andrzej januszajtis

• Katarzyna bije 98 razy. Tak Gdańsk pożegnał Andrzeja Januszajtisa

  Gdańsk

  Dorota Karaś

  W dniu pogrzebu Andrzeja Januszajtisa dzwony kościoła św. Katarzyny zabiły 98 razy - tyle, ile lat przeżył wybitny znawca i popularyzator historii Gdańska. Prezydent Karol Nawrocki pośmiertnie odznaczył Januszajtisa Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

  29.01.2026 | 14:49

  Andrzej Januszajtis

  Karol Nawrocki

  Odeszli.pl

  pogrzeb

  

• Nie żyje prof. Andrzej Januszajtis, znawca historii Gdańska. "Tej straty nie da się zastąpić"

  historia

  Dorota Karaś,  Maciej Nowakowski

  Smutny dzień dla naszego miasta. W wieku 98 lat odszedł profesor Andrzej Januszajtis, wybitny historyk i naukowiec - poinformowała w piątek 23 stycznia Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. Przez lata był także felietonistą "Wyborczej".

  23.01.2026 | 09:29

  Andrzej Januszajtis

  Gdańsk

  Odeszli.pl

  

• Zegar astronomiczny w Gdańsku znów działa. Po 471 latach średniowieczny kalendarz odmierza czas

  Gdańsk

  Dorota Karaś

  Średniowieczny kalendarz w zegarze w Bazylice Mariackiej w Gdańsku zaczął ponownie działać w Sylwestra 2025 roku, po 471 latach przerwy.

  02.01.2026 | 15:30

  Andrzej Januszajtis

  kościół Mariacki

  zabytki

  zegar astronomiczny

  

• Tego na pewno nie wiecie. Tajemnice herbu na kościelnej bramie

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  Pogoda się poprawia, przebłyski słońca zachęcają do spaceru. Naszym celem będzie brama przy ulicy Elżbietańskiej, na wprost prezbiterium kościoła św. Elżbiety w Gdańsku.

  14.12.2025 | 09:17

  Andrzej Januszajtis

  herb

  historia

  kościół

  

• Tego na pewno nie wiecie. Piękny jubileusz Towarzystwa Przyjaciół Gdańska

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  Znane i zasłużone Towarzystwo Przyjaciół Gdańska świętuje 55 lat istnienia. Formalnie jest to 54-lecie, bo TPG powstało oficjalnie w grudniu 1971 r.

  07.12.2025 | 10:19

  Andrzej Januszajtis

  historia

  Jarmark Bożonarodzeniowy

  jarmark św. dominika

  

• Tego na pewno nie wiecie. Skrzypcowy konkurs wspomnień i nowych przeżyć

  skrzypce

  Andrzej Januszajtis

  W sobotę, 22 listopada w Ratuszu Staromiejskim w Gdańsku wystąpili z koncertem laureaci Ogólnopolskiego Konkursu Skrzypcowego Pamięci Aleksandry Januszajtis. Warto przypomnieć, jak powstał.

  30.11.2025 | 14:44

  Andrzej Januszajtis

  Gdańsk

  

• Wieżowiec stanie na Starym Mieście w Gdańsku. Budowa zaczęła się od wycięcia zdrowych drzew

  deweloper

  Dorota Karaś

  Na działce sąsiadującej z fragmentem "Gdańskiej Wenecji" rozpoczęła się budowa 10-piętrowego budynku mieszkalnego. - Inwestycja zaczęła się od wycinki zdrowych drzew - ubolewa Andrzej Januszajtis, pasjonat historii Gdańska.

  24.11.2025 | 05:50

  Andrzej Januszajtis

  drzewa

  Gdańsk

  inwestycje

  

• Tego na pewno nie wiecie. Tajemnice gdańskiego Wodopoju

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  Nazwa "Wodopój" pojawiła się w tym miejscu w 1581 r. Zapewne niedługo przedtem urządzono przy tej uliczce miejsce pojenia koni. Dlaczego właśnie wtedy i właśnie tutaj zaistniała taka potrzeba?

  23.11.2025 | 10:10

  Andrzej Januszajtis

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Ulica Wodopój za chwilę zmieni się bezpowrotnie

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  Ulica Wodopój na Starym Mieście w Gdańsku szykuje się do inwestycji, która na zawsze zmieni jej historyczny krajobraz.

