Biologia

• Noblista Victor Ambros: Tata miał typowo polskie spojrzenie na życie. Jego ulubione powiedzenie brzmiało "Odpoczniemy, jak umrzemy"

  nauka

  Piotr Cieśliński

  Dziś naukowcy w USA obawiają się, że grant może zostać anulowany na przykład dlatego, że pracują na Harvardzie czy MIT - opowiada laureat Nobla z biologii, który właśnie otrzymał polskie obywatelstwo i chce wspierać polską naukę.

  22.09.2026 | 05:36

  biologia

  emigracja

  II wojna światowa

  naukowcy

  

• Zmarł prof. Andrzej Elżanowski, obrońca zwierząt

  nauka

  Tomasz Ulanowski

  Ludzie czasem za nim nie przepadali. Szanowali go ci, którym na sercu leży los nie tylko ludzi.

  10.09.2026 | 10:41

  biologia

  ekologia

  przyroda

  zwierzęta

  

• Naukowcy odkryli przeszło 1200 genów odpowiedzialnych za osobowość

  osobowość

  Tomasz Ulanowski

  Wcześniejsze badania wskazują na to, że osobowość każdego z nas jest dziedziczna w 40 procentach.

  04.09.2026 | 09:32

  biologia

  cechy osobowości

  genetyka

  nauka

  

• Ten pasożyt sprawia, że robotnice mrówek żyją 10 razy dłużej i są czczone jak królowe

  mrówki

  Mateusz Sowiński

  Naukowcy odkryli, jak to robi. Królewskie życie robotnic kończy się źle dla prawdziwych królowych i ich królestwa.

  31.08.2026 | 19:00

  biologia

  nauka

  owady

  pasożyty

  

• Zmarł Monty Roberts, słynny zaklinacz koni z Kalifornii

  konie

  Piotr Cieśliński

  Przekonywał, że konia nie trzeba brutalnie łamać, aby godził się nosić człowieka. Trzeba nauczyć się jego języka, zrozumieć strach, zdobyć zaufanie i pozwolić mu wybrać współpracę. Monty Roberts przez całe życie powtarzał, że nie ma innej drogi w jeździectwie.

  03.08.2026 | 13:02

  biologia

  jeździectwo

  odeszli

  ujeżdżenie

  

• Spotkaliście już pazia żeglarza? Ten piękniś kocha słońce i drzewa owocowe

  motyle

  Mateusz Sowiński

  Jeszcze 100 lat temu zdarzało się, że paź żeglarz (Iphiclides podalirius) pojawiał się w Polsce masowo, a czasami nawet wyrządzał szkody. Później stał się zdecydowanie rzadszy, zwłaszcza w środkowej i południowej części naszego kraju.

  02.08.2026 | 10:02

  biologia

  kocham owady!

  przyroda

  zwierzęta

  

• Dominująca ręka ma przewagę. Ale nie taką, jak sądziliśmy

  praworęczność

  Kasper Kalinowski

  Przewaga dominującej ręki to zasługa tysięcy godzin treningu.

  01.08.2026 | 06:50

  biologia

  ewolucja

  mózg

  nauka

  

• Wspaniale zachowane tropy sprzed przeszło 1,4 mln lat odkryte w Kenii. Kto je zostawił?

  odkrycie naukowe

  Tomasz Ulanowski

  Naukowcy, którzy je odnaleźli, twierdzą, że zostawili je przedludzie z gatunku Paranthropus boisei. I że z owych tropów można odczytać zaskakujące informacje o tym dawno wymarłym gatunku.

  28.07.2026 | 11:25

  antropologia

  archeologia

  biologia

  nauka

  

• Młody naukowiec: Pomagam w tworzeniu sztucznych komórek

  polscy naukowcy donoszą

  Jan Jędryszek

  Syntetyczne komórki to najważniejszy wynalazek od czasu wynalezienia tranzystora. W przyszłości stworzymy sztuczne narządy, które będą nam służyć za biofabryki.

  26.07.2026 | 17:00

  biologia

  chemia

  Katarzyna Adamala

  komórki

  

• Dalmatyńczyki w świecie motyli. Wyglądają uroczo, ale mogą narobić szkód w sadach

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  Namiotniki to małe, białe i czarno nakrapiane motyle. Ich gąsienice potrafią opleść całe drzewo jedwabną przędzą i pożreć niemal wszystkie jego liście.

