Amazonia

• W Peru nadano pszczołom prawa. To pierwszy taki przypadek w historii

  pszczoły

  Robert Jurszo

  To punkt zwrotny w naszej relacji z naturą - mówią entuzjaści tej zmiany.

  03.01.2026 | 06:37

  Amazonia

  owady

  Peru

  przyroda

  

• COP30. Gubernator Kalifornii nazwał Trumpa "gatunkiem inwazyjnym", przyjechało ponad 1,6 tys. lobbystów paliwowych, Chiny osiągnęły szczyt emisji

  COP30

  Aleksander Gurgul

  "Wyborcza" relacjonuje szczyt klimatyczny COP30 w brazylijskim Belem bezpośrednio z miejsca zdarzeń. Właśnie zakończył się gorący pierwszy tydzień negocjacji. Podsumowujemy najważniejsze wydarzenia.

  15.11.2025 | 10:00

  Amazonia

  Belem

  Brazylia

  paliwa kopalne

  

• Woda w jeziorach w Amazonii była gorąca jak w wannie

  Amazonia

  Tomasz Ulanowski

  Wszystko przez fale upału i suszę, które przetoczyły się przez Amazonię w 2023 r.

  07.11.2025 | 06:00

  antropocen

  Klimat i Środowisko

  nauka

  przyroda

  

• Puszcza Majów ma zostać rezerwatem chronionym przez trzy kraje

  Amazonia

  Maciej Stasiński

  Meksyk, Gwatemala i Belize zawarły traktat o ochronie największego po Amazonii lasu tropikalnego. Puszcza Majów leżąca na pograniczu trzech krajów ma 5.7 mln hektarów.

  15.09.2025 | 08:59

  klimat

  lasy

  lasy deszczowe

  Puszcza Amazońska

  

• Amazonia wysycha przede wszystkim przez "porąb i spal"

  Puszcza Amazońska

  Tomasz Ulanowski

  Utrata drzew odpowiada aż za 75 proc. redukcji opadów w Puszczy Amazońskiej - szacują naukowcy.

  04.09.2025 | 17:20

  Amazonia

  antropocen

  Klimat i Środowisko

  lasy

  

• Naukowcy policzyli zagrożone żółwie rzeczne w ich największej kolonii lęgowej w Amazonii

  Amazonia

  Aleksander Gurgul

  Najpierw liczyli żółwie z poziomu plaży - krok po kroku, dosłownie na piechotę. Wynik? Zaskakująco niski. Dopiero gdy wznieśli drona i spojrzeli z góry, okazało się, że żółwi jest znacznie więcej, niż sądzili. Pomogły też zaawansowane modele statystyczne.

  06.08.2025 | 11:00

  drony

  Nauka

  ochrona przyrody

  Przyroda

  

• Uczestnicy szczytu klimatycznego zakwaterują się w miłosnych motelach na godziny i na wycieczkowcach

  Klimat i Środowisko

  Aleksander Gurgul

  W amazońskim mieście, które będzie gospodarzem szczytu klimatycznego COP30 brakuje łóżek dla gości. Właściciele miłosnych pokoi na godziny znaleźli lukę dla swojej przedsiębiorczości.

  31.07.2025 | 06:00

  Amazonia

  Belem

  Brazylia

  COP30

  

• Szczekaczki z Biblią. Amerykańscy misjonarze nielegalnie ewangelizują w Amazonii

  Brazylia

  Robert Stefanicki

  W brazylijskiej dolinie Javari pojawiły się urządzenia zasilane energią słoneczną, recytujące fragmenty Biblii i kazania. To złamanie przepisów chroniących rdzenne, odizolowane plemiona - donosi "The Guardian".

  27.07.2025 | 15:15

  Amazonia

  

• Lasy deszczowe mają problem, by odrodzić się po wydobyciu złota w Amazonii

  Amazonia

  Aleksander Gurgul

  Pogórnicze hałdy piasku zamieniły się w piekarnik, z którego ekspresowo odpływa deszczówka.

