III Rzesza

• "Kijów: 24". Wiersz Katarzyny Kuczyńskiej-Koschany

  Magazyn Wyborczej

  Katarzyna Kuczyńska-Koschany

  Wiersz Katarzyny Kuczyńskiej-Koschany poleca Andrzej Zagozda

  25.07.2026 | 01:00

  cywile

  III Rzesza

  krematorium

  literatura

  

• 82 lata temu Stauffenberg przeprowadził zamach na Hitlera. "Żaden z nas nie może się skarżyć, że umiera"

  historia

  Stefan Niesiołowski

  Jeden z najwybitniejszych uczestników konspiracji płk. Henning von Trescow tak mówił do najbliższych współpracowników: "Ufam, że Bóg, który kiedyś przyrzekł Abrahamowi ocalić Sodomę, jeśli znajdzie się w niej choć jeden sprawiedliwy, nie zniszczy Niemiec przez wzgląd na nas"

  20.07.2026 | 17:58

  Adolf Hitler

  claus von stauffenberg

  hitleryzm

  II wojna światowa

  

• Ma ośmioro dzieci i Krzyż Honorowy Niemieckiej Matki. Hitlerjugend oddaje jej cześć na ulicy

  Książki

  Tillmann Bendikowski

  Krążył cytat z Hitlera: "Widzę dzieci, które należą do matek tak samo, jak w tej samej chwili należą także do mnie". Jak w 1939 roku obchodzono Dzień Matki w III Rzeszy.

  26.05.2026 | 14:05

  Czytelnia Wyborczej

  Dzień Matki

  III Rzesza

  macierzyństwo

  

• Jak wygrać wojnę informacyjną? Napluć człowiekowi do zupy, a potem zakrzyknąć "Heil Hilter"

  Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego

  Peter Pomerantsev

  Zakamuflowany charakter tego radia stanowił o jego atrakcyjności.

  07.05.2026 | 10:02

  artykuł

  Czytelnia Wyborczej

  III Rzesza

  nagroda kapuścińskiego

  

• Czemu do dziś nie usunięto Hitlera ze świata przyrody? Żyje w nazwie żuka

  Magazyn Książki

  Irena Cieślińska

  Co jest warte tysiąc dolarów w żuku o wyglądzie wychudzonego karalucha, który żyje w kompletnej ciemności? Jego nazwa.

  27.04.2026 | 00:28

  Adolf Hitler

  III Rzesza

  język polski

  język łaciński

  

• Po wyjściu na wolność spotkałem mojego więziennego oprawcę. Był przerażony

  Magazyn Wyborczej

  Daniel Citiriga

  "Zostałem przekazany osiłkowi, który był ociężały umysłowo. Ale potrafił bić bez przerwy przez 12 godzin". Historia rumuńskiego dysydenta Corneliu Coposu - Adam Michnik poleca

  13.03.2026 | 23:00

  II wojna światowa

  III Rzesza

  komunizm

  Nicolae Ceausescu

  

• Przyjaźni dżentelmeni z Gestapo wysyłają szczecińskich Żydów na śmierć

  historia Szczecina

  Eryk Krasucki

  Trudno dziś stwierdzić, co stało za tym, że Żydzi pomorscy zostali już w lutym 1940 r. deportowani na odległe tereny okupowane przez III Rzeszę. Wiele wskazuje na to, że Niemcom chodziło o ich mieszkania. Mógł to być też efekt nadgorliwości.

  16.02.2026 | 22:55

  Holocaust

  II wojna światowa

  III Rzesza

  Niemcy

  

• Ratusz w cieniu wieżowca. Jak wyglądałby Wrocław, gdyby Niemcy zrealizowali przed wojną swoje projekty

  architektura

  Beata Maciejewska

  W czasach III Rzeszy powstał projekt wyburzenia ogromnego obszaru miasta, od gmachu głównego uniwersytetu po most Cesarski (dzisiaj Grunwaldzki), aby w tym miejscu wznieść monumentalne forum rządowe - mówi dr hab. Jerzy Ilkosz.

