Jerzy Bralczyk

• Pomysłami na spolszczenie "weekendu" można straszyć dzieci. Ale jeden zrobił karierę

  anglicyzmy

  Ewa Zientarska

  Tak się śmiejemy z przedwojennych prób spolszczenia słowa "weekend", że nie zauważyliśmy wśród nich "majówki".

  30.04.2026 | 14:40

  Jan Miodek

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  majówka

  

• Rodowicz: Olbrychski "pachniał koniem i potem". Rusinek: A przedtem?

  tabloidy

  Michał Rusinek

  Tabloid: Była ukochana Antka Królikowskiego dziś spotyka się ze znanym muzykiem. "Widać taką elektryczność!". Rusinek: Autorzy tego nagłówka dokonali niemożliwego: zobaczyli prąd.

  27.12.2025 | 06:00

  celebryci

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  Michał Rusinek

  

• Polacy mówią "językiem ojczystym" - jak mało kto. Anglicy mają "mother language", Włosi - "lingua madre"

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Przeważnie ludzie mówią językiem macierzystym, w końcu matki go uczyły. A my - nie, ojczystym, ojcowskim. Pewnie ojcowska ojczyzna na to wpłynęła.

  12.11.2025 | 10:00

  Jerzy Bralczyk

  język angielski

  język polski

  języki słowiańskie

  

• Polacy przekręcają pierwsze zdanie hymnu. Bralczyk: Lepiej mi się tak śpiewa

  mazurek dąbrowskiego

  Jerzy Bralczyk

  "Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy" czy "póki my żyjemy"? "Póki" przypomina zabawne pukanie, ale mimo to w hymnie nie razi.

  11.11.2025 | 08:00

  11 listopada

  hymn polski

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  

• Prof. Bralczyk ranny w wypadku koło Przysuchy. Jechał na spotkanie z czytelnikami

  policja

  Małgorzata Rusek

  W miejscowości Kotfin koło Przysuchy zderzyły się dwa samochody osobowe. Dwie osoby zostały ranne, w tym znany językoznawca, prof. Jerzy Bralczyk

  10.04.2025 | 09:01

  Jerzy Bralczyk

  przysucha

  wypadek

  

• Bociany przylatują już do Polski - jeden dostał imię Radziwiłł. Nasze fantazje o boćkach

  Słówka. Magazyn o języku

  Jerzy Bralczyk,  red.

  Chętnie dajemy imiona bocianom, ale nie wiemy skąd się wzięło słowo "bocian". Jerzy Bralczyk przygląda się dziwnym pomysłom etymologów i równie dziwnym naszym skojarzeniom.

  08.03.2025 | 09:50

  bociany

  Imiona w Polsce

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  

• Profesora Miodka szlag trafia, gdy kolejny raz słyszy "dokładnie". Anglicyzmy w polszczyźnie

  Słówka. Magazyn o języku

  Jerzy Sosnowski

  Jan Miodek: Nikt nie przyniesie ci konspektu pracy magisterskiej, pomysłu, idei, bo to wszystko jest teraz "projektem".

  09.10.2024 | 07:41

  anglicyzmy

  anglicyzmy w języku polskim

  Jan Miodek

  Jerzy Bralczyk

  

• Tu leży pies pogrzebany. Dlaczego narodowa debata o umieraniu zwierząt nie ma sensu?

  społeczeństwo

  Paulina Błaszkiewicz

  Mieszkanka Bydgoszczy zostawiła psa na trzy tygodnie bez opieki i pojechała do sanatorium. Pies umarł, a raczej zdechł. W Kaliszu pies "ugotował się" w aucie w upale. W Toruniu jedna z fundacji karmiła psy kukurydzą i groszkiem, której zwierzęta nie trawiły. I my chcemy dyskutować o semantyce?

  10.08.2024 | 18:05

  Bydgoszcz

  Jerzy Bralczyk

  zwierzęta

  

• Prof. Bralczyk: Nie dla adopcji psa i jego umierania. Socjolożka: Coraz częściej mówimy "rodzina międzygatunkowa"

  rodzina

  Dorota Karaś

  Naukowcy coraz częściej używają określenia "rodzina międzygatunkowa" lub "stado". Mam świadomość, że te słowa również mogą drażnić - mówi socjolożka dr Magdalena Żadkowska.