  16.11.2025 | 13:33

  Andrzej Januszajtis

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Perła na Tarczy

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  Tarczą (Schild) nazywano w Gdańsku kilka miejsc, wśród nich wyspę na Kanale Raduni, na której stoi Wielki Młyn.

  09.11.2025 | 10:10

  Andrzej Januszajtis

  historia

  zabytki

  

• Tego na pewno nie wiecie. Srebrzysko - nie tylko cmentarz

  historia

  Andrzej Januszajtis

  Początek listopada to czas wzmożonych odwiedzin cmentarzy, na których spoczywają nasi zmarli. Myślimy o nich, a oni - jak to kiedyś pięknie ujął, oprowadzający nas po rzymskich katakumbach, irlandzki ksiądz - modlą się za nas i czekają na nas.

  02.11.2025 | 14:14

  Andrzej Januszajtis

  cmentarze

  Gdańsk

  

• Tego na pewno nie wiecie. Od pomnika do studni

  historia

  Andrzej Januszajtis

  Wędrując po północnej stronie Podwala Staromiejskiego, znaleźliśmy dwie kamieniczki, które przetrwały wojnę, oraz trzy inne obiekty godne wyróżnienia: budynek NFZ, kamieniczkę państwa Pellowskich i gmach Technikum Łączności. Teraz przejdziemy się drugą stroną.

  26.10.2025 | 10:10

  Andrzej Januszajtis

  Brema

  Gdańsk

  

• Tego na pewno nie wiecie. Na Podwalu Staromiejskim

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  W czasach przedkrzyżackich biegła tędy droga, obok potoku Siedleckiego (Siedlicy), wpadającego do Motławy w rejonie Targu Rybnego. Jej końcowy odcinek łączył osadę przy kościele św. Mikołaja (na miejscu dzisiejszej Hali Targowej) z grodem w zakolu Motławy.

  19.10.2025 | 11:03

  Andrzej Januszajtis

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. W folwarku Przebendowskich i Hoenów

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  W życiu często decyduje przypadek. Tak było i tym razem. Wybraliśmy się do restauracji rybnej w Dolinie Radości. Przyjeżdżamy, a tam tłum.

  05.10.2025 | 11:11

  Andrzej Januszajtis

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Z dziejów ulicy Słowackiego (część druga)

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  Na miejscu II Dworu, przy ul. Słowackiego 14 stoi sympatyczny dworek z drewnianą werandą, dziś niestety opuszczony. Dawniej był tu Zarząd Okręgu PCK, przez pewien czas także I Gdańskie Liceum Społeczne.

  28.09.2025 | 14:14

  Andrzej Januszajtis

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Z dziejów ulicy Słowackiego

  historia

  Andrzej Januszajtis

  Trasa ulicy Juliusza Słowackiego (dziś 8,6 km długości) zaczyna się od Strzyży - starej wsi, a dziś dzielnicy Gdańska, położonej nad potokiem, któremu zawdzięcza nazwę.

  21.09.2025 | 10:10

  Andrzej Januszajtis

  Gdańsk

  

• Tego na pewno nie wiecie. Z notatek żuławskich - wesele

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Pisząc o kościółku w Krzywym Kole, nie wspomniałem o sławnym weselu, jakie w 1700 roku tamtejszy sołtys wyprawił swojemu synowi. Zrobiłem to celowo, by do niego wrócić w ramach szerszego opisu.

  17.08.2025 | 08:00

  historia

  wesele

  zabytki

  

• Tego na pewno nie wiecie. Rajska Dolina Radości

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Gdzie w Gdańsku można zaznać radości? Oczywiście wszędzie, ale warto spróbować w miejscu, które już samą nazwą ją zapowiada - w Dolinie Radości.

  10.08.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Od terminala do ministry - o czystości języka część druga

  tego na pewno nie wiecie

  Andrzej Januszajtis

  O czystości języka można rozmawiać nieskończenie. Życie, a zwłaszcza media codziennie dostarczają przykładów na jego psucie. Niniejsze dywagacje zacznę od słowa terminal, którego używamy prawidłowo w mianowniku, ale z dopełniaczem są już kłopoty.

