- Jeśli ten projekt wejdzie w życie, to będziemy mieli katastrofę - mówi Tomasz Podgajniak, minister środowiska w rządzie Marka Belki, a dziś wiceprezes Polskiej Izby Gospodarczej Energetyki Odnawialnej. Kierowana przez niego spółka Enerco realizuje jeden z największych projektów farm wiatrowych w Polsce. Pod Darłowem mają stanąć wiatraki o mocy co najmniej 250 MW. - Na finansowanie drugiej fazy inwestycji - kolejnych 80 MW - podpisaliśmy umowy z bankami kilka dni przed opublikowaniem projektu - opowiada Podgajniak. Nie wiem, czy udałoby się to zrobić teraz.

A w grę wchodzi 1,5 mld zł. Oraz pieniądze amerykańskiego inwestora - spółek grupy Invenergy.

Chodzi o opublikowany tuż przed świętami projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii. Razem z nowym prawem energetycznym i prawem gazowym ma stworzyć kręgosłup prawny polskiej energetyki. Na razie trwają konsultacje społeczne.

Ostatnie kilka lat przyniosły prawdziwy boom na energetykę odnawialną w Polsce. I nic dziwnego. W całej Unii Europejskiej, która próbuje zmniejszyć emisję CO2, zielona energetyka jest wspierana na rozmaite sposoby. Także w Polsce. Firmy dostarczające prąd bezpośrednio klientom mają obowiązek kupować zieloną energię od jej producentów. To nie wszystko - zarabiają oni także na sprzedaży tzw. zielonych certyfikatów, które także muszą kupować dostawcy prądu. Nic dziwnego, że elektrownie wiatrowe w naszym kraju rosły jak grzyby po deszczu. W 2000 r. mieliśmy zaledwie kilkanaście wiatraków o mocy 20 MW. Dziś pracujące wiatraki mają moc ok. 1800 MW, czyli tyle co elektrownia w Połańcu - trzecia co do wielkości siłownia w Polsce. Oczywiście prądu produkują znacznie mniej - bo wiatr czasem wieje, a czasem nie.

Jednak najwięcej bo ok. połowy zielonej energii produkujemy z biomasy, która idzie do kotłów w elektrowniach węglowych. Koncerny energetyczne - i państwowe, i prywatne - zainwestowały setki milionów złotych w instalacje pozwalające spalać drewno czy słomę.

Jednak za wsparcie dla energetyki odnawialnej płacą konsumenci. W 2010 r. do producentów popłynęło z ich kieszeni 3 mld zł - tyle warte były zielone certyfikaty, które firmy sprzedały, a które wliczono nam w rachunek za prąd. Możemy się na to zżymać, ale nie mamy wyjścia i płacić musimy - Polska zobowiązała się przed UE, że do 2020 r. będziemy produkować 15 proc. energii ze źródeł odnawialnych.

Teoretycznie nowy projekt resortu gospodarki ma to ułatwić, ale przedsiębiorcy załamują ręce. - Nie wierzę, że ten projekt wejdzie w życie w tej postaci, ale gdyby tak się stało to wszystkie biznesplany, na podstawie których firmy inwestowały, zawalą się w proch i pył - ostrzega Podgajniak. I kreśli następujący hipotetyczny scenariusz.

Farmy wiatrowe, które dziś są prywatne, ze względu na znaczący spadek przychodów nie będą mogły spłacać rat kredytów, więc zostaną przejęte przez banki. Potem za bezcen ktoś je wykupi, a następnie prawo zostanie zmienione, bo szybko okaże się, że Polska nie może spełnić unijnego wskaźnika. - Dbając o wiarygodność inwestycyjną kraju, rząd nie może stwarzać przesłanek do powstawania takich domysłów, szczególnie, że jedynymi firmami, które będą mogły wykupić prywatne farmy wiatrowe, są państwowe koncerny, bo tylko one mają takie pieniądze i uprzywilejowany dostęp do informacji. Byłby to straszny przekręt - mówi Podgajniak, nie kryjąc złości. - Amerykanie, którzy z nami współpracują, łapią się za głowy i pytają: Jak to jest możliwe, że rząd najpierw obiecuje stabilny system wsparcia, a teraz puszcza taki sygnał rynkowy i w rezultacie banki zaczynają wpadać w panikę.

Czytając uzasadnienie do projektu ustawy, można pomyśleć, że resort Waldemara Pawlaka chce przychylić nieba "zielonym" firmom. "Przeprowadzone analizy wskazały, że taka regulacja znacząco zwiększy zainteresowanie potencjalnych inwestorów. Szczególnie istotna z punktu widzenia rozwoju energetyki odnawialnej będzie kwestia stabilności oraz długofalowości systemu wsparcia"- czytamy.

Resort liczy też, że projekt "stworzy niezwykle atrakcyjną przestrzeń finansową pozwalającą na uzyskanie bardzo szybkiego zwrotu z inwestycji".

- To jest chyba uzasadnienie przepisane z jakiegoś innego projektu- ironizuje Podgajniak.