Gdy zbliżał się front wschodni, wszyscy chcieli uciekać ze Stettina. 1 marca 1945 r. był specjalny pociąg dla Pomorzan do Lüneburga. Ale nam nie było wolno nim jechać, bo matka była Żydówką - wspominał Bodo Andrée, mieszkaniec przedwojennego Szczecina.
Kilkadziesiąt osób wzięło udział w Marszu Pamięci, który organizowany jest 9 listopada - w 86. rocznicę Nocy Kryształowej. - Nienawiść nie hamuje i nie kończy się na Żydach. To się tylko od Żydów zaczyna - mówiła Klara Kołodziejska-Połtyn.
Obchody 85. rocznicy nocy kryształowej w Breslau. W Marszu Pamięci spod wrocławskiej Synagogi pod Białym Bocianem zebrani przeszli pod pomnik przy ulicy Łąkowej, w miejsce po spalonej w 1938 roku synagodze na Wygonie.
10 listopada 1938 r. naziści - z inicjatywy państwowych, nazistowskich władz Niemiec - spalili synagogę w Grünbergu, przedwojennej Zielonej Górze. W całych Niemczech w trakcie nocy kryształowej nazistowskie bojówki zamordowały ponad 90 Żydów, spaliły ponad 170 synagog i zniszczyły tysiące sklepów żydowskich właścicieli.
Każdego dnia fotoedytorzy "Gazety Wyborczej" w ramach obowiązków służbowych oglądają setki, a bywa, że tysiące zdjęć z kraju i ze świata. Tylko niewielki ułamek z nich ilustruje potem wydarzenia opisywane przez naszych dziennikarzy. Wiele wspaniałych fotografii nie ma szansy zaistnieć w serwisie Wyborcza.pl czy papierowym wydaniu "Wyborczej". A szkoda, by przepadły... Prezentujemy zdjęcia, które nas dziś zaciekawiły, zainspirowały, zachwyciły lub po prostu wpadły nam w oko...
W nocy z 9 na 10 listopada hitlerowcy zmusili ostatniego opolskiego rabina do spalenia nowej synagogi. Tak skończyła się historia Żydów mieszkających przed wojną w naszym mieście.
W 84. rocznicę nocy kryształowej w Gdańsku odbędzie się dyskusja historyków z udziałem pracowników United States Holocaust Memorial Museum oraz koncert carillonowo-saksofonowy.
Dzieło jest już gotowe, a w czwartek oficjalna prezentacja, spotkanie w miejscu z mroczną historią, ciekawy wykład i spektakl. Na bocznej ścianie Książnicy Pomorskiej powstał mural przedstawiający szczecińską synagogę.
W 84. Rocznicę Nocy Kryształowej spod synagogi Pod Białym Bocianem we Wrocławiu wyruszył Marsz Pamięci, w którym wziął udział ambasador Izraela doktor Yacov Livne.
Komitet Obrony Demokracji organizuje 9 listopada zgromadzenie w rocznicę wydarzeń nocy kryształowej w Olsztynie przy ul. Grunwaldzkiej 7a. - Musimy cały czas mówić głośno #StopFaszyzmowi - podkreślają.
Partia rządząca odsłoniła swój prawdziwy wizerunek, nie kryjąc już związków z nacjonalistami. Rząd teraz będzie maszerować ulicami Warszawy - Miasta Bohatera, z banerami nawołującymi do dominacji białej rasy w Europie.
- Ludzie z całego świata zadają mi pytanie: czy antysemityzm w Polsce rośnie? Niestety muszę odpowiadać, że tak. Nie tylko on, ale także ksenofobia i homofobia - mówiła Klara Kołodziejska-Połtyn, przewodnicząca zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu, w 83. rocznicę Nocy Kryształowej.
Blisko trzydzieści osób wzięło udział w szczecińskich uroczystościach związanych z rocznicą Nocy Kryształowej, podczas której niemieccy naziści atakowali Żydów i niszczyli ich mienie.
- To przykre, że historia powtarza się w kraju, który w 1989 r. odzyskał niepodległość. Cofamy się - mówi pop-rockowy artysta Leepeck. W piosence "Noce Kryształowe" - 9 listopada przypada 83. rocznica pogromów Żydów w III Rzeszy - śpiewa o dzisiejszej nienawiści do mniejszości w Polsce.
