Rodzina, przyjaciele, środowisko akademickie i stowarzyszenia podhalańskie pożegnały zmarłego w wieku 89 lat prof. Mariana Tischnera, byłego prorektora Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, brata ks. Józefa Tischnera.
Tatrzański Park Narodowy obchodzi 70-lecie istnienia. Obchody zdominował temat wywłaszczeń, który do dziś wśród rodzin góralskich budzi emocje i wspomnienia. Powstał z tej okazji film i wystawa.
Koniec września i październik to okres powrotu owiec z hal. Jesienny redyk gromadzi tłumy turystów, oglądających ten uroczysty obrządek. Szczególnie w Szczawnicy - tu noclegi wykupione zostały już kilka miesięcy wcześniej.
"Będzie tu rosła borówka amerykańska" - tak radny Stanisław Waksmundzki tłumaczył ogrodzenie bezpańskiej nieruchomości nad Jeziorem Czorsztyńskim. Górale mówili o perfidnym przywłaszczeniu, a gmina o bezprawiu. Polityczne konsekwencje już przyszły: lokalni działacze Prawa i Sprawiedliwości odcięli się od swojego radnego.
Szacunek równa się strach - takie myślenie wciąż jest aktualne pod Tatrami - mówi Aleksandra z Zakopanego. Przez lata doświadczała przemocy ze strony partnera. W ostatnim czasie coś zaczyna się zmieniać: w 2024 r. wydano tu ponad trzy razy więcej zakazów kontaktu lub zbliżania się do osoby pokrzywdzonej niż w do tej pory.
Po raz 56. na Górnej Równi Krupowej spotykają się zespoły góralskie na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich. Do czwartku wieczór, kiedy podczas uroczystego koncertu finałowego rozdane zostaną nagrody, Zakopane będzie światową stolicą folkloru.
Dla turystów luksus, dla górali konieczność, a w tle unijne miliony. Pod Tatrami trwa wyścig o zatrzymanie turystów na dłużej, pomóc w tym mają rozchwytywane saunaria, jacuzzi oraz strefy Wellnes&Spa.
"Są one obecnie dla nas całkowicie niezrozumiałe i obce" - pisał o nazwach podhalańskich miejscowości ks. Jan Czesław Krupa Krupiński.
Już za pięć lat stolica polskich Tatr może cofnąć się demograficznie do poziomu sprzed drugiej wojny światowej. Opublikowany niedawno nowy raport przedstawia kolejne niepokojące prognozy dla podhalańskiego miasta.
W tym roku pozwolę góralom odpocząć od "dutków" z mojego portfela. Zainspirowały mnie do tego trzy dokumenty o kanadyjskiej przyrodzie.
Najwyższym poparciem Karol Nawrocki cieszył się w przygranicznych gminach Podhala, gdzie znaczna część górali pracuje w krajach UE: w Niemczech, Austrii i Holandii.
Joanna Senyszyn słynne korale, także te przekazane podczas wiecu Małgorzacie Trzaskowskiej, dostała 15 lat temu. Skąd je ma?
Regionalistka z Podhala, Elżbieta Porębska-Mędoń, zamieściła w portalach społecznościowych archiwalne nagranie z ks. prof. Józefem Tischnerem przestrzegającym przed radykalizmem. Internauci zgłosili ją za "szerzenie mowy nienawiści".
Wybraliśmy się na Podhale, aby sprawdzić, dlaczego górale tak licznie oddali głosy na skrajnie prawicowego polityka. "Nie chcę tu ani Ukraińców, ani tej całej Unii, ani pedałów" - słyszymy od jednej z kasjerek.
W Zakopanem stanął "bacomat", który oferuje pakowane sery i pamiątki. Bez możliwości kontaktu z bacą, ale z cenami wyższymi niż w tradycyjnych bacówkach.
Górale w Polsce nie są odrębnym narodem, są Polakami i nie będą rejestrować się jako odrębna mniejszość narodowa - ogłosił Związek Podhalan. Górali z drugiej strony Tatr za mniejszość narodową uznał słowacki rząd.
W Wielką Sobotę tradycją na Podhalu jest konkurs na najpiękniejszy koszyczek z wielkanocną święconką, organizowany przez GOKR w Białym Dunajcu.
Góralska, kobieca banderia konna w sobotę w południe przejechała ulicami Nowego Targu. - Konie są dla mnie czymś najważniejszym, obok dzieci i rodziny - mówiła jedna z góralek.
Pierwsi muzycy wskazani przez komisję ekspertów mają pojawić się na słynnym deptaku już w najbliższe wakacje. Preferowane instrumenty lokalne: dudy, gęśle.
"W polskie pagórki jeździłem na narty 30 lat temu. Potem tylko w Alpy, głównie Austria, Włochy, trochę Szwajcaria i Francja" - to jeden z komentarzy, jakie pojawiły się pod naszym tekstem o zagranicznych ośrodkach, wybieranych przez polskich narciarzy.
Górali spod Tatr uznajemy za mniejszość narodową - zdecydował słowacki rząd na wyjazdowym posiedzeniu w Czerwonym Klasztorze nad Dunajcem, tuż przy granicy z Polską. Co na to Górale z Podhala, mający rodziny po drugiej stronie gór?
Każdego dnia fotoedytorzy "Gazety Wyborczej" oglądają setki, a bywa, że tysiące zdjęć z kraju i ze świata. Tylko niewielki ułamek z nich ilustruje potem wydarzenia opisywane przez naszych dziennikarzy. Wiele wspaniałych fotografii nie ma szansy zaistnieć w serwisie Wyborcza.pl czy papierowym wydaniu "Wyborczej". A szkoda, by przepadły. Dlatego wybraliśmy dla Was zdjęcia, które nas dziś zachwyciły, zaciekawiły, zainspirowały lub po prostu wpadły nam w oko.
Na wiece wyborcze Konfederacji w Zakopanem, Nowym Targu i Rabce-Zdroju przyszła młodzież, ale i starsi górale, którzy do tej pory głosowali na partię Jarosława Kaczyńskiego. "Po dzisiejszym dniu jestem skłonny na nich zagłosować" - nie krył entuzjazmu jeden z mieszkańców Podhala.
Na aukcję trafiła m.in. przejażdżka przedwojennym mercedesem po Krupówkach w trakcie Wiosny Jazzowej. Zwycięzcom licytacji towarzyszyć będą przewodniczący Rady Miasta oraz burmistrz Zakopanego.
Po wiecerzy wigilijnej niektórzy w ogóle nie sprzątali ze stołów, zostawiano też gorki odkryte na piecu. Wierzono, że tego dnia dusycki zmarłych odwiedzały domy, więc nie wolno było gorków przykrywać pokrywkami. Trzeba było zostawić, dostęp do tego jedzenia tym dusyckom - Elżbieta Watycha z Koła Gospodyń Wiejskich z Witowa i Anna Nędza Kubiniec, góralka z Kościelisk, etnograf, opowiadają o Wigilii na Podhalu.
Dania wigilijne, do jakich jesteśmy przyzwyczajeni, pojawiają się coraz częściej na stołach w innym wydaniu. Szef kuchni radzi jak zaskoczyć gości nowymi smakami tradycyjnych potraw.
Polskie góry, Alpy, a może słoneczne plaże? Polacy coraz częściej spędzają Święta Bożego Narodzenia poza granicami kraju. Z jakimi świątecznymi tradycjami spotkają się np. w Austrii, Słowacji czy Słowenii?
Zakopane znajduje się na liście PAN miast znajdujących się na skraju upadku. Trudno uwierzyć? Horrendalne ceny nieruchomości, niskie zarobki, brak przestrzeni dla mieszkańców, hałas i korki - to codzienność miasta pod Giewontem. Rozwiązanie problemów? Na razie żadne, bo miasto, jeszcze do niedawna jedno z najbogatszych w Polsce, popadło w finansową ruinę.
Rada Miasta Zakopane przegłosowała podwyżki podatku od nieruchomości oraz opłat za wywóz śmieci. Zmiany wejdą w życie od nowego roku. Władze miasta tłumaczą, że w ten sposób starają się ratować budżet miasta, który po ośmiu latach rządów Zjednoczonej Prawicy znajduje się w fatalnej sytuacji.
Większa część parku miejskiego, który przez lata był przestrzenią otwartą dla spacerowiczów, teraz zostanie ogrodzona i udostępniona wyłącznie osobom, które zapłacą za bilet. Powód? Prywatna firma uruchomi tam "Krainę świateł". - To jest zdzierstwo - denerwują się mieszkańcy.
Górale z Podhala, dotąd współpracujący z rządem Donalda Tuska, obawiają się decyzji minister klimatu Pauliny Hennig-Kloski o wprowadzeniu elektrycznych busów na trasę nad Morskie Oko. Zwracają uwagę na brak konsultacji z samorządami w tej sprawie.
Choć praca na Podhalu dla wielu okazuje się dobrze płatna, zarobki często nie wystarczają na pokrycie wszystkich kosztów mieszkania i wyżywienia, nie mówiąc już o oszczędzaniu.
- Tu jest trochę jak na Krupówkach. Jest wszystko i nic, totalny nieład artystyczny. W dodatku ceny tak zróżnicowane, że można się nadziać na minę praktycznie na wejściu. A wszystko otacza w cudzysłowie burdel. Czy ma to swój urok? Nie wiem. Ludzie nadal chcą tu przyjeżdżać - zastanawia się Wojciech z Opola.
Przez ponad trzynaście lat uchwałę o przeciwdziałaniu przemocy domowej w Zakopanem blokowali radni Zjednoczonej Prawicy. Gdy pod koniec 2023 roku PiS straciło władzę, jako pierwsi chcieli przyjąć antyprzemocowy program.
Górale nadal naliczają przyjezdnym kontrowersyjny podatek, wbrew wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz decyzji Regionalnej Izby Obrachunkowej. Teraz chcą ustawowych zmian w przepisach, dotyczących poboru opłaty miejscowej.
W niedzielne południe ulicami Zakopanego przeszedł barwny korowód z zespołami, uczestniczącymi w 55. Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich. Po raz pierwszy w festiwalu biorą udział zespoły z krajów, które są w konflikcie, czyli Kosowa i Serbii.
Szukający prawdziwej góralszczyzny, autentycznego folkloru i świetnej atmosfery pod Tatrami powinni w tych dniach wybrać się do Zakopanego - na Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich. Mimo pewnych jak w banku korków na zakopiance.
Przymykanie oczu na zasady islamu to pod Tatrami coraz częstszy przypadek wśród gości z Bliskiego Wschodu. Stanowią już oni niemal połowę wszystkich turystów w Zakopanem.
Od trzech do sześciu tysięcy na osobę mieszkańcy Podhala zamierzają wydać na tegoroczne wakacje. Ale górale mają też swoje wymagania - opowiadają "Wyborczej" pracownicy biur turystycznych pod Tatrami.
Nie słabnie popularność Podhala jako miejsca akcji produkcji filmowych. Obecnie pod Tatrami trwają zdjęcia do serialu "Śleboda".
Copyright © Wyborcza sp. z o.o.
Dzisiejsza gazeta (e-wydanie)