  10.06.2025 | 18:05

  lasy deszczowe

  lasy tropikalne

  Peru

  rtęć

  

• Święte miejsca, Rambo na kasecie i wyjątkowy węch - świat Indian Tsimané

  psychologia

  Piotr Sorokowski

  Wiele wskazuje na to, iż w poszukiwaniu ludzkiego węchu doskonałego badacze muszą się przenieść w rejony świata znacznie oddalone od miejsc, gdzie prowadzono dotychczasowe badania. Na przykład do Amazonii, do społeczności Tsimané.

  04.05.2025 | 13:25

  Amazonia

  antropologia

  Indianie

  nauka

  

• Amazonię przetnie czteropasmowa autostrada. Z powodu... szczytu klimatycznego

  Amazonia

  Robert Jurszo

  Zdaniem krytyków inwestycja w Amazonii godzi w cele COP30.

  12.03.2025 | 11:08

  autostrady

  Brazylia

  COP30

  Klimat i Środowisko

  

• Biden w Amazonii: nikt nie może cofnąć rewolucji w dziedzinie czystej energii

  Wideo

  PAP/AFP

  19.11.2024 | 11:43

  Amazonia

  Joe Biden

  klimat

  zmiany klimatu

  

• Tylko w tym roku w Brazylii spłonęło 11 milionów ha Amazonii i 2 mln ha Pantanalu

  katastrofa klimatyczna

  Anna Mikulska

  Naturalnie występujące, niszczycielskie pożary w Ameryce Południowej, stają się coraz częstsze i dotkliwsze z powodu zmian klimatu, napędzanych działalnością człowieka. Takie wnioski płyną z najnowszych badań World Weather Attribution.

  24.09.2024 | 06:00

  Amazonia

  globalne ocieplenie

  Pantanal

  przyroda

  

• Bomba w Szczecinie, premier na komisariacie, a fani Taylor Swift w kościele. Dzień na zdjęciach: 9 sierpnia 2024 r.

  Zdjęcia

  Fotoedytorzy 'Gazety Wyborczej'

  Każdego dnia fotoedytorzy "Gazety Wyborczej" oglądają setki, a bywa, że tysiące zdjęć z kraju i ze świata. Tylko niewielki ułamek z nich ilustruje potem wydarzenia opisywane przez naszych dziennikarzy. Wiele wspaniałych fotografii nie ma szansy zaistnieć w serwisie Wyborcza.pl czy papierowym wydaniu "Wyborczej". A szkoda, by przepadły. Dlatego wybraliśmy dla Was zdjęcia, które nas dziś zachwyciły, zaciekawiły, zainspirowały lub po prostu wpadły nam w oko.

  09.08.2024 | 09:38

  Amazonia

  bomba

  II wojna światowa

  Joe Biden

  

• Zara i H&M na celowniku ekologów. Szyją z bawełny, która niszczy Amerykę Południową

  Zara

  Anna Popiołek

  Zara i H&M są powiązane z nielegalnym wylesianiem, zawłaszczaniem ziemi i przemocą - tak wynika z najnowszego raportu Earthsight, brytyjskiej organizacji, która bada i ujawnia nadużycia środowiskowe. Teraz opublikowała raport z najnowszego śledztwa, które ujawniło łańcuchy dostaw odzieżowych gigantów.

  11.04.2024 | 07:00

  Amazonia

  bawełna

  soja

  zmiany klimatu

  

• Co minutę znika kawałek lasu deszczowego o powierzchni 10 boisk piłkarskich

  Klimat i Środowisko

  Aleksander Gurgul

  Dobra wiadomość jest taka, że w Brazylii i Kolumbii wycinka wyhamowała. Jest też zła: w innych krajach drwale zaczęli ciąć więcej. Wciąż tracimy zbyt dużo lasów tropikalnych.

  06.04.2024 | 07:14

  Amazonia

  Brazylia

  Gustavo Petro

  Kolumbia

  

• Co spowodowało wyniszczającą suszę w Amazonii w 2023 roku? Naukowcy policzyli

  lasy tropikalne

  Anna Popiołek

  Badacze z międzynarodowej, renomowanej grupy nie mają wątpliwości: w ubiegłym roku to zmiana klimatu wywołała wyniszczającą suszę w dorzeczu Amazonki.