Dni Wzajemnego Szacunku we Wrocławiu upamiętniają zamordowanych Żydów w noc kryształową. Niedzielne obchody zakłócili narodowcy, skandując antyimigracyjne hasła. Interweniowała policja.
82 lata temu naziści spalili największą synagogę we Wrocławiu. Po latach architekci stworzyli cyfrową rekonstrukcję zabytku. Od 8 listopada wrocławianie po raz kolejny oddają hołd ofiarom nocy kryształowej.
Miasto nie zgodziło się na wmurowanie "Kamieni pamięci" upamiętniających szczecińskie ofiary Holocaustu, o co proszą ich rodziny. Powołuje się na IPN, według którego ktoś mógłby pomyśleć, że zbrodni dokonali Polacy.
Poseł Bogusław Sonik z PO zaatakował prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka wespół z narodowcami i funkcjonariuszami telewizji Kurskiego. Powód: komentarz do rocznicy wrocławskiej nocy kryształowej. Wygląda więc na to, że propaganda PiS jest zaraźliwa.
Wrocławska gmina żydowska chce zabudować działkę przy ul. Łąkowej, żeby zarobić na swoje potrzeby. To miejsce po spalonej synagodze.
- Przyrzekam, że Wrocław będzie reagować na złe słowa! Będzie przerywał niegodne manifestacje, pod jakimikolwiek nie odbywałyby się sztandarami. Będzie stawał w obronie obrażanych i prześladowanych także słowem. Wrocław nie da się zastraszyć. Wrocław wyciągnął lekcje z historii Breslau - powiedział prezydent Wrocławia w rocznicę Nocy Kryształowej.
Wydarzenia z 9 na 10 listopada nazwano nocą kryształową, gdyż ulice Berlina i niemieckich miast pokryły się drobnymi odłamkami szlachetnego szkła witrynowego. Tak było też w Grünbergu. Dziś 81. rocznica tych wydarzeń.
Lubuska Fundacja Judaica i zielonogórskie muzeum organizują obchody 80. rocznicy Nocy Kryształowej. W piątek w muzeum wykład wygłosi dr Grzegorz Biszczanik, odbędzie się też koncert żydowskich pieśni.
"Trójmiasto mówi nie faszyzmowi, nacjonalizmowi, rasizmowi i antysemityzmowi" - pod takim hasłem odbył się w Gdańsku przemarsz, upamiętniający 80. rocznicę nocy kryształowej. - Musimy być strażnikami pamięci - mówił prezydent Gdańska Paweł Adamowicz
8 listopada w Kaliningradzie uroczyście zainaugurowano działalność Nowej Synagogi. Budynek jest przybliżoną rekonstrukcją gmachu królewieckiej Nowej Synagogi, którą naziści zniszczyli podczas nocy kryształowej, dokładnie 80 lat temu.
- Będziemy o tym pamiętać, jest nadzieja, że to się nigdy nie powtórzy - mówił Albin Majkowski wiceprzewodniczący gminy żydowskiej w Szczecinie. Przy murze z tablicą upamiętniającą dramat "Nocy kryształowej" zapalone zostały znicze i złożone kwiaty.
W piątek 9 listopada przypada rocznica Nocy Kryształowej. O godzinie 16 na ulicy Dworcowej, w miejscu, gdzie stała synagoga, zapalone zostaną znicze.
W środę, w 80. rocznicę wydarzeń Nocy Kryształowej, rozpoczynają się Dni Wzajemnego Szacunku we Wrocławiu.
10 listopada 1938 r. naziści spalili synagogę w Grünbergu. 80 lat później, w Zielonej Górze odbędą się uroczystości rocznicowe. W programie m.in. zapalenie zniczy przy pomniku upamiętniającym synagogę, wykład o Nocy Kryształowej, a także degustacja żydowskich potraw.
Spotykamy się o godz. 19 na placu przed Synagogą pod Białym Bocianem. Marsz upamiętnia wydarzenia nocy kryształowej z 1938 roku.
Copyright © Wyborcza sp. z o.o.
Dzisiejsza gazeta (e-wydanie)
