Krzepki gospodarz, rolnik, staje nagle i mówi głucho: "Ja już się kończę tutaj. Pamiętaj.". Bolszewik wbija mu bagnet w brzuch. Adam Michnik poleca odnaleziony reportaż Melchiora Wańkowicza.
Nieopodal ścisłego centrum Białegostoku stanął pomnik upamiętniający Seweryna Nowakowskiego, przedwojennego prezydenta tego miasta. Prezydent Nowakowski po wybuchu II wojny światowej i wywiezieniu na Sybir zaginął bez śladu. Ale nie pamięć o nim.
Wiersz Wasyla Łozińskiego poleca Andrzej Zagozda
Imię, nazwisko z dopiskiem "Polak" i informacja, że skazany przez NKWD. Na śmierć. Do Muzeum Pamięci Sybiru trafiła lista 124 polskich ofiar Wielkiego Terroru pochowanych w zbiorowej mogile w osadzie Żanałyk w Kazachstanie.
Z opuszczonej kamienicy przy ul. 11 Listopada 66 wydobyto zachowane inskrypcje więźniów dawnego aresztu śledczego NKWD. Relikty te staną się wkrótce częścią ekspozycji stałej "Czerwona mapa Pragi" w Izbie Pamięci IPN przy ul. Strzeleckiej 8.
Szkielety czterech osób pochowanych w jednym dole odnalazł na terenie po stalinowskim więzieniu "Toledo" na Pradze zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Trzy czaszki noszą ślady strzału z broni palnej w potylicę.
Szkielet mężczyzny pochowanego bez trumny odkryto w miejscu dawnego więzienia "Toledo" na Pradze. To szczątki już 20. osoby odnalezionej tutaj przez ekipę poszukiwawczą IPN.
Przyszła na świat w zaborze rosyjskim. Przeżyła dwie wojny światowe. Ostatnie lata życia Kalina Łukaszewicz spędziła w Pieckach-Migowie w Gdańsku.
Co wyzwala furię zadawania krzywdy? Kto kogo podjudzał i nakręcał: miejscowi napływowych czy odwrotnie? Kto torturował, kto pomagał, a kto się głównie przyglądał i komentował?
Tycjan Tabidze zawsze żył w centrum towarzyskiego, literackiego Tbilisi. Kiedy wyprowadzało go z domu NKWD, był tylko z wierszami. Wiersze Tycjana Tabidzego poleca Andrzej Zagozda
Grodno jeszcze się broniło, a NKWD już przeprowadzało pierwsze egzekucje polskich jeńców. Odbywały się na oczach mieszkańców i innych żołnierzy - wynika z sowieckiego dokumentu, który odnalazł białoruski historyk Dzmitry Drozd.
Polscy dyplomaci, jak co roku 2 września, chcieli złożyć kwiaty pod byłą siedzibą NKWD w Twerze, nie zostali jednak dopuszczeni do budynku. Wyjaśniono im, że powodem są obostrzenia związane z epidemią koronawirusa.
Pracownia Badań Archeologicznych Mirosława Mazurka ujawniła na terenie Żabna (gm. Radomyśl nad Sanem) pozostałości ziemianek, w których podczas II wojny światowej przetrzymywani byli więźniowie obozu NKWD.
Instytut Pamięci Narodowej bada Lasy Turzańskie w podkarpackiej gminie Sokołów Małopolski. W pobliskiej wsi Trzebuska NKWD prowadziło obóz dla żołnierzy Armii Krajowej.
FSB za wszelką cenę stara się oskarżyć o pedofilię Jurija Dmitriewa, mszcząc się za to, że tropi on stalinowskie zbrodnie. Chociaż niedawno sąd oczyścił historyka z zarzutów, ten znów trafił on do aresztu. Szykuje się kolejny proces.
Pamięć o wojnie jest w Rosji stale i wzniośle kultywowana. Dzieci od najmłodszych lat czują się żołnierzami za sprawą specjalnych parad w przedszkolach, przez militarne stroje, w które są ubierane, aż po konkursy, w których wygrać można replikę kałasznikowa. Dużym szacunkiem darzy się także weteranów, proponując im zniżki w salonie fryzjerskim czy zakładzie pogrzebowym. Do tego dochodzą najrozmaitsze wojenne gadżety. O tym jak wygląda patriotyzm w wydaniu rosyjskim rozmawiają Roman Imielski i Wacław Radziwinowicz.
Piwnice kamienicy przy Strzeleckiej 10a na Nowej Pradze były świadkiem dramatu żołnierzy polskiego podziemia. W 1945 r. byli w nich więzieni przez NKWD. Ze względu na zachowane wartości naukowe i historyczne wojewódzki konserwator zabytków wpisał je do rejestru.
Kreml od lat stara się udowodnić, że za wybuch II wojny światowej nie odpowiadają Stalin i ZSRR jako wspólnicy Hitlera i III Rzeszy, lecz Polska związana z III Rzeszą ciepłymi relacjami od stycznia 1934 r. do marca 1939 r. Nowelizacja ustawy o IPN to autostrada, po której ta teza ma wjechać do świadomości Zachodu i europejskiego systemu prawnego
Szczątki ofiar poznańskiego obozu NKWD wydobywają spod ziemi archeolodzy IPN na Raszynie. Nie wiadomo, ilu ludzi pochowano w 1945 r. na terenie dzisiejszego parku Heweliusza. Niewykluczone, że trzeba będzie przebadać cały niedawno założony teren zielony
Breżniew czytał z kartki: Odebraliśmy żołnierzom 100 gramów chleba, żeby wam dać. Jak się tego słuchało, mrowie chodziło po grzbiecie.
Copyright © Wyborcza sp. z o.o.
Dzisiejsza gazeta (e-wydanie)
