci osoby zmarłej - przekonuje Brzozowska.
- Moim zdaniem rodzina Lecha Kaczyńskiego ma prawo wystąpić z roszczeniami - mówi Brzozowska.
O jakich roszczeniach mowa? Rodzina może zażądać zniszczenia monet, przeprosin w prasie i zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę.
Nazwa Polskiej Mennicy Narodowej jest bardzo podobna do Mennicy Polskiej, dawnej spółki skarbu państwa, obecnie w całości prywatnej, która na zlecenie Narodowego Banku Polskiego bije polskie monety. To nie pierwszy taki przypadek - okolicznościowe numizmaty sprzedaje także Skarbnica Narodowa. Mennica Polska wezwała ją w ubiegłym roku do zaprzestania takiej działalności, twierdząc, że dopuszcza się nieuczciwej konkurencji. Podobne zdanie ma w sprawie Polskiej Mennicy Narodowej. - Zbieżność jej nazwy z naszą może wprowadzać konsumentów w błąd. Nie produkowaliśmy dla tej firmy żadnego medalu z wizerunkiem śp. prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, nie zamierzamy wprowadzić go do naszej sieci dystrybucji. Mennica Polska istnieje od 1766 r. i działa zgodnie z etyką obowiązującą w świecie menniczym oraz zgodnie z literą prawa - mówi Mariusz Przybylski.
Krążek z Lechem Kaczyńskim jest debiutem Polskiej Mennicy Narodowej, która dotąd nie wybiła jeszcze żadnej monety ani medalu. W komunikacie prasowym firma zapowiada, że to dopiero początek serii numizmatów z wizerunkami polskich prezydentów. "Zdecydowaliśmy się rozpocząć naszą działalność od emisji numizmatu przedstawiającego wizerunek Prezydenta Kaczyńskiego ze względu na szacunek dla sprawowanego przez niego urzędu i chęć upamiętnienia jego dokonań politycznych. Seria będzie kontynuowana o kolejnych prezydentów, którzy zakończyli swoją kadencję w odwrotnym porządku chronologicznym" - tłumaczy Łukasz Bartczak, prezes Polskiej Mennicy Narodowej SA. Wbrew temu, co można by wnioskować z nazwy, numizmat nie został wykonany w Polsce, lecz w jednym z niemieckich zakładów. PMN nie ma żadnych maszyn menniczych.