  03.08.2025 | 07:00

  Andrzej Januszajtis

  felieton

  

• Tego na pewno nie wiecie. Jeszcze o Krzywym Kole

  historia

  Andrzej Januszajtis

  Ta niewielka wieś na Gdańskich Żuławach zasługuje na to, by do niej wracać, fizycznie czy w opisie.

  27.07.2025 | 08:00

  Andrzej Januszajtis

  kościół

  Żuławy

  

• Tego na pewno nie wiecie. Niezwykły kościół w niezwykłej wsi

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Tyle słyszeliśmy o niezwykłych malowidłach w kościele w Krzywym Kole, że czas się z nimi zapoznać na miejscu.

  20.07.2025 | 08:00

  historia

  kościół

  

• Tego na pewno nie wiecie. O poprawności języka

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Jest lato, trwa gorący sezon polityczny i turystyczny. Zalewają nas reklamy, ciasne miejsce między nimi z trudem znajduje publicystyczna polemika. Nadmiar słów siłą rzeczy sprzyja mnożeniu językowych błędów i niepoprawności.

  13.07.2025 | 07:00

  język polski

  polszczyzna

  poprawna polszczyzna

  

• Tego na pewno nie wiecie. Sześć pereł

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Powyższy tytuł nie odnosi się do wyrobów jubilerskich. Mam na myśli mało spopularyzowane zabytki naszego miasta, jakimi są rezydencje mieszczańskie, zwane częściej dworami.

  06.07.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Piękno niedostrzegane

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Chodząc po Gdańsku, zauważamy zwykle przede wszystkim to, co rzuca się w oczy - wspaniałe budowle.

  22.06.2025 | 06:33

  Gdańsk

  historia

  zabytki

  

• Tego na pewno nie wiecie. Ulica naprawdę niezwykła

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Piszę to pod wrażeniem święta gdańskiej ulicy Świętego Ducha, które obchodziliśmy po raz trzeci, w tym roku w dniu 7 czerwca. Z tej okazji godzi się przypomnieć, jak niezwykła jest ta ulica.

  15.06.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Jeszcze o wyborach w dawnym Gdańsku

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  W poprzednim odcinku "wybraliśmy" burmistrzów. Po nich przystępowano do wyborów rajców i ławników, oczywiście jeżeli pojawiły się wolne miejsca.

  08.06.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Wybory w dawnym Gdańsku

  Gdańsk

  Andrzej Januszajtis

  W dawnym Gdańsku też odbywały się wybory. Jak decydowano o obsadzie najważniejszych stanowisk?

  30.05.2025 | 21:40

  alehistoria

  Andrzej Januszajtis

  historia

  tego na pewno nie wiecie

  

• Tego na pewno nie wiecie. Spaceru po ulicy Św. Ducha ciąg dalszy

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Na wprost I Grobli wznosi się Królewska Kaplica z lat 1678-1681, ufundowana przez zmarłego w Gdańsku prymasa Olszowskiego i króla Jana III (stąd nazwa).

  25.05.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Spacer po ulicy Świętego Ducha

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Spacer zaczniemy na Targu Drzewnym, u wylotu ulicy Świętego Ducha. W odsłoniętych i częściowo uzupełnionych po wojnie murach Prawego (dziś "Głównego") Miasta jest w tym miejscu przerwa.

  18.05.2025 | 07:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Od lunet do parku

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Zaczniemy naszą wędrówkę historyczną od miejsca, w którym dzisiejsza ulica Elbląska przechodzi mostem nad tzw. Opływem Motławy. Tutaj zaczynał się Stary Gdańsk, obecne historyczne Śródmieście.

  11.05.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Bramy Zaułka św. Bartłomieja

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Kościół św. Bartłomieja, niegdyś główny na Młodym Mieście, przeniesiono na obecne miejsce na Starym Mieście w 1456 r. Przeniesienie oznaczało rozbiórkę kościoła i zbudowanie w nowym miejscu, co trwało do 1491 r. - bez wieży, dostawionej w latach 1599-1601.