  25.01.2024 | 11:07

  Amazonia

  el nino

  globalne ocieplenie

  lasy deszczowe

  

• Naukowcy odkryli w Amazonii ślady tysiącletniej zaginionej cywilizacji

  Amazonia

  Tomasz Ulanowski

  To pola uprawne, ośrodki miejskie z placami, a także sieć łączących je dróg sprzed blisko dwóch tysięcy lat. Dziś porasta je naturalna roślinność.

  11.01.2024 | 20:00

  archeologia

  nauka

  przyroda

  

• "The New York Times": Brazylia domaga się milionowych odszkodowań od gigantycznego producenta mięsa za straty środowiskowe

  Amazonia

  Manuela Andreoni

  Urzędnicy z brazylijskiego stanu Rondonia twierdzą, że JBS, czyli największy na świecie producent mięsa, kupuje bydło hodowane w nielegalnie wylesionym rezerwacie w Amazonii.

  22.12.2023 | 17:16

  Brazylia

  deforestacja

  Hodowla zwierząt

  rolnictwo

  

• Lula miał zatrzymać wylesianie Amazonii, a zamierza dołączyć do OPEC+. Co się stało z prezydentem Brazylii?

  Amazonia

  Aleksander Gurgul

  Prezydent Brazylii zdołał wykreować wizerunek międzynarodowego obrońcy przyrody i klimatu. Już podczas COP28 w Dubaju zaczął on blaknąć. A licencje przyznawane na wydobycie ropy i ustawa niwecząca prawa rdzennych społeczności do obrony lasów Amazonii wręcz go podkopują.

  18.12.2023 | 13:21

  Brazylia

  COP28

  Luiz Inácio Lula da Silva

  OPEC

  

• Ekwador zwraca ziemię należącą do Indian

  Ekwador

  Maciej Stasiński

  Plemię Siekopai może wrócić na amazońskie tereny, gdzie żyło setki lat, zanim w 1941 r. nie wypędziła ich stamtąd wojna.

  04.12.2023 | 17:39

  Amazonia

  Ameryka Południowa

  dekolonizacja

  indianie

  

• "The New York Times": Poznajcie człowieka, który tropi rdzenne plemiona w Amazonii. Po co to robi?

  Amazonia

  Manuela Andreoni,  Jack Nicas

  Jair Candor przeczesuje lasy deszczowe w poszukiwaniu rdzennych grup etnicznych, które nie chcą mieć kontaktu z osobami z zewnątrz. Cel: udowodnić, że istnieją, by ich ziemia mogła być prawnie chroniona.

  28.11.2023 | 07:02

  lasy deszczowe

  lasy tropikalne

  ludność rdzenna

  Rdzenni mieszkańcy

  

• Na szczycie klimatycznym Brazylia zaproponuje wielki fundusz dla ratowania lasów deszczowych

  COP28

  Aleksander Gurgul

  Odkąd stery rządów w Brazylii przejął Luiz Inacio Lula da Silva, wylesianie Amazonii spada. Przedstawiciele jego administracji twierdzą, że za rok bądź dwa może osiągnąć rekordowo niski poziom.

  24.11.2023 | 16:22

  Amazonia

  Brazylia

  Dubaj

  lasy deszczowe

  

• Dobre wieści! Wycinka puszczy amazońskiej wyraźnie hamuje

  Puszcza Amazońska

  Aleksander Gurgul

  Wycinka lasów w brazylijskiej części puszczy amazońskiej zmniejszyła się o 22 proc. Dzięki temu udało się także zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych Brazylii o 7,5 proc.

  10.11.2023 | 18:34

  Amazonia

  Brazylia

  Kolumbia

  lasy deszczowe

  

• Susza w Brazylii odsłoniła tajemnicze twarze wyryte w kamieniu 2 tys. lat temu

  Amazonia

  Robert Jurszo

  Po raz pierwszy twarze wyryte w kamieniach w Amazonii zaobserwowano w 2010 roku, również podczas suszy. Choć tamta nie była tak dotkliwa, jak obecna.

