Pełna grozy muzyka. Na krześle siedzi człowiek, nerwowo przekładający pudełko zapałek. Napięcie wyczuwalne w każdym czarno-białym kadrze. To więzienie. A człowiek w filmie to ktoś podejrzany o ciężkie przestępstwo. Podglądamy go w czasie widzenia z obrońcą.

"Na początku franek wydawał się kumplem, przyjacielem domu, mecenasem. Ale potem prawie odebrał mi dom, mieszkanie, samochód. Kompletnie nie wiedziałem, co robić" - zeznaje nasz bohater łamiącym się głosem. "Zadzwoniłem do Poncyla. Był też koleś o ksywce Kowal i jego kumpela Ela". Nagle opowieść przerywa głos strażnika i brzęk kluczy od celi: "Koniec widzenia!". Kamera najeżdża na smutny wzrok bohatera, pokazuje kurczowo zaciskające się palce jego rąk. "Postanowiliśmy, że franka... zamrozimy żywcem". I najazd kamery na... banknot zamrożony w dużej kostce lodu.

Nasz bohater nareszcie się uśmiecha: "Niczego nie żałuję. A jak nas stąd wypuszczą, to franeczka i tak zamrozimy" - kończy. Na ekranie pojawia się plansza, która wszystko wyjaśnia. "PJN - zamrozimy Franka na 2,75 zł". To nie żadna reklama, a spot wyborczy partii Polska Jest Najważniejsza, zaś w rolę mordercy franka wcielił się jej polityk Marek Migalski.

Setnie się ubawiłem, bo film jest dobrze zrobiony i zawiera sporą dawkę poczucia humoru, którego politykom przeważnie nie zbywa. Ale zamysły Migala, Poncyla, Kowala i Eli, przedstawione w spocie, podobają mi się mniej. Oczywiście rozumiem, że myśl, kiełkująca w głowach polityków PJN - partii nieprzekraczającej według większości badań progu wyborczego - o pozyskaniu głosów 700 tys. rodzin mających kredyty we frankach jest kusząca. Sam od czasu do czasu użalałem się na łamach „Gazety” nad ich losem.

Raty kredytów we frankach z powodu wzrostu kursu szwajcarskiej waluty w ostatnich dwóch latach mocno podskoczyły - to fakt. Dlatego warto było wprowadzić ustawę ograniczającą bankom możliwość dodatkowego zarabiania na różnicach kursowych, czyli na tzw. spreadzie. Dziś każdy może sobie kupić franki tam, gdzie najtaniej, a nie przeliczać je po kursie dyktowanym przez bank, zawyżonym nawet o 7-8 proc.

Film PJN jest bałamutny, bo nie mówi całej prawdy. Propozycja Migala i Poncyla to dość wierna kopia wariantu zastosowanego na Węgrzech, gdzie problem z kredytami frankowymi jest znacznie większy niż w Polsce. Tam kredytów nie spłaca w terminie 200-300 tys. ludzi. U nas - jakieś 20-30 tys.

Węgrzy zamrozili kurs franka na poziomie niższym od rynkowego, a różnicę wynikającą z niższych rat obywatele mają oddać bankom później. Rozwiązanie PJN - o ile pamiętam wypowiedzi posła Poncyljusza sprzed kilku tygodni, bo na stronie PJN aktualnych szczegółów propozycji nie znalazłem - zakłada to samo. Do 2015 r. różnicę w wysokości raty pomiędzy 2,75 zł, a ceną rynkową franka pokrywałby skarb państwa, a potem kredytobiorca by ją zwracał. Tyle że o tej drugiej części propozycji w reklamie nie ma ani słowa. To nie fair wobec odbiorców: powiedzieć, że się im coś da, ale zapomnieć, że będą musieli to zwrócić - z odsetkami.

Poza tym propozycja PJN to tani populizm. Po pierwsze dlatego, że rozwiązanie proponowane przez tę partię jest niemożliwe do przeprowadzenia, po drugie dlatego, że jest niepotrzebne, a po trzecie - że na koniec dnia pogorszyłoby, a nie polepszyło żywot kredytobiorców.

Przyjrzałem się z bliska propozycji PJN. Mamy 700 tys. kredytów frankowych, załóżmy, że każdy o równowartości 250 tys. zł. Rata takiego kredytu to co najmniej 400 franków miesięcznie. Przy obecnym kursie 3,60 zł jest to jakieś 1440 zł miesięcznie. Przy kursie Poncyljusza - 2,75 zł (a swoją drogą dlaczego nie 2,50 zł, albo 2 zł?) - średnia rata spada do 1100 zł. Różnica, którą według pomysłu PJN miałby pokrywać co miesiąc skarb państwa, wynosi 340 zł dla każdego z kredytów.

Dopłata z budżetu (czyli z podatków wszystkich Polaków, także tych spłacających kredyty hipoteczne w złotych), potrzebna by ulżyć frankowym kredytobiorcom, wyniosłaby 240 mln zł miesięcznie i ponad 2,8 mld zł rocznie. Do 2015 r. jakieś 9 mld zł. W porównaniu ze wszystkimi wydatkami budżetu, przekraczającymi 313 mld zł - pryszcz. Najwyżej się obetnie wydatki na ochronę zdrowia (ponad 6 mld zł) albo na wymiar sprawiedliwości (prawie 10 mld zł). Ale tego film PJN też nie mówi.

Zamrożenie kursu franka jest niepotrzebne. W Polsce oprocentowanie tych kredytów jest znacznie niższe niż na Węgrzech. Oczywiście, wśród beneficjentów zapewne byliby tacy, którzy wzięli kredyt za wysoki jak na swoje możliwości i mogą zbankrutować. Ale nie wydaje mi się, żeby takiego ratunku wymagali wszyscy. Jeśli koniecznie - drodzy emeryci, renciści, nauczyciele i pielęgniarki, i wy, którzy spłacacie raty kredytów w złotych - chcecie mi pomóc (też mam kredyt hipoteczny we frankach), to proszę bardzo, możecie w wyborach wybrać opcję "Szwajcar po 2,75 zł". Ale wolałbym nie - gdybym po 2015 r. miał spłacać dodatkowy kredyt zafundowany mi przez polityków PJN mieliby z głowy mój głos na wiele lat. Dziwię się, że łebska i sympatyczna ekipa Pawła Kowala i Pawła Poncyljusza wypuściła z siebie taki gniot.