W firmie Home Broker twierdzą, że w Krakowie, Warszawie czy Wrocławiu zaledwie co trzeci kupujący mieszkanie zwraca uwagę na to, czy sprzedający jest właścicielem gruntu, czy też jego użytkownikiem wieczystym. Ale ten odsetek zaczyna być coraz większy. Dlaczego? W pierwszym przypadku na właścicielu lokalu spoczywa obowiązek zapłacenia gminie podatku od nieruchomości, a w drugim - dodatkowo opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu, która wynosi 1 proc. jego wartości. Różnica może być ogromna.

Dla mieszkania lub domu maksymalna stawka tego podatku wynosi w tym roku 0,67 zł za każdy metr kwadratowy, a działki - 0,41 zł za metr. To niewiele. Jednak jeśli dojdzie opłata za użytkowanie wieczyste, koszt utrzymania mieszkania może wzrosnąć nawet o 100 zł.

- Przy tak wysokich opłatach warto się zastanowić, czy nie przeznaczyć tych pieniędzy na obsługę kredytu na zakup mieszkania w budynku położonym na gruncie będącym współwłasnością nabywców - mówi Bartosz Turek z Home Broker.

Nasz poradnik jak walczyć z podwyżkami opłat za użytkowanie

Sęk w tym, że nie wszędzie wybór jest prosty. Ten analityk przyznaje, że sprawdził umowy przedwstępne kilkudziesięciu deweloperów i okazało się, że średnio 30 proc. nowych inwestycji w największych miastach prowadzonych jest na gruntach oddanych deweloperom w użytkowanie wieczyste. Dla nich jest to korzystne rozwiązanie, bo na zakup działki z prawem użytkowania wieczystego mogą wyłożyć tylko 15-20 proc. kwoty, jaką musieliby zapłacić za prawo własności.

- To, że deweloperzy muszą zapłacić tylko ułamek wartości działki, może jednak prowadzić do sztucznego zawyżania jej wartości. Taka sytuacja skutkuje wysokimi opłatami za użytkowanie wieczyste dla nabywców mieszkań - mówi Bartosz Turek. Według niego w Warszawie aż 60 proc. nowych mieszkań powstaje na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym. Na drugim biegunie są Kraków i Poznań, gdzie dominują nowe projekty na gruntach będących własnością deweloperów.

Jednak nawet tam najpewniej znacznie większy odsetek mieszkań z prawem użytkowania wieczystego jest w sprzedaży na rynku wtórnym.

Decydując się na taki lokal, warto się upewnić, ile wynosi opłata za grunt oraz kiedy ostatni raz gmina ją aktualizowała. Jeśli nie podnosiła stawki od kilkunastu lat, to trzeba się liczyć z drastyczną podwyżką. Home Broker podaje, że w przypadku mieszkania o powierzchni 28 m kw. w warszawskim Śródmieściu roczna opłata za użytkowanie wieczyste wzrosła w tym roku ze 120 do 900 zł rocznie. Z kolei na poznańskim osiedlu Zygmunta Starego gmina podniosła właścicielowi 57-metrowego mieszkania opłatę ze 100 do 1100 zł, czyli o 1100 proc.!