  26.10.2023 | 18:22

  archeologia

  Brazylia

  globalne ocieplenie

  katastrofa klimatyczna

  

• Mieliśmy skończyć z wylesianiem do końca dekady. Ale nawet jeszcze nie zaczęliśmy

  wylesianie

  Anita Dmitruczuk

  Dwa lata temu 140 krajów podpisało się pod zobowiązaniem do powstrzymania wylesiania do 2030 r. Mimo lokalnych sukcesów wylesianie wzrosło w zeszłym roku aż o 4 proc.

  25.10.2023 | 12:18

  Amazonia

  Dubaj

  ONZ

  szczyt klimatyczny

  

• Susza o niespotykanej skali nęka Amazonię. Nie da się już dotrzeć rzekami do setek tysięcy ludzi [EL PAIS]

  Amazonia

  Joan Royo Gual,  El Pais

  Niski stan wody w rzekach w północnej Brazylii uniemożliwia żeglugę - a to jedyna droga dotarcia do tysięcy małych miasteczek, którym wkrótce zabraknie żywności i wody pitnej.

  16.10.2023 | 11:25

  Brazylia

  prasa zagraniczna

  zmiany klimatu

  

• Ponad 100 delfinów umarło w Amazonii. Woda w jeziorze stała się dla nich za gorąca

  Klimat i Środowisko

  Robert Jurszo

  Temperatura wody w amazońskim jeziorze ma ponad 39 stopni Celsjusza. Naukowcy i wolontariusze próbują przenosić delfiny.

  02.10.2023 | 15:41

  Amazonia

  Brazylia

  delfiny

  ginące gatunki

  

• Mieszkańcy starożytnej Amazonii wytwarzali "czarnoziem". To sposób, który może pomóc w walce ze zmianami klimatu

  Nauka

  Kasper Kalinowski

  Mimo że dorzecze Amazonki słynie z lasów tropikalnych, to gleby są tam zaskakująco nieurodzajne. Aby wyżywić znaczną populację, rdzenni mieszkańcy wzbogacali ziemię, tworząc "terra preta", co po portugalsku oznacza "czarną ziemię". To doskonały przykład zrównoważonego rolnictwa, z którego możemy korzystać współcześnie.

  26.09.2023 | 19:00

  Amazonia

  antropologia

  nauka

  

• Brazylia: władze rozprawiają się z nielegalnymi hodowcami bydła z Amazonii

  Brazylia

  Maciej Stasiński

  Rząd Brazylii zabrał się na serio za ochronę Amazonii i usuwanie z puszczy dzikich górników oraz stad bydła nielegalnie wypasanych na zagarniętych połaciach rezerwatów

  08.09.2023 | 05:41

  Amazonia

  Lula da Silva

  

• Ropa naftowa czy przyroda? Ekwador robi historyczny krok

  Świat

  Maciej Stasiński

  Większość Ekwadorczyków uczestniczących w referendum sprzeciwiła się eksploatacji złóż ropy naftowej, złota, miedzi i srebra w rezerwatach Amazonii. Górnicy i nafciarze będą musieli się z nich wynieść.

  22.08.2023 | 15:41

  Amazonia

  Ekwador

  przyroda

  ropa naftowa

  

• Referendum Kaczyńskiego i Morawieckiego wypada błaho na tle niedzielnego głosowania w Ekwadorze

  paliwa kopalne

  Aleksander Gurgul

  Gdybyście mieli zdecydować, czy kontynuować, czy zakończyć odwierty i poszukiwanie ropy naftowej w sanktuarium dzikiej przyrody, to jak byście zagłosowali? Na to pytanie odpowiedzą sobie w niedzielę obywatele i obywatelki Ekwadoru.