  25.07.2024 | 15:34

  Jerzy Bralczyk

  psy

  socjologia

  

• Zdycha czy umiera - kogo oburzyły słowa prof. Bralczyka. W tej awanturze chodzi nie tylko o język

  język polski

  Wojciech Szot

  - Umierają, nie zdychają - mówi Dorota Sumińska, popularna lekarka weterynarii i autorka m.in. książki "Rok pod psem". Wtórują jej Adam Wajrak, Jacek Dehnel i tysiące komentatorów w sieci.

  23.07.2024 | 15:53

  Jerzy Bralczyk

  zwierzęta

  

• Matczak: Więcej Bralczyków, mniej jego krytyków!

  Wolna Sobota

  Marcin Matczak

  Umieranie czy zdychanie zwierząt to nie tylko dyskusja, ale także wojna idei.

  23.07.2024 | 15:09

  Cancel Culture

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  zwierzęta

  

• Krystyna Zachwatowicz do prof. Bralczyka: "Zdechło" jest słowem pogardliwym, wykluczającym, niegodnym

  zwierzęta

  List Otwarty

  Słowo "zdechło" nie jest żadną tradycją - Krystyna Zachwatowicz-Wajda polemizuje z prof. Bralczykiem.

  22.07.2024 | 09:08

  Jerzy Bralczyk

  Krystyna Zachwatowicz

  wyborcza to wy

  

• Pies Bralczyka i pan Ewa. Ten tydzień miał dwóch bohaterów

  język polski

  Magdalena Środa

  Problem z profesorem Bralczykiem i jego opiniami jest taki, że walcząc o swoją popularność, leje wodę na młyn radykalnej prawicy, którą denerwują wszelkie równościowe gesty językowe wobec kobiet, czarnych czy zwierząt.

  19.07.2024 | 15:31

  Ewa Zajączkowska-Hernik

  feminatywy

  Jerzy Bralczyk

  polszczyzna

  

• Moje psy nie zdechną. Umrą tak samo jak ja i prof. Bralczyk

  zwierzęta

  Robert Jurszo

  Jeśli w czymś jesteśmy naprawdę równi z innymi zwierzętami, to właśnie w śmierci.

  18.07.2024 | 16:01

  delfiny

  Jerzy Bralczyk

  język

  psy

  

• Anglicy mają Johna, Francuzi - Jeana, my - Jana. Najwygodniejsze imię

  imieniny Jana

  Jerzy Bralczyk,  Michał Ogórek

  Jest wielu Janów fundamentalnych w ludzkiej historii i cywilizacji, ale jeśli powiemy: Janie! - to jest to przecież służący.

  24.06.2024 | 00:10

  Jan

  Jerzy Bralczyk

  Joanna Szczepkowska

  język polski

  

• W nazwie "jajko" jest zaimek "ja", także w innych językach słowiańskich

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Na początku mieliśmy nie "jajo", lecz "jaje". Na przykład: "jedno jaje". Zdrobniale: "jajce".

  30.03.2024 | 00:15

  jajko

  jajo

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  

• Dobrzy jesteście, więc "róbcie, co chcecie". Bralczyk analizuje Owsiaka

  Słówka. Magazyn o języku

  Jerzy Bralczyk

  U mnie na wsi, na północnym Mazowszu, też się mówiło "chceta". A o nas: "robima".

  28.01.2024 | 00:10

  Jerzy Bralczyk

  Jerzy Owsiak

  język polski

  sie ma!

  

• "Zima jest porą do przetrwania. Do przeżycia". Dlatego Bralczyk wygląda wiosny

  język polski

  Jerzy Bralczyk

  Nie przychodzi nam do głowy, żeby gdzieś "przelatować", "przewiośnić" czy "przejesienić", a "przezimować" - proszę bardzo.

  17.01.2024 | 06:00

  Jerzy Bralczyk

  język prasłowiański

  słówka

  zima

  

• "Wiedziałem, że nie udźwignę gramatyki". Jak Bralczyk radził sobie na polonistyce

  Słówka. Magazyn o języku

  Karolina Oponowicz,  Paweł Goźliński

  Witold Doroszewski był wielki i masywny, w swoim gabinecie siadał sobie na krzesełku, takim niedużym, i tak powoli się zsuwał. Ciągle miałem nadzieję, że spadnie.

  10.12.2023 | 11:25

  jerzy bralczyk

  język polski

  słówka

  Tylko na Wyborcza.pl

  

• Dlaczego po polsku mówimy o latach, a nie o rokach? Bo zatrzymaliśmy czas

  język polski

  Jerzy Bralczyk,  Jacek Wasilewski

  Zimę można tylko przetrwać. Do tego stopnia, że zdarza nam się mówić o przezimowaniu. Nie przychodzi nam do głowy, żeby gdzieś przelatować, przewiośnić czy przejesienić.

