cywilizacja

• Jak nieliczna hiszpańska armia unicestwiła imperium liczące około czterech milionów poddanych?

  historia

  Victor Davis Hanson

  Na miejscu zginęło od czterystu do siedmiuset konkwistadorów. Ci, którzy uszli z życiem, zostali w kolejnych dniach poprowadzeni po stopniach Wielkiej Piramidy Tenochtitlánu, aby zostać złożonymi w ofierze bogom.

  24.04.2026 | 12:00

  archeologia

  cywilizacja

  fragment książki

  nauka

  

• Chiński potop. Trzy tysiące lat temu deszcze zmyły miasta i zmieniły bieg historii

  klimat

  Joanna Bujakiewicz

  Powodzie mogły zniszczyć jedną z najbardziej tajemniczych cywilizacji starożytnych Chin. Naukowcy odtworzyli mechanizm tych katastrof.

  18.03.2026 | 16:28

  archeologia

  Chiny

  cywilizacja

  odkrycie naukowe

  

• Susza pokonała jedną z najstarszych cywilizacji miejskich

  archeologia

  Joanna Bujakiewicz

  Starożytne miasta nad Indusem tętniły życiem przez około 1,5 tysiąca lat, po czym zaczęły pustoszeć, bo klimat stał się nie do zniesienia.

  02.12.2025 | 10:37

  cywilizacja

  miasto

  monsun

  nauka

  

• Pielęgniarka w poradni onkologicznej poradziła: "Niech pani nie gugluje swojego raka"

  Książki

  Caroline Crampton

  Hipochondria stawia lekarzy w trudnym położeniu. Pacjenci oczekują kategorycznych odpowiedzi, których często nie ma. Wszystko, co powie lekarz, może pogorszyć sytuację.

  20.09.2025 | 05:22

  choroba

  cywilizacja

  hipochondria

  ochrona zdrowia

  

• Miasta starożytnego Sumeru powstały z konieczności. Wszystko przez Tygrys i Eufrat

  archeologia

  Joanna Bujakiewicz

  "Awaria" systemu irygacyjnego wymusiła na mieszkańcach Mezopotamii pionierski eksperyment społeczny, który potem dał początek cywilizacji miejskiej.

  08.09.2025 | 06:00

  cywilizacja

  Irak

  miasto

  nauka

  

• Susza przez 13 lat z rzędu. To mogło ostatecznie podkopać cywilizację Majów

  archeologia

  Margit Kossobudzka

  Susza trwająca 13 lat i kilka innych, krótszych, mogły przyczynić się do upadku cywilizacji Majów. Tak sugerują "chemiczne odciski palców" ze stalagmitów w meksykańskiej jaskini.

  15.08.2025 | 09:35

  cywilizacja

  Meksyk

  naukowcy odkryli

  populacja

  

• Cztery scenariusze przyszłości. Czy katastrofa jest nieunikniona?

  książki

  David Christian

  Cztery opisane poniżej globalne scenariusze to adaptacje prognoz opracowanych przez futurologa Jima Datora, który przez wiele lat pracował w zespołach wspólnie wyobrażających sobie możliwą przyszłość.

  23.02.2025 | 10:09

  cywilizacja

  futurologia

  nauka

  przyszłość

  

• Milion dolarów za odczytanie pisma starożytnej cywilizacji doliny Indusu

  starożytność

  Joanna Bujakiewicz

  Lingwiści i archeolodzy od dawna próbują złamać ten szyfr, żeby dowiedzieć się więcej o kulturze, która kwitła 5 tysięcy lat temu na pograniczu Indii i Pakistanu. Czy wreszcie to się komuś uda?

  30.01.2025 | 16:00

  archeologia

  cywilizacja

  Indie

  nauka

  

• Szukał raju na Polinezji, znalazł go na wyspie przy Sardynii. Nie żyje słynny włoski samotnik

  Włochy

  Bartosz Hlebowicz

  Zmarł Mauro Morandi, który na włoskiej wyspie Budelli spędził w odosobnieniu 32 lata.

  08.01.2025 | 11:42

  cywilizacja

  samotność

  sardynia

  styl życia

  

• Jak przodkowie Majów umożliwili rozwój tej cywilizacji. Wszystko dzięki rybom

  archeologia

  Margit Kossobudzka

  W Belize odkryto ogromną liczbę starożytnych pułapek do łowienia ryb, stworzonych przez bezpośrednich przodków Majów.

  30.11.2024 | 06:00

  cywilizacja

  Majowie

  ryby

  starożytność

  

• Archeolodzy odkryli miasto z epoki brązu. Na środku arabskiej oazy

  Nauka

  Joanna Bujakiewicz

  Miasto w pobliżu Mekki założyli pustynni nomadzi ponad 4 tys. lat temu. To najstarszy obszar zurbanizowany w północnej Arabii Saudyjskiej.

  08.11.2024 | 15:26

  arabia saudyjska

  archeologia

  cywilizacja

  odkrycie naukowe

  

• Urządziliśmy cywilizację tak, że prawie nikt nie rozumie nauki i technologii. To recepta na katastrofę

  nauka

  Ann Druyan,  Carl Sagan

  Stworzyliśmy globalną cywilizację, w której najważniejsze składniki - transport, komunikacja i wszystkie inne gałęzie przemysłu, rolnictwo, medycyna, edukacja, rozrywka, ochrona środowiska, a nawet kluczowa dla demokracji instytucja głosowania - silnie zależą od nauki i technologii.

  18.08.2024 | 06:04

  astronomia

  cywilizacja

  kosmos

  nowe technologie

  

• Angela Saini: Relacja teściowa-synowa jest toksyczna i może być potężnym narzędziem patriarchatu

  aktualności

  Patrycja Maciejewicz

  - Starożytną Grecję traktujemy jako miejsce narodzin demokracji, ale zapominamy, że była to demokracja, która świadomie wykluczała niewolników, ludzi z niektórych klas i kobiety. A kiedy później odtworzyliśmy demokrację w nowoczesnych państwach, zapożyczyliśmy ten wzorzec. Nie musieliśmy, ale to zrobiliśmy - mówi Angela Saini, brytyjska dziennikarka naukowa i pisarka.

  29.06.2024 | 05:50

  cywilizacja

  kobiety

  patriarchat

  prawa kobiet

  

• Ludzka kultura rozbłysła 600 tys. lat temu

  antropologia

  Tomasz Ulanowski

  To był początek tzw. kultury kumulatywnej - masowego gromadzenia, przechowywania i przekazywania wiedzy - piszą uczeni w tygodniku "PNAS". Co takiego wtedy się wydarzyło, że ludzie tak wyraźnie odróżnili się od innych zwierząt?

  19.06.2024 | 09:55

  archeologia

  cywilizacja

  kultura

  mózg

  

• Czy historia musiała nas doprowadzić tu, gdzie jesteśmy? I czy spojrzenie w przeszłość pomoże nam uratować przyszłość?

  Książki

  Katarzyna Boni

  Dla autorów nowej historii ludzkości cywilizacja to system oparty na wzajemnej pomocy, obywatelskim aktywizmie, gościnności i dbaniu o siebie nawzajem. Czy dzisiejszy świat, w którym "mały procent populacji kontroluje całą resztę - i robi to w coraz bardziej tragiczny sposób", to świat cywilizowany?

  22.02.2022 | 05:57

  cywilizacja

  ewolucja

  książki

  Magazyn Książki nr 1/52

  

• Na naszej wschodniej granicy toczy się hybrydowa wojna cywilizacji

  Opinie

  Jacek Żakowski

  W "wojnie nowego typu", której ważna bitwa toczy się dziś na Białostocczyźnie, nie chodzi o to, by zmienić granice państw. Cel jest bardziej ambitny. Chodzi o to, by zmienić granice cywilizacji.

  11.11.2021 | 09:49

  cywilizacja

  granica polsko-białoruska

  prawa człowieka

  

• Zrobimy wszystko, gdy "warto", i nic, jeśli możemy ponieść materialną stratę

  Felietony

  Dorota Sumińska

  Oportunizm i hipokryzja to dwa sztandary, które powiewają nad naszą "cywilizowaną" cywilizacją

  01.08.2020 | 05:53

  cywilizacja

  ekologia

  głód

  hipokryzja

  

• Święta mogą być wyjątkowe, tylko - na Boga! - uciszcie te komórki

  Opinie

  Magdalena Środa

  Relacja między smartfonami a ich właścicielami ma w bardzo wielu przypadkach charakter nie tylko organiczny, ale też mistyczny.

  19.12.2018 | 06:00

  cywilizacja

  technologie

  telefony komórkowe

  

• Pustelnik wyjęty spod prawa. Jak zgubić się w lesie i nigdy więcej nie wrócić do cywilizacji

  Duży Format

  Michael Finkel

  Tam, gdzie mieszka pustelnik, większość drzew jest wysmukła, są jednak oplątane wokół olbrzymich głazów, a uschnięte konary walają się wszędzie jak gigantyczne bierki

  16.07.2018 | 05:57

  cywilizacja

  książki

  samotność

  społeczeństwo

  

• E-wykluczeni: Polacy w wieku 50+

  Wideo Gazety Wyborczej

  Studio TV, Maria Tomaszewska-Chyczewska

  Z dr Dominikiem Batorskim, socjologiem z Uniwersytetu Warszawskiego, współautorem raportu "Dojrz@łość w sieci. Między alienacją a adaptacją. Polacy w wieku 50+ wobec Internetu", rozmawia Małgorzata Kolińska-Dąbrowska z "Gazety Wyborczej"

  04.11.2010 | 15:00

  cywilizacja

  dominik batorski

  e-wykluczenie

  internet