  23.01.2026 | 05:58

  Breslau

  III Rzesza

  Max Berg

  Wrocław

  

• Co zamurowali Niemcy w tajnej skrytce w kamienicy na Niebuszewie

  historia Szczecina

  Adam Zadworny

  Prawie 70 lat po wojnie mieszkaniec szczecińskiego Niebuszewa odnalazł w swoim mieszkaniu zamurowaną skrytkę. A w niej historię niemieckich właścicieli domu. Jako pierwszy z dziennikarzy poznałem zawartość schowka.

  20.01.2026 | 06:45

  II wojna światowa

  III Rzesza

  Niebuszewo

  Z archiwum Sz.

  

• "Żydowska księżniczka", gwiazda Argentyny z czasów Perona i oszczepnik z Breslau

  historia

  Dawid Kaczmarski

  Niektóre opowieści należy zaczynać od środka. Od momentu, w którym historie dotychczas niezwiązane łączą się na krótką chwilę. W opowieści o trojgu moich bohaterach środek wypada w Buenos Aires końca lat 40.

  03.01.2026 | 16:59

  Breslau

  III Rzesza

  lekkoatletyka

  Niemcy

  

• W działaniach Nawrockiego widać ten sam mechanizm, który amerykański badacz zaobserwował w Ukrainie

  prezydent

  Marta Panas-Goworska,  Andrzej Goworski

  "Bezradność" i "wschodząca potęga Europy na skraju stoczenia się do nieistotności". Brytyjczycy i Niemcy przyglądają się Polsce. Hiszpania, Finlandia, Ukraina, Wenezuela - analogii nie brakuje.

  16.11.2025 | 05:00

  Chile

  Finlandia

  III Rzesza

  Karol Nawrocki

  

• Kościół odrzucił pojęcie zbiorowej winy Żydów za śmierć Jezusa. Tak jakby ich przeprosił

  Magazyn Wyborczej

  Anna Wolff-Powęska

  Arcybiskup Hlond: "Hitler nazwał Żydów mikrobem świata. Jest to oskarżenie niezwykle surowe, ale prawdziwe". Adam Michnik poleca.

  24.10.2025 | 05:00

  antysemityzm w Kościele

  II Sobór Watykański

  III Rzesza

  Jan XXIII

  

• Słynny pisarz miał zaledwie 35 lat. Prezydent Francji odmówił ułaskawienia

  Francja

  Jolanta Kawa

  Obecność młodej gwiazdy literackich salonów we francuskiej delegacji do Katynia nie była przypadkowa. Adam Michnik poleca

  03.10.2025 | 05:00

  Adolf Hitler

  Holokaust

  III Rzesza

  Katyń

  

• Chwalił rolę Żydów w gospodarce, a utorował drogę narodowemu socjalizmowi

  III Rzesza

  Witold Gadomski

  Wspólnym mianownikiem nazistów i socjaldemokratów było skupianie się na wspólnocie, a nie na jednostce, która jest w centrum uwagi liberałów. Całkiem liczne były przypadki przechodzenia całych grup z Komunistycznej Partii Niemiec do NSDAP. Genialny socjolog też uległ syreniemu śpiewowi. Adam MIchnik poleca

  09.08.2025 | 05:00

  antysemityzm

  ekonomia

  Henryk Szlajfer

  hitleryzm

  

• "TWÓJ BAGAŻ UCHODŹCY MASZ JUŻ...". Wiersz Nelly Sachs

  Magazyn Wyborczej

  Nelly Sachs

  Wiersz Nelly Sachs poleca Andrzej Zagozda

  01.08.2025 | 23:00

  antysemityzm

  granice

  III Rzesza

  literatura

  

• Powiedz, o czym śnisz, a powiem ci, w jakich czasach żyjesz. Tę książkę poleca znana pisarka

  magazyn książki

  Weronika Murek

  Zadie Smith poleciła tę książkę jako lekturę niezbędną tym wszystkim, którzy obawiają się, że wkrótce będą żyć w dyktaturze.

  14.07.2025 | 05:00

  III Rzesza

  nazizm

  

• Są paranoicy, którzy zostają zbadani i poddani leczeniu. Inni sięgają po władzę. Jak Hitler

  Magazyn Wyborczej

  Tomasz Polak

  Kevin P. Spicer ustalił nazwiska i dane biograficzne 138 księży, którzy w znaczącym stopniu związali się z reżimem Hitlera. Adam Michnik poleca.

