Czy ministra kultury zamiast wcielać się w rolę prowadzącej podcast nie powinna przede wszystkim odpowiadać na pytania dziennikarzy?
Koalicja 15 Października nie ugięła się przed prawicową nagonką i kampanią dezinformacyjną w mediach. To dobrze. Ale debata w Sejmie pokazuje, że trzeba przemyśleć, jak rozmawiamy o ubezpieczeniach artystów.
Ministerka kultury Marta Cienkowska tłumaczyła w Sejmie, że projekt ustawy wprowadza "dwa podstawowe rozwiązania" - status artysty oraz kwestię dopłaty do składek. - Prawo do dopłaty będzie przysługiwało tylko tym twórcom, których średnie przychody z ostatnich trzech lat nie przekroczą 125 proc. minimalnego wynagrodzenia - podkreślała.
- Ubezpieczenie artystów to cywilizacyjne minimum, które jest zapewnione w taki czy inny sposób w każdym kraju europejskim. Polska awantura jest kompletnie niezrozumiała, gdy relacjonuję ja np. moim kolegom z Francji - mówi prof. Dorota Ilczuk, ekonomistka, która od 2018 r. bada rynek pracy artystów
Już od dłuższego czasu zadaniem niektórych polskich polityków jest czyhanie na kolejny, dobry, polaryzujący temat - i właśnie się taki znalazł.
Czy artystą może być tylko ten, kto potrafi zarabiać na sztuce? Zastanówmy się przez chwilę, jakie mogłyby być konsekwencje takiego poglądu.
Wybraliśmy dla was teksty o najważniejszych i najciekawszych wydarzeniach, które publikujemy dziś w naszym serwisie. Zapraszamy do śledzenia, co dzieje się w czwartek, 11 czerwca 2026 roku w Polsce i na świecie.
Nie ma pełnej zgody w Koalicji 15 października na poparcie ustawy o dopłatach do składek emerytalnych artystów. Kontrowersje wzbudza pomoc dla architektów i specjalne gremia oceniające, kto jest artystą zawodowym. Według naszych informacji również prezydent jest przeciwny ustawie.
To nieprawda, że artyści nie mają dziś wsparcia państwa. Mają, bo sam widzę je co miesiąc na swoim koncie bankowym. Czy naprawdę potrzebujemy kolejnych pieniędzy, które będą tylko podtrzymywać przy życiu bieda-artystów?
Czy artystom należy pomóc? Być może tak. Rolnikom? Ależ jasne. Przedsiębiorcom? Pewnie. Prokuratorom? Na pewno! Mundurowym? Przecież nas bronią. Górnicy? Ciężka praca. Duchowni? Musimy. Czy przekroczyliśmy już granicę absurdu?
We wtorek (26 maja) rzecznik rządu Adam Szłapka potwierdził w trakcie konferencji prasowej, że rząd przyjął projekt ustawy dotyczący wprowadzenia ubezpieczenia społecznego dla artystów o najniższych dochodach.
We wtorek 26 maja rząd przyjmie projekt o dopłatach do składek emerytalnych artystów. Wśród nich będą też architekci. Ustawa dzieli społeczeństwo. "To będzie kolejna uprzywilejowana grupa" - mówią przeciwnicy. "Wspieranie kultury mamy zapisane w Konstytucji" - mówią zwolennicy.
Jaką emeryturę dostanie artysta, jeśli nie stać go na regularne opłacanie składek? Polscy twórcy od lat wypracowują przeróżne strategie przetrwania. Ubezpieczają się prywatnie, mrożą pieniądze na kontach oszczędnościowych albo inwestują je w rynkowe dzieła sztuki i nieruchomości pod wynajem.
- Urodziłam się u podnóża Gór Świętokrzyskich i używam w pracy gliny z tych gór - mówi Kasia Białek Mariuszowi Szczygłowi.
Dyrekcja Biennale zwleka z odpowiedzią na ultimatum Komisji Europejskiej, ale konkretny ruch podjęła niezależna komisja, która będzie nagradzać wystawy w pawilonach.
Jeszcze w kwietniu rząd ma przyjąć projekt o dopłatach do składek emerytalnych dla osób wykonujących zawody artystyczne. W projekcie określono dokładnie, kto jest artystą i na jaką maksymalnie dopłatę z budżetu państwa będzie mógł liczyć.
Zdaniem historyka sztuki z Florencji polemiki wokół tegorocznego Biennale Sztuki ukazują głęboki kryzys nie tylko samego festiwalu, ale włoskiej polityki i klasy intelektualnej.
Przedstawiciele sektora kultury domagają się większego wsparcia dla artystów w UE.
Po publikacji jednego z dyplomów na ASP we Wrocławiu spłynęła fala krytyki. Uczelni zarzuca się promowanie pracy stworzonej z użyciem sztucznej inteligencji.
- Czujemy wsparcie. Z widowni krzyczą: "Dobra robota!", "Sława Ukrajini!" - mówi Irina, akrobatka.
"Moi dawni kompani przewróciliby się w grobach, gdyby dowiedzieli się, że występuję w takich okolicznościach", powiedział saksofonista Billy Harper, były członek istniejącej od dwudziestu lat grupy jazzowej The Cookers.
Co tworzy sztukę? Dzieło czy twórca?
Przestrzeń w mieście została ożywiona niezwykłymi, kolorowymi kompozycjami. Lublin po raz piętnasty gości Meeting of Styles, największy na świecie festiwal graffiti.
Program dopłat do emerytur artystów może wejść w życie już w 2026 roku. Ale nie wszystkim podoba się pomysł, by państwo dokładało do ich składek.
PiS-owscy przeciwnicy głosili, że projekt ustawy o ubezpieczeniach dla artystów to łup dla celebrytów. Teraz ultraliberalni publicyści piszą z kolei, że projekt oznacza skandaliczne przywileje dla nieudaczników. Kto tak mówi, nie rozumie, jak działa rynek sztuki.
Dwaj mężczyźni mieli pomalowane twarze. Jeden z mimów milczał i nie był to element pantomimy. -Jak się okazało, był poszukiwany do "odsiadki".
Ministerstwo Kultury postanowiło pomóc aktorom, którym nikt nie chce dać roli oraz plastykom, których dzieł nikt nie chce kupować. Pozostali Polacy mają się zrzucać na ich składki emerytalne i zdrowotne. Teraz czekam na inicjatywę resortu sportu, aby dopłacać do składek piłkarzom, których nikt nie chce wystawić do pierwszego składu.
Ministerstwo Kultury właśnie zakończyło konsultacje projektu o specjalnych dopłatach do składek emerytalnych i zdrowotnych dla artystów. Największe kontrowersje? Kto będzie uznawany za wykonującego zawód artysty. Do tej grupy mają być zaliczani m.in. architekci.
Największy problem pracowników Teatru Wielkiego w Poznaniu to wynagrodzenia - na uposażenie "niewspółmierne do wykonywanej pracy" skarży się 170 osób spośród 205, które wzięły udział w ostatniej ankiecie. Inne kłopoty to chaos organizacyjny, częste poczucie frustracji lub wyczerpania.
Jurij Felipenko był gwiazdą ukraińskich seriali telewizyjnych, ale walczył na froncie jako operator drona. Zginął w wieku 32 lat.
Mit o niedojadającym artyście jest jak upiór. Jakby praca oparta na wyobraźni oznaczała, że nie trzeba jeść
Ministerstwo kultury przejmie w Kaliszu trzy szkoły, wśród nich Technikum Budowy Fortepianów - jedyną taką szkołę w Polsce i jedną z dwóch w Europie. Ministra kultury zapowiada otwarcie trzech innych szkół kształcących fortepianmistrzów: w Warszawie, Katowicach i Bydgoszczy.
- Niskie wynagrodzenia artystek i artystów są patologią, którą przyjęto za normę - mówią ludzie sztuki. W piątek, 23 maja, podpisano porozumienie, z którego wynika, że w wielu muzeach zarobią duże pieniądze.
Serwis streamingowy wypłacił w 2024 roku miliardy dolarów. Artyści i tak czują się oszukani. Wokalistka Björk w styczniu stwierdziła, że "Spotify to prawdopodobnie najgorsza rzecz, jaka przytrafiła się muzykom".
"Miłodom" to sklep z produktami polskich marek, miejsce kreatywnych warsztatów i pracownia artystyczna Aleksandry Morawiak.
"Tych wiadomości przychodzą setki" - mówi jeden z artystów, który padł ofiarą internetowych oszustów. Ich adresaci oferują promocję dzieł, a niektórzy roztaczają wizję świetlanej kariery za granicą. Jesteś artystą/ką i działasz w sieci? Już jesteś na ich celowniku.
Jak kultura może stać się narzędziem budowania przyszłości, rozwoju i współpracy? Na to pytanie starali się znaleźć odpowiedź uczestnicy zakończonego niedawno projektu "What's next?". To międzynarodowy cykl wydarzeń edukacyjnych, spotkań i programów, Polskę reprezentował w nim Wrocławski Instytut Kultury.
Po wielu latach stroiciele doczekają się urzędowego potwierdzenia, że wykonują zawód artystyczny. Resort kultury utworzy w kraju cztery szkoły stroicieli i fortepianomistrzów. Pierwsza powstanie w Kaliszu, gdzie działa jedna z trzech takich szkół na świecie.
Bohema, aura skandali mniejszych i większych zdawały się nie istnieć w mieszczańskiej Bydgoszczy przed wojną. A może po prostu nikt o tym nie pisał? Dr Barbara Chojnacka, badaczka życia artystycznego miasta kolejną książką ciekawie i tę lukę uzupełnia.
Młodych, często niepokornych, mówiących własnym językiem, wartych uwagi - takich artystów poszukujemy chcąc wręczyć im nagrodę naszą redakcyjną Warto fundowaną przez miasto Wrocław. W tym odbędzie się już to po raz 16., jednak w trochę innej niż dotychczas formie.
Copyright © Wyborcza sp. z o.o.
Dzisiejsza gazeta (e-wydanie)