  18.08.2023 | 14:54

  Amazonia

  bioróżnorodność

  Ekwador

  Greta Thunberg

  

• Słodko-gorzki szczyt w sprawie ochrony Amazonii. Lula da Silva może czuć się rozczarowany

  lasy deszczowe

  Aleksander Gurgul

  Po raz pierwszy od 14 lat liderzy państw Amazonii spotkali się, by porozumieć się w sprawie ochrony jednego z najcenniejszych ekosystemów planety. Mówili, że zamożne kraje muszą im pomóc finansowo, a Amazonię nazwali "ofiarą kapitalizmu".

  09.08.2023 | 13:18

  Amazonia

  Brazylia

  COP28

  Lula da Silva

  

• Prezydent Brazylii postawił na to swoją reputację. Wylesianie Amazonii zaczęło spadać

  Amazonia

  Anita Dmitruczuk

  W Brazylii poziom wycinki w lasach deszczowych był w lipcu najniższy od 2017 roku. Ale i tak z powierzchni ziemi zniknęło 500 kilometrów kwadratowych Amazonii.

  04.08.2023 | 16:04

  Brazylia

  lasy deszczowe

  wycinka drzew

  Zmiana Klimatu

  

• Brazylia i Kolumbia spowolniły wycinkę pierwotnej puszczy, ale Amazonia i tak jest o krok od nieodwracalnej katastrofy

  Amazonia

  Maciej Stasiński

  Niepełne dane z części krajów mogą zwiastować poprawę troski o największy tropikalny las na Ziemi, w którym żyje ok. 30 proc. gatunków zwierząt i roślin. Ale ogólny stan Amazonii jest nadal dramatyczny.

  18.07.2023 | 05:55

  Brazylia

  Kolumbia

  

• "The New York Times": Poznajcie strażniczkę Amazonii

  lasy deszczowe

  Manuela Andreoni

  Marina Silva, brazylijska minister środowiska, już w przeszłości potrafiła obniżyć wskaźniki wylesiania. Czy uda jej się to ponownie?

  16.07.2023 | 06:00

  Amazonia

  Brazylia

  deforestacja

  Lula da Silva

  

• Brazylia. Władze próbują przegonić nielegalnych górników z rezerwatu Indian Yanomami

  Amazonia

  Maciej Stasiński

  Policja zastrzeliła w walce czterech górników pustoszących Amazonię. Przez trzy miesiące udało się wypędzić ponad 15 z 20 tysięcy z nich z rezerwatu Indian Yanomami.

  02.05.2023 | 21:26

  Brazylia

  Jair Bolsonaro

  Lula da Silva

  

• "The New York Times": Dlaczego największe plemię Amazonii wymiera?

  Amazonia

  Jack Nicas

  Śmiertelność niemowląt wśród 31 tys. Yanomami w Brazylii przewyższa obecnie śmiertelność w krajach dotkniętych wojną i głodem - umiera jedno na 10 niemowląt. Winna jest gorączka złota.

  09.04.2023 | 06:58

  Brazylia

  prasa zagraniczna

  The New York Times

  

• Amazonia płonie. Możesz ugasić pożary, odwiedzając Hydropolis

  wirtualna rzeczywistość

  kk

  Hydropolis dostarcza przeżyć w wirtualnej rzeczywistości. Dzięki okularom VR można się poczuć, jakbyśmy gasili pożary w Amazonii. - Pożary na drugim końcu świata mają wpływ na to, co dzieje się w Polsce - mówią przedstawiciele wrocławskiego centrum edukacyjnego.

  04.03.2023 | 15:01

  Amazonia

  ekologia

  Hydropolis

  technologie

  

• W Amazonii na polecenie prezydenta Luli rozpoczęto likwidację nielegalnych kopalni

  Brazylia

  Maciej Stasiński

  Nielegalni kopacze złota uciekają z rezerwatów Amazonii, wypędzani przez wojsko i policję. Nowy rząd chce wyłapać organizatrów procederu, którzy korzystali z pobłażliwości Jaira Bolsonaro, poprzednika Luli da Silvy.

  16.02.2023 | 17:35

  Amazonia

  Lula da Silva