  20.06.2025 | 18:00

  antysemityzm w Kościele

  Hitler

  III Rzesza

  kolaboracja

  

• Prezydent Beneš świadomie wykreował obraz zdradzonych i porzuconych przez sojuszników Czechów?

  II wojna światowa

  Andrzej Krawczyk

  Wspólna siła wojskowa Czechosłowacji i Francji była większa niż III Rzeszy. Można się było bronić. Praga nie spróbowała. Adam Michnik poleca - o groźnej lekcji z Monachium 1938.

  19.04.2025 | 04:00

  Czechosłowacja

  Francja

  Hitler

  III Rzesza

  

• "Kobiety gwałcono często na oczach dzieci i męża. Rosyjscy dowódcy na to przyzwalali". W Opolu do dziś trudno mówić o 1945 roku

  historia Opola

  Piotr Zapotoczny

  W styczniu 1945 roku Armia Radziecka wkroczyła na tereny Śląska, dopuszczając się brutalnych czynów zwłaszcza na kobietach. Konsekwencje dla tych, które ocalały, były dramatyczne: traumy psychiczne, choroby przenoszone drogą płciową, poważne obrażenia fizyczne czy niechciane ciąże. - Wojna nie skończyła się dla nich po upadku Trzeciej Rzeszy - konkludowali prelegenci debaty w Opolu.

  10.04.2025 | 10:09

  1945

  III Rzesza

  IPN

  kobieta

  

• Pisał, że wobec głupoty jesteśmy bezbronni. 80 rocznica śmierci Dietricha Bonhoeffera

  Magazyn Wyborczej

  Anna Wolff-Powęska

  Krytykę swego państwa i Kościoła uznał za jedyną formę spłacenia długu za barbaryzację kulturową Niemiec Hitlera. Adam Michnik poleca w 80. rocznicę śmierci Dietricha Bonhoeffera.

  05.04.2025 | 04:00

  chrześcijaństwo

  III Rzesza

  nazizm

  Niemcy

  

• Francuski politolog: A może Rosjanie zwrócą się przeciw kremlowskiej polityce wojennej i historycznej

  Rosja

  Jerzy Mink

  Putin naprawdę uważa, że tylko Rosjanie mają prawo określać, kto jest nazistą i który kraj jest faszystowski. "Adam Michnik poleca".

  28.03.2025 | 04:00

  II wojna światowa

  III Rzesza

  polityka historyczna

  wojna w Ukrainie

  

• Wrocław ma z czasów Hitlera wyjątkowej klasy obiekty sportowe. Musiały być monumentalne i efektowne

  Breslau

  Beata Maciejewska

  Adolf Hitler sportów nie uprawiał, aktywność fizyczną ograniczał do spacerów, ale jego Niemcy miały być narodem herosów. Widać to po halach i stadionach we Wrocławiu, powstałych w czasach III Rzeszy.

  16.03.2025 | 16:40

  architektura

  Beata Maciejewska

  Hitler

  III Rzesza

  

• Dekoracje z czasów Hitlera na wrocławskich ulicach. Przetrwały Festung Breslau i PRL, będą z nimi problemy

  III Rzesza

  Beata Maciejewska

  Kowale z domu przy ul. Ustronie są śladem po III Rzeszy, a elewacja posiekana kulami - pamiątką z Festung Breslau. Dom idzie do remontu, konserwator wojewódzki będzie miał nad nim baczenie. W mieście zachowało się zaledwie kilka takich dekoracji, ale będą z nimi problemy.

  09.03.2025 | 07:44

  Festung Breslau

  konserwator zabytków

  remonty

  Wroclaw.Wyborcza.pl poleca

  

• "Wokół unosi się rodzaj męskiej zmysłowości". Francuski pisarz wrócił zafascynowany z Niemiec

  Francja

  Jolanta Kawa

  Drieu la Rochelle: "Ciało Francuzów jest godne pogardy. Strasznie jest chodzić ulicami i widzieć tyle rozkładu, tyle brzydoty. Te zgarbione plecy, te spuchnięte brzuchy, te tchórzliwe twarze"

  27.12.2024 | 04:00

  adolf hitler

  antysemityzm

  faszyzm

  III Rzesza

  

• Dlaczego nie chcieli wiedzieć. Francuskie rozrachunki z II wojną światową

  Wolna Sobota

  Alfred Grosser

  Marszałek von Rundstedt w depeszy do Berlina w 1942 roku: francuska policja jest uczynna i chętna do współpracy. Z cyklu "Adam Michnik poleca"