  18.07.2026 | 16:23

  biologia

  gąsienice

  motyle

  przyroda

  

• Życie czy nie? Rozmawiamy z prof. Katarzyną Adamalą o opracowanych przez nią syntetycznych komórkach, które uczona nazywa "ziemniaczkami"

  Katarzyna Adamala

  Tomasz Ulanowski

  To wynalazek, który wstrząsnął nie tylko światem nauki, ale także światową opinią publiczną. Polska badaczka pracująca w USA od podstaw zbudowała sztuczne komórki. W rozmowie z "Wyborczą" zastrzega się, że nie stworzyła syntetycznego życia. Jeszcze.

  16.07.2026 | 05:55

  biochemia

  biologia

  chemia

  komórki

  

• Mężczyźni częściej niż kobiety zderzają się ze ścianą podczas maratonu

  maraton

  Tomasz Ulanowski

  I to nawet dwa razy częściej - wskazują naukowcy. Dlaczego? I jak sobie z tym poradzić podczas maratonu albo krótszego biegu?

  07.07.2026 | 19:02

  bieganie

  biologia

  nauka

  sport

  

• Sputnik z ziemniaka. Polka przybliża nas do stworzenia życia od zera

  naukowcy odkryli

  Paulina Mozolewska

  Zespół pod kierunkiem polskiej badaczki, dr Katarzyny Adamali z University of Minnesota, dokonał czegoś, co do tej pory było domeną science-fiction: zbudował namiastkę życia od podstaw, wykorzystując wyłącznie nieożywione związki chemiczne.

  03.07.2026 | 18:37

  biologia

  chemia

  nauka

  Polacy za granicą

  

• Pierwszy eksperyment zrobił w wieku 4 lat. Nie udał się. Dlatego potem dostał Nobla

  długowieczność

  Piotr Cieśliński

  Z punktu widzenia ewolucji bardzo długie życie może być pewnego rodzaju luksusem. Być może luksusem zbędnym, jeśli organizm zdążył już spełnić swoją podstawową funkcję ewolucyjną, czyli zostawić potomstwo i pomóc mu przetrwać - mówi Sir Martin Evans, laureat Nagrody Nobla z medycyny i fizjologii, który w styczniu skończył 85 lat.

  02.07.2026 | 15:52

  biologia

  ewolucja

  komórki macierzyste

  Nagroda Nobla

  

• Oto, jak osoby dwujęzyczne postrzegają świat

  mózg

  Tomasz Ulanowski

  Jakby zaglądały do tego samego pokoju przez dwa różne okna - tłumaczą naukowcy.

  25.06.2026 | 14:00

  antropologia

  biologia

  języki

  nauka

  

• Mieszkacie razem? Łączy was blisko jedna czwarta mikrobiomu jelitowo-oralnego

  mikrobiom

  Tomasz Ulanowski

  Różnice pomiędzy domownikami potrafią być jednak spore. Najwięcej mikrobów łączy... partnerów życiowych.

  16.06.2026 | 14:35

  bakterie

  biologia

  mikrobiota

  nauka

  

• Dlaczego ludzie zwykle skręcają w lewo?

  antropologia

  Tomasz Ulanowski

  To nie żadna polityczna przenośnia, chodzi o dosłowny skręt. Naukowcy odkryli, że wolimy wirować przeciwnie do wskazówek zegara.

  10.06.2026 | 11:00

  bieganie

  biologia

  nauka

  sport

  

• Trzmiele wiedzą, jak używać narzędzi, by rozwiązać złożone zadanie

  owady

  Tomasz Ulanowski

  Naukowcy udowadniają to eksperymentem z kulką i sztucznym kwiatem.

  05.06.2026 | 06:02

  biologia

  narzędzia

  nauka

  przyroda

  

• Larwy tego chrząszcza mogą zjeść papier, zioła i płyty ścienne. Grasują w naszych domach

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  "Złodziejaszek rypidełko" to bez wątpienia jedno z najzabawniejszych owadzich określeń. Nosi je pewien mały chrząszcz. To jednak stare jego imię, oficjalnie nazywa się pustosz kradnik. Nie bez przyczyny - czasami może nam podkraść trochę jedzenia.

  30.05.2026 | 18:19

  biologia

  chrząszcze

  owady

  przyroda

  

• Nauczyciel: Szkoła nie jest od zapewniania dobrostanu uczniom. Wymagania to żadna opresja

  Być rodzicem

  Magdalena Wojciechowska

  Wymagania wobec uczniów nie są ani przemocą, ani tresurą. Są informacją: "to jest ważne", "to ma znaczenie", "tego od siebie nawzajem oczekujemy".