  28.10.2023 | 00:10

  czas zimowy

  Jerzy Bralczyk

  słówka

  zmiana czasu

  

• Przychodzi Bralczyk do lekarza: Jak długo będę musiał tak pościć? "W pana przypadku krótko - do końca życia"

  czarny humor

  Jerzy Bralczyk,  Artur Mamcarz

  Skoro śmiech "unieważnia nawet bardzo silne negatywne emocje", to co rozśmiesza ratowników medycznych, pacjentów i grabarzy?

  25.10.2023 | 15:13

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  sztuka życia

  słówka

  

• Takiego Bralczyka nie znacie. "Trochę się koleżankowałem"

  Duży Format

  Karolina Oponowicz,  Paweł Goźliński

  Bywanie w lokalach, na które nas nie było stać. Dziewczyny, których nie mogliśmy mieć. Stroje, w które nie mogliśmy się ubrać. Kiedy przyjechałem do Warszawy, miałem koszulę non-iron i krawat na gumce. To dopiero był obciach. Ale zakładałem go.

  24.10.2023 | 19:50

  Jerzy Bralczyk

  marzec 1968

  propaganda

  Tylko na Wyborcza.pl

  

• Nosowska, Bralczyk, Andrus, Wiśniewski. Mnóstwo znanych nazwisk na Świątecznych Targach Książki w Millenium Hall

  Świąteczne Targi Książki w Rzeszowie

  mam

  Ponad 60 wydawców przyjedzie na Świąteczne Targi Książki do Millenium Hall w Rzeszowie. Ale wszyscy czekają przede wszystkim na spotkania z autorami. W tym roku lista znowu pełna jest znanych nazwisk. Na niej m.in.: Katarzyna Nosowska, Manuela Gretkowska, Michał Witkowski, Janusz Leon Wiśniewski oraz wielu innych znanych pisarzy, publicystów, reportażystów, a także fotografik, satyryk, kabareciarz i językoznawca.

  15.10.2023 | 12:00

  Artur Andrus

  Jerzy Bralczyk

  Katarzyna Nosowska

  ks. Kazimierz Sowa

  

• Feminatywy. Najgorzej idzie zmiana z dyrektorów na dyrektorki, nawet wśród młodych kobiet

  Praca

  Edyta Bryła

  Pracowałam w banku, który organizował prokobiece programy, ale z feminatywami był problem. Słyszałam: "jeśli chcesz, przedstawiaj się jako dyrektorka czy menadżerka, ale się tak nie podpisuj".

  07.10.2023 | 06:00

  artykuł

  feminatywy

  Henryka Bochniarz

  Jerzy Bralczyk

  

• "Słonisko" to dawne zdrobnienie "słońca". Dzisiaj - bardzo aktualne

  Słówka. Magazyn o języku

  Ewa Zientarska

  "Gdy dojmie słonie", "parzy się przy słoni" - tak skarżono się na upał przed wiekami.

  24.08.2023 | 00:05

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  serce

  słoń

  

• Jesteśmy jakoś pomiędzy Zachodem i Wschodem. Winny jest czasownik "chodzić"

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Dziwne i peszące obcokrajowców relacje "chodzić" i "iść" są dla nas oczywiste i łatwe w obsłudze, ale trudne do wyjaśnienia.

  10.08.2023 | 05:00

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  słówka

  Tylko na Wyborcza.pl

  

• Dominik Bralczyk: Rok w Szwecji z ojcem był idylliczny. W Polsce czekała nowa rodzina: mama, jej mąż i mała siostra

  Być rodzicem

  Magdalena Wojciechowska

  W domu zabronione były regionalizmy, kolokwializmy, wulgaryzmy. Świat zewnętrzny odbierałem przez to z niepokojem. Dominik Bralczyk mówi, jak go wychowano

  05.07.2023 | 05:58

  Jerzy Bralczyk

  językoznawstwo

  relacje rodzinne

  rodzina

  

• "Powolny", czyli uległy komuś. Jerzy Bralczyk o słowie "wolny"

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Po woli to tyle, co 'według własnej woli' - a zatem nie pod przymusem, czyli bez koniecznego pośpiechu, nie śpiesząc się.

  04.06.2023 | 11:23

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  słówka

  Tylko na Wyborcza.pl

  

• Mazur, mazurek, Mazowsze... Czy to od "mazania" się wzięło?