  27.04.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  kościół katolicki

  

• Tego na pewno nie wiecie. Śmigus-dyngus w naszych stronach

  Wielkanoc

  Andrzej Januszajtis

  Z czasów Konrada von Jungingena, który rządził państwem krzyżackim w latach 1393-1407, pochodzi opowieść o problemach, jakie miał z "dziewkami służebnymi", prawdopodobnie sprzątaczkami, w czasie Wielkanocy.

  21.04.2025 | 08:00

  Andrzej Januszajtis

  historia

  śmigus dyngus

  

• Złote kamieniczki w Gdańsku do wyburzenia. Zniknie ostatni ślad po Amber Gold

  inwestycje

  Krzysztof Romański

  Postmodernistyczne budynki o złoconych szybach przez wielu uznawane są za symbol kiczu. To tam siedzibę główną miał Amber Gold. Nazywane potocznie "złotymi kamieniczkami", wkrótce znikną z krajobrazu Gdańska, a wraz z nimi rząd historyzujących kamienic przy ul. Szopy.

  20.04.2025 | 06:00

  Amber Gold

  Andrzej Januszajtis

  architektura

  deweloper

  

• Tego na pewno nie wiecie. Pożegnanie z zimą

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Na pożegnanie zimy - bo wierzę, że są to jej ostatnie w tym roku podrygi - wracam pamięcią do dawnych zim, z czasów, kiedy nikomu się nie śniło o ociepleniu klimatu.

  13.04.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  zima

  

• Tego na pewno nie wiecie. Pierwsza poprzedniczka Złotej

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Z niektórych artykułów, jakie ukazują się w prasie i internecie, można by wyciągnąć wniosek, że przed Złotą Kamieniczką na jej miejscu była tylko kamieniczka gotycka, znana z obrazu "Grosz Czynszowy" Möllera, zbudowana ok. 1450 r. Wcześniej miałby być tutaj tylko pusty plac. Taki wniosek byłby całkowicie mylny.

  06.04.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  kamienice

  

• Tego na pewno nie wiecie. Niezwykłe wnętrza niezwykłej rezydencji

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  O rezydencji na gdańskich Młyniskach i jej urozmaiconych dziejach pisałem wielokrotnie. Dziś chciałbym poświęcić więcej uwagi jej wyposażeniu, w tym także meblom.

  30.03.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  

• Tego na pewno nie wiecie. O Zbrojowni bez mitów

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Budzę się rano, słońce za oknem świeci wyjątkowym blaskiem. Włączam jedną z gdańskich stacji radiowych, by wysłuchać lokalnych wiadomości, po których miły głos opowiada o gdańskiej Zbrojowni.

  23.03.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  Wielka Zbrojownia

  

• Tego na pewno nie wiecie. Szopy 6 - prośba o ułaskawienie

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Od lat można podzielić inwestujących w centrum Gdańska na "zabytkowiczów" i "burzymurków". Pierwsi domagają się odbudowy wszystkiego, co zostało zniszczone, drudzy żądają rozbierania nawet obiektów już odbudowanych.

  16.03.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia

  kamienice

  

• Tego na pewno nie wiecie. Perła bankowej architektury

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  Zbudowany w latach 1905-1906 gmach ówczesnego Banku Rzeszy jest dziś gdańską siedzibą Narodowego Banku Polskiego. Zaprojektowany przez Maksa Hasaka, łączy efektowną monumentalność z wzorową funkcjonalnością.

  09.03.2025 | 08:00

  bank

  felieton

  Gdańsk

  tego na pewno nie wiecie

  

• Tego na pewno nie wiecie. Krzyż z dachówek - lokalizacja legendy

  Andrzej Januszajtis

  Andrzej Januszajtis

  "Kościół Świętej Trójcy na Starym Przedmieściu zbudowali franciszkanie. Właściwie są to trzy kościoły: Wieczerzy Pańskiej (zakonne prezbiterium), Świętej Trójcy (niegdyś dla wiernych świeckich) i tzw. "polska" kaplica Świętej Anny. W dawnym klasztorze od 1872 roku mieści się muzeum. Dach prezbiterium zdobił krzyż z żółtych dachówek - pamiątka rzekomego tragicznego wydarzenia.

  23.02.2025 | 08:00

  Gdańsk

  historia