  27.05.2026 | 09:00

  biologia

  dobrostan

  matura

  oceny

  

• Trudne porody w świecie przyrody. Jak sobie radzą samice innych gatunków?

  poród

  Kasper Kalinowski

  Około 10 proc. dziko żyjących samic hien ginie podczas pierwszego porodu, a u fok poród jest drugą przyczyną śmierci samic w wieku rozrodczym. Czy ludzki poród jest najtrudniejszy w świecie przyrody?

  22.05.2026 | 06:05

  biologia

  ewolucja

  nauka

  seks

  

• Naukowcy stworzyli systemy AI zdolne do dokonywania odkryć naukowych

  sztuczna inteligencja

  Tomasz Ulanowski

  To dwa systemy korzystające z wielu agentów sztucznej inteligencji. Sprawdzają się na razie w naukach biomedycznych.

  20.05.2026 | 10:24

  biologia

  historia

  nauka

  nowe technologie

  

• Ciężka broń skorpionów. Szczypce i żądła z domieszką metali ciężkich

  zwierzęta

  Kasper Kalinowski

  Wcześniej już wiedziano, że szczypce i żądła skorpionów zawierają śladowe ilości metalu. Ale brakowało dokładniejszych badań na ten temat. Teraz naukowcy je dostarczyli.

  10.05.2026 | 12:30

  biologia

  ewolucja

  nauka

  przyroda

  

• Niepozorna, skryta i drapieżna. Taka jest złośnica zwyczajna

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  Porusza się powoli, ale nie jest bezbronna. Złośnica ma żądło, którym potrafi błyskawicznie obezwładnić ofiarę.

  02.05.2026 | 08:39

  biologia

  mrówki

  przyroda

  zwierzęta

  

• Nie żyje Craig Venter. Naukowy buntownik, który odczytał księgę życia - sekwencję DNA człowieka

  Craig Venter

  Piotr Cieśliński

  Był nazywany "enfant terrible" światowej nauki i piratem biotechnologii. Rzucił wyzwanie rządom w wyścigu o odczytanie ludzkiego genomu, chciał stworzyć życie na nowo. Zmarł w wieku 79 lat w San Diego.

  30.04.2026 | 09:52

  biologia

  dna

  genom

  odeszli

  

• Oto pierwsza dokładna mapa receptorów węchowych

  węch

  Tomasz Ulanowski

  Wbrew temu, co wcześniej sądzono, receptory węchowe są zorganizowane w nosie jak wojsko. Wygląda to bardzo malowniczo, bo tworzą zjawiskowe esy floresy.

  28.04.2026 | 17:00

  biologia

  nauka

  przyroda

  zapach

  

• Jak opisaliśmy unerwienie łechtaczki. Polski naukowiec opowiada o sukcesie

  łechtaczka

  Tomasz Ulanowski

  Zaskoczyło nas m.in. bogactwo rozgałęzień nerwowych rozchodzących się w żołędzi łechtaczki - mówi dr Adam Szmul. - Wcześniej uważano, że ta jej część jest słabo unerwiona.

  22.04.2026 | 12:11

  anatomia człowieka

  biologia

  nauka

  odkrycie naukowe

  

• Zmiana litery w DNA sprawiła, że samicom wyrosły peniski i jąderka

  płeć

  Tomasz Ulanowski

  Eksperyment naukowców z Izraela i Francji po raz kolejny pokazuje, jak złożony jest wpływ genów i środowiska na płeć biologiczną.

  21.04.2026 | 17:51

  biologia

  jajniki

  jądra

  nauka

  

• Od owadów po ludzką mowę. Natura ma uniwersalny rytm - odkryli naukowcy

  zwierzęta

  Kasper Kalinowski

  Świerszcze z Tajlandii, lwy morskie i przeboje Taylor Swift mają ze sobą więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać. Naukowcy odkryli, że w całym królestwie zwierząt dominuje pewien konkretny rytm komunikacji.

  20.04.2026 | 16:48

  biologia

  język

  komunikacja

  nauka

  

• Przybyła do nas ze wschodu, żywi się sokiem z owoców i... krwią ssaków, także ludzi

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  Ćma wampirza, znana dotąd głównie z Azji i Europy Południowej, została zaobserwowana także w Polsce.

  18.04.2026 | 16:33

  biologia

  zwierzęta

  ćmy

  

• Wojna domowa u szympansów i to bynajmniej nie na słowa. Bezprecedensowa obserwacja

  wojna

  Tomasz Ulanowski

  W licznych starciach tej wojny zginęło kilkadziesiąt małp, w tym niemowlęta. Według naukowców do takich wydarzeń w stadach szympansów zwyczajnych dochodzi raz na 500 lat.

  10.04.2026 | 06:07

  biologia

  nauka

  przyroda

  szympansy

  

• Biolog: Jak w wieku 79 lat opublikowałem pierwszą pracę w "Science"

  polscy naukowcy donoszą

  Prof. Jan Kozłowski

  Moja kariera jest dowodem na to, że nauka polega na współpracy. Samotni genialni naukowcy to wielka rzadkość.

  09.04.2026 | 16:37

  biologia

  długowieczność

  ewolucja

  nauka

  

• Naukowcy nareszcie odkryli "okablowanie" łechtaczki. Dlaczego to dobrze?

  łechtaczka

  Tomasz Ulanowski

  Kobiety też mają wzwód. Spokojnie, w tym tekście pochylimy się nie tylko nad łechtaczką, ale i nad penisem.

  06.04.2026 | 12:05

  biologia

  ewolucja

  nauka

  penis

  

• To największy skorek w Polsce. Jest bardzo pożyteczny

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  Wiele osób zna skorka pospolitego. Ten mały, uzbrojony w szczypce owad, chętnie pojawia się w naszym otoczeniu. Mało kto jednak wie, że oprócz niego, mamy ich więcej. Szczególnie imponująca jest obcężnica nadbrzeżna. Jest duża i wygląda groźnie.

  29.03.2026 | 18:58

  biologia

  owady

  przyroda

  skorek

  

• Ryan Gosling utknął w kosmosie, a Sandra Hüller śpiewa dla niego piosenkę Harry'ego Stylesa

  premiery kinowe

  Maja Staniszewska

  Nauczyciel wyrusza w kosmos na ratunek światu. Nie wiem, czy jest coś bardziej cool w epoce antynaukowego zwrotu i poczucia, że wszystko wokół się wali.

  19.03.2026 | 17:51

  Andy Weir

  artykuł

  biologia

  kosmos

  

• Wajrak: Nawet gówno potrafimy zepsuć

  antropocen

  Adam Wajrak

  Dożyliśmy czasów, w których kawałek zdrowej, niczym nieskażonej kupy stał się czymś rzadkim i bardzo poszukiwanym. To jest właśnie prawdziwa miara antropocenu.

  18.03.2026 | 06:05

  biologia

  chrząszcze

  przyroda

  skarabeusz

  

• Wilki zabijają, a kruki wiedzą gdzie. Rozwikłano zagadkę więzi tych dwóch gatunków

  kruki

  Aleksandra Gieczys

  "Wilcze ptaki" - tak pisał o nich Bernd Heinrich, światowej sławy biolog, autor słynnej książki "Umysł kruka". To określenie wzięło się z przekonania, że kruki podążają za wilkami, by następnie stołować się na padlinie, która pozostaje po łowach tych drapieżników. Ale czy to prawda?

  13.03.2026 | 13:29

  biologia

  padlina

  wilki

  zwierzęta

  

• Bioróżnorodność maleje, ale jednocześnie rośnie. Jak to możliwe?

  Klimat i Środowisko

  Tomasz Ulanowski

  Jednym z powodów tego zjawiska jest ewolucja, a drugim - ignorancja.

  10.03.2026 | 18:24

  antropocen

  biologia

  bioróżnorodność

  Klimat i Środowisko

  

• Jak konie rżą? Naukowcy rozwikłali zagadkę końskiego głosu

  konie

  Tomasz Ulanowski

  Badacze porównują rżenie koni do jednoczesnego śpiewu i gwizdania.

  24.02.2026 | 06:30

  biologia

  komunikacja

  mowa

  nauka

  

• Trzmiel zmienny: kolorowy wędrowiec znikających łąk

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  Choć trzmiele kojarzą nam się z beztroskim buczeniem nad letnią łąką, los jednego z ich najciekawszych przedstawicieli wcale nie jest sielankowy. Trzmiel zmienny - owad o fascynującej palecie barw - na naszych oczach traci swoje naturalne królestwo przez pestycydy i niszczenie siedlisk.

  21.02.2026 | 08:57

  biologia

  gatunki zagrozone

  przyroda

  trzmiele