  23.12.2024 | 07:15

  Charles de Gaulle

  Francja

  II wojna światowa

  III Rzesza

  

• Typowy polityk i myśliciel środkowoeuropejski wciąż sądzą, że Rosja jest azjatyckim nowotworem na ciele ludzkości

  Wolna Sobota

  Tomas Venclova

  Nie zgadzam się na totalne odrzucenie kultury rosyjskiej. Alianci podczas II wojny światowej nie odrzucali Bacha, Goethego i Tomasza Manna. "Adam Michnik poleca".

  31.10.2024 | 04:00

  III Rzesza

  literatura rosyjska

  Oksana Zabużko

  Rosja

  

• Dlaczego narodowy socjalizm i postawy duchowieństwa katolickiego okazały się kompatybilne

  Wolna Sobota

  Anna Wolff-Powęska

  Za konstytucję, demokrację, liberalizm, oświecenie, nowoczesność, finansjerę, przemysł i oddzielenie Kościoła od państwa - księża i biskupi upowszechniali poglądy obciążające Żydów winą za wszystko. Adam Michnik poleca

  06.09.2024 | 05:00

  adolf hitler

  antysemityzm

  III Rzesza

  Kościół

  

• "Święty Boże". Wiersz Kazimierza Wierzyńskiego [85. ROCZNICA WYBUCHU II WOJNY]

  Wolna Sobota

  Kazimierz Wierzyński

  Wiersz Kazimierza Wierzyńskiego z 30 sierpnia 1939 roku poleca Andrzej Zagozda. 85. rocznica wybuchu II wojny światowej

  31.08.2024 | 04:00

  II wojna światowa

  III Rzesza

  literatura

  modlitwa

  

• Ustawa wydana zgodnie z obowiązującymi regułami legislacji może być zbrodnicza

  Wolna Sobota

  Jan Woleński

  Czy można usprawiedliwiać stosowanie się do prawa niezależnie od jego treści? Ta zasada była często wykorzystywana przez reżimy totalitarne. "Adam Michnik poleca" - o pisytywizmie prawniczym.

  27.07.2024 | 04:00

  III Rzesza

  PiS

  prawo

  władza ustawodawcza

  

• Jego wysokość kanister czyli nazistowski wynalazek który podbił świat

  Motoryzacja

  Bartosz Gondek

  Z czym się kojarzy państwu 20 litrowy kanister? Niektórym z tyłem popularnego Jeepa. Innym z kartkami na paliwo i płynnym złotem przechowywanym wbrew wszelkiej logice w blokowych piwnicach w czasach PRL. Mało komu ten niezwykle popularny przedmiot kojarzy się z czymś, co pierwotnie wymyślono na potrzeby machiny wojennej III Rzeszy.

  12.06.2024 | 17:12

  Bartosz Gondek

  III Rzesza

  jerrycan

  kanister

  

• W swoich kolekcjach mieli obrazy Renoira, Moneta, van Gogha. Wspaniałe zbiory breslauerskich Żydów zniknęły w kilka lat

  Sztuka zagrabiona

  Agnieszka Dobkiewicz

  Wrocławska Fundacja Urban Memory po majówce zaprezentuje nowo powstałą bazę na temat żydowskich kolekcjonerów sztuki w przedwojennym Wrocławiu. Były wyjątkowe i bezcenne, niestety żadna z nich nie przetrwała II wojny światowej.

  05.05.2024 | 08:03

  dzieła sztuki

  III Rzesza

  kolekcje

  sztuka

  

• Bezcenna dla Żydów kolekcja Saravala we Wrocławiu. Himmler chciał, by trafiła do muzeum "zaginionej rasy"

  kolekcja

  Agnieszka Dobkiewicz

  Została zniszczona podczas nocy kryształowej w 1938 roku. Później miała trafić do muzeum "zaginionej rasy". Kolekcja Saravala ponownie znajduje się we Wrocławiu. I można ją oglądać.

  19.04.2024 | 21:48

  Heinrich Himmler

  II wojna światowa

  III Rzesza

  Praga

  

• "Żywi umierali". Wiersz Tadeusza Różewicza

  Wolna Sobota

  Tadeusz Różewicz

  Wiersz Tadeusza Różewicza poleca Andrzej Zagozda w 81. rocznicę powstania w getcie warszawskim

  19.04.2024 | 04:00

  antysemityzm

  getto warszawskie

  III Rzesza

  rasizm

  

• "Ogień". Wiersz Kazimierza Brakonieckiego

  Wolna Sobota

  Kazimierz Brakoniecki

  Wiersz Kazimierza Brakonieckiego poleca Andrzej Zagozda.

  16.03.2024 | 04:00

  Biblia

  gułag

  III Rzesza

  Izrael

  

• Sensacja historyczna. Odnaleziono bezcenne zdjęcia z deportacji Żydów z Breslau. To ostatni ślad ich życia

  Tylko na Wyborcza.pl

  Agnieszka Dobkiewicz

  Podczas prac badawczych w Dreźnie tamtejszy naukowiec przypadkiem natrafił w dokumentach na 13 nieznanych dotąd zdjęć z deportacji Żydów w Breslau. Okazało się, że dokumentują one jeden z najtragiczniejszych momentów życia miasta z okresu III Rzeszy.

  26.01.2024 | 05:46

  Holocaust

  II wojna światowa

  III Rzesza

  Wrocław

  

• Jan Pietrzak i Marek Król przetrącili kręgosłup propagandzie PiS

  Wolna Sobota

  Stanisław Skarżyński, Londyn

  To jest osiągnięcie - raz zakręcić ozorem i zrujnować tę samą propagandę, dla której się pracuje, jednocześnie sklejając się z hitlerowcami

  04.01.2024 | 15:00

  III Rzesza

  Jan Pietrzak

  Marcin Król

  PiS

  

• Program "eutanazji" zaczął się od półrocznego Herberta. Ojciec poprosił o zezwolenie na zabicie synka

  Kultura

  Dorota Wodecka

  Niemcy niszczyli dokumenty w obawie, że skala ich zbrodni zostanie odkryta. Po ofiarach też najczęściej nie ma śladu. Chorych rozstrzeliwano albo mordowano w ciężarówkach-komorach gazowych, zakopywano, a po kilku latach ich szczątki odkopywano i palono.

  18.11.2023 | 07:55

  Dorota Wodecka

  eutanazja

  III Rzesza

  Kalina Błażejowska

  

• Największe prywatne archiwum dotyczące III Rzeszy jedzie do USA. Zawiera sensacje? [DIE WELT]

  nazizm

  Sven Felix Kellerhoff,  Die Welt

  Hoover Institution przenosi ogromną prywatną kolekcję kontrowersyjnego byłego reportera "Sterna" Gerda Heidemanna z Hamburga do Kalifornii i udostępni te źródła publicznie. Czy to będzie nowy impuls w badaniach nad nazizmem?

  04.08.2023 | 08:40

  Adolf Hitler

  III Rzesza

  Niemcy

  prasa zagraniczna

  

• Myśliwi walczą o rząd dusz za pomocą Hitlera z sarenką

  Klimat i Środowisko

  Robert Jurszo

  Instytut Analiz Środowiskowych - organizacja chcąca uchodzić za myśliwski think tank - zamieścił na Facebooku fotomontaż przedstawiający Adolfa Hitlera karmiącego sarenkę na tle bramy do obozu koncentracyjnego. To spektakularna kompromitacja.

  28.07.2023 | 06:00

  III Rzesza

  myśliwi

  nazizm

  polowanie

  

• Mercedes-Benz i inne niemieckie firmy na celowniku żony posła PiS Kacpra Płażyńskiego. Chce wyjaśnień za działalność w III Rzeszy

  Natalia Nitek-Płażyńska

  Krzysztof Katka

  Natalia Nitek-Płażyńska oczekuje, że Mercedes-Benz Group i inne firmy niemieckie niezwłocznie odpowiedzą na pytania, czy czerpały korzyści ze zbrodni w czasie III Rzeszy i czy "krzewiły" o tym wiedzę. Płażyńscy mercedesami nie jeżdżą, ale posiadają forda, co w tej sytuacji może być dla nich nieco kłopotliwe, bo fabryka Forda w Berlinie również pracowała dla III Rzeszy.

  16.06.2023 | 06:15

  Allianz

  III Rzesza

  Kacper Płażyński

  Mercedes