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Melodia, taniec, świerszcz, wróbel, no i hymn - mazurek ma sporo krewnych. Przynajmniej w języku.

  07.04.2023 | 21:02

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  mazur

  mazurek

  

• Trwają zapisy na III Lubuskie Dyktando Ortograficzne. Przyjadą Bralczyk i Ogórek

  wydarzenia

  baks

  III Lubuskie Dyktando Ortograficzne odbędzie się już za niespełna dwa tygodnie. Specjalnym gościem biblioteki Norwida w Zielonej Górze będzie prof. Jerzy Bralczyk, któremu partnerować będzie dziennikarz i krytyk Michał Ogórek.

  10.02.2023 | 15:43

  biblioteka norwida

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  lubuskie dyktando ortograficzne

  

• Prof. Jerzy Bralczyk w Zielonej Górze. Aż trzy spotkania z popularnym językoznawcą

  Jerzy Bralczyk

  szp

  To nie lada gratka dla sympatyków profesora Jerzego Bralczyka. Jeden z najważniejszych i najpopularniejszych językoznawców w Polsce w ciągu dwóch dni aż trzy razy spotka się z zielonogórzanami w Bibliotece Norwida.

  12.11.2022 | 17:52

  Biblioteka Norwida

  

• "Najeżyć się" i "zjeżyć". Sprawdź, ile masz w sobie z jeża, a raczej ze żmii

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Z językowego powinowactwa ze żmiją jeż nie powinien się zbytnio cieszyć

  24.10.2022 | 13:50

  Jerzy Bralczyk

  jeż

  język polski

  słówka

  

• Ostrożnie z ostrożnością! Grozi tchórzostwem

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  W prasłowiańskim "stergti" to było 'pilnować, doglądać' - czyli strzec. Stąd już blisko do greckiego "stergo" - 'kocham, miłuję'.

  12.09.2022 | 14:00

  cnoty

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  język praindoeuropejski

  

• "Skromność" - takie nudne słowo. Co łączy je z kromką chleba?

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Człowiek nieskromny miewa nieskromne myśli, choć o skromnym nie powiemy, że ma myśli skromne.

  16.08.2022 | 09:22

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  język praindoeuropejski

  język prasłowiański

  

• Przekora nas rozśmiesza, pokornych nie lubimy. Bralczyk na tropie "pokory"

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  W przekorze i w przekorności widzimy humor, który pozwala na odreagowywanie różnych traum.

  26.07.2022 | 19:08

  cnota

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  słówka

  

• Uwaga, odwaga! Zasługuje na największy podziw wśród "wag"

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Kiedyś słownik definiował odwagę przede wszystkim jako "usposobienie rozważne (!) i przytomne do stawienia czoła niebezpieczeństwu". Potem dopiero jako "śmiałość" czy "męstwo".

  22.06.2022 | 12:47

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  odwaga

  słówka

  

• Służba, może być postrzegana jako godna, ba, podniosła. Ale też jako coś poniżającego

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  Służby specjalne są tak specjalnie czasem specjalne, że obywają się w ogóle bez bliższego określenia. Służby i już.

  26.05.2022 | 00:10

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  języki prasłowiańskie

  słówka

  

• "Źle czy dobrze, byle z nazwiskiem". Bralczyk o sławie

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  "Być znanym z tego, że się jest znanym" - Ta częsta formuła wydaje się ironiczna, ale kto wie, czy ironia jest przez wszystkich znanych odczuwana - pisze prof. Jerzy Bralczyk.

  29.03.2022 | 19:35

  celebryci

  chwała

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  

• "Chwały nie może dostąpić byle kto, to jasne". Bralczyk o słowie "chwała"

  Felietony

  Jerzy Bralczyk

  A jak nikt nawet nie pochwali? Czy wypada samemu coś dobrego o sobie powiedzieć?

  28.02.2022 | 23:20

  chwała

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  język praindoeuropejski

  

• Odwagi! I hamulców, żebyśmy się nie pozabijali. Życzenia na Dzień Języka Ojczystego

  Słówka. Magazyn o języku

  Aleksandra Lewińska,  Dariusz Barański,  Violetta Szostak,  Joanna Klimowicz,  Mariusz Lodziński

  "Ogonków" na zawsze, radości, dialogu zamiast szpil... 21 lutego to święto - Dzień Języka Ojczystego. Dlatego poprosiliśmy o życzenia.

  20.02.2022 | 22:00

  Jerzy Bralczyk

  język białoruski

  język polski

  Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego