Ubiegły rok fundusze emerytalne zakończyły na 4,8-proc. minusie. To wina spadków na warszawskiej giełdzie. OFE zainwestowały na giełdzie 30 proc. swoich środków. - Trudno oczekiwać, że jeżeli giełda spada ponad 20 proc., to my będziemy mieć wyniki na plusie - mówią zarządzający OFE.

Nie udało się to żadnemu funduszowi. Najmniej, bo 3,5 proc., straciła AXA. Jak jej się to udało?

- Mieliśmy mniejsze zaangażowanie w akcje niż cały sektor. Dodatkowo mniej aktywów niż inne fundusze ulokowaliśmy w małych i średnich spółkach. To nam wyszło na dobre, bo indeks WIG80 skupiający małe spółki stracił w 2011 r. aż ponad 30 proc. - mówi Adam Kurowski, dyrektor departamentu zarządzania aktywami w AXA PTE. Poza tym AXA wybierała głównie spółki z sektora energetycznego i telekomunikacyjnego. - Więcej ulokowaliśmy w spółkach defensywnych płacących dywidendy. W naszym portfelu większy udział niż konkurencji stanowiły akcje PGNiG-u i TP SA - tłumaczy Kurowski.

W ubiegłym roku AXA dokupiła jeszcze akcje spółek sektora energetycznego. Na papiery PGNiG-u wydała najwięcej, bo aż 67,8 mln zł. Dużo kupiła też akcji Tauronu - za 65,9 mln zł. W Orlen zainwestowała 42,7 mln zł, a w PGE 33,6 mln zł.

Jednocześnie fundusz miał mniejsze zaangażowanie w spółkach powiązanych z sektorem budowlanym, które mocno traciły na wartości w 2011 r. - AXA mniej również inwestowała w banki, które mają duży portfel kredytów hipotecznych w walutach obcych - mówi Kurowski. Z wyliczeń Espirito Santo wynika, że chodzi głównie mniejsze inwestycje w Getin, którego akcje staniały o 40 proc.

Inne fundusze nie miały tyle szczęścia co AXA. Najgorzej wypadł Polsat. Rok zakończył z 7,5-proc. stratą. To fundusz, który ma największe zaangażowanie w akcje. Na koniec roku było to ponad 37 proc. wszystkich aktywów funduszu. Najsłabszy wynik to właśnie wina dużego zaangażowania w akcje, zwłaszcza małych i średnich spółek, których inne fundusze nie wybierają tak chętnie. Za to dużo mniej środków niż pozostałe OFE Polsat przeznacza na zakupy akcji dużych spółek - jak wynika z danych Espirito Santo - głównie z sektora energetycznego i telekomunikacyjnego.

- Inwestycje w małe i średnie spółki dają nieproporcjonalnie wyższe zyski, ale okupione są również wyższym ryzykiem zmienności cen akcji. Te papiery szybciej i dynamiczniej spadają, ale i szybciej odrabiają poniesione straty - mówi Anna Horsecka, prezes Polsatu.

Na drugim miejscu od końca, ze stratą na poziomie 6,4 proc., znalazł się Pocztylion. Powód? - Mieliśmy więcej akcji niż pozostałe fundusze. W maju zrobiliśmy duże zakupy na giełdzie, bo oczekiwaliśmy, że wzrosty światowych indeksów przeniosą się na polską giełdę. Tak się jednak nie stało, głównie przez problemy USA z podwyższeniem dozwolonego limitu deficytu budżetowego. Emocje wzięły górę i giełda poszła w dół - mówi Mariusz Wnuk, prezes Pocztylionu.

W sierpniu, kiedy giełda traciła najmocniej, Pocztylion sprzedawał akcje po bardzo niskich cenach. - Gdybyśmy wtedy nie sprzedali akcji, narazilibyśmy się na głębsze spadki. To elementarz. Nie mogliśmy czekać na odbicie, bo straty mogłyby być dużo większe - tłumaczy Wnuk.