Wiek XIX był epoką ewolucji i genetyki, podczas gdy XX wiek zdefiniowało odkrycie DNA. Nauką naszych czasów może zaś stać się epigenetyka. Odpowiada na wiele pytań, wobec których genetyka była bezradna i otwiera nowy rozdział w leczeniu i profilaktyce chorób.
Żyją w jednym z najbardziej nieprzyjaznych środowisk na Ziemi i prowadzą nieustanne wojny, ale mimo to zachowują zdrowe ciało i umysł. Naukowcy właśnie odkryli, jak to możliwe.
Przez tysiące lat obcy wpadali tu z wojskami, towarami i nowinami ze świata. Zostawiali wszystko oprócz swojego DNA.
Uczono nas, że cechy nabyte nie są dziedziczne. Że geny nie pamiętają naszych doświadczeń. Ale czy na pewno?
To, co wydarzyło się niemal pięć tysięcy lat temu, zmieniło bieg historii.
Naukowcy opisali pierwszy przypadek sztucznej inteligencji projektującej syntetyczne cząsteczki, które mogą skutecznie kontrolować ekspresję genów w zdrowych komórkach ssaków.
Upadła firma 23andMe szykuje się do sprzedaży bazy danych genetycznych ponad 14 mln klientów, w tym Polaków. UODO tłumczy, czy jest to zgodne z prawem.
Maria Branyas Morera, która dożyła 117 lat, pytana o sekret jej długowieczności, odpowiadała: szczęście i dobre geny. Naukowcy badający jej mikrobiom i DNA przyznają jej rację.
W Polsce, żeby założyć firmę zajmującą się badaniami genetycznymi, wystarczy działalność gospodarcza. Dane, jakie zgromadzi taka firma, trafią najprawdopodobniej do Chin. O tym, jakich regulacji prawnych potrzebuje rynek badań genetycznych, rozmawiamy z lekarzem genetykiem, prof. Michałem Wittem.
Dziś nauka i medycyna widzą w mikroRNA szansę na zapobieganie chorobom i na ich leczenie. Jednak najpierw zdobywcy Nobla byli ignorowani. Wydawało się, że okryli coś, co dotyczy tylko małego robaka.
Tegoroczną Nagrodą Nobla z fizjologii i medycyny podzielą się Victor Ambros i Gary Ruvkun za odkrycie mikroRNA i jego roli w regulacji genów.
Wilki, niezbyt groźne dla ludzi drapieżniki, mają kłopoty przez dorastających młodych mężczyzn sprzed 4800 lat
Zrozumienie wyborcy PiS czy Konfederacji może być dla wyborcy KO, Trzeciej Drogi czy Lewicy równie trudne, jak pojęcie, jak to jest być nietoperzem. Tak chce biologia
Niespodzianka: mieszkańcy krajów Europy Północnej umierają wcześniej niż Południowej czy Azji Południowo-Wschodniej, choć są bogatsi i zdrowsi.
"Bez porannej kawy nie funkcjonuję", "z rana jestem ospały", "ledwie kontaktuję" - tak opisuje swoje pobudki wiele osób. Ale są szczęśliwcy, którzy od razu tryskają energią. Co różni te dwie grupy? Geny, tryb życia?
Oceany to największe siedlisko na świecie, zajmujące 71 proc. powierzchni Ziemi i szacunkowo 99 proc. objętości biosfery, czyli około 1,335 mln km sześc.
Nie wiemy, czy technologia edycji genomu jest bezpieczna. Czy warta jest tego, by stworzyć trzy tysiące dzieci? I badać przez całe ich życie, czy nie wystąpią problemy?
Średni wzrost mieszkańców Mediolanu nie zmienił się w ciągu ostatnich 2 tys. lat, sugeruje analiza szczątków ponad 500 szkieletów pochodzących z miejscowych cmentarzy.
Możemy tylko dowiedzieć się, kim są nasze dzieci, i starać się wzmacniać ich potencjał, zamiast próbować ukształtować je zgodnie z naszymi wyobrażeniami. Bo podobnie jak w przypadku partnera, relacje z dziećmi powinny opierać się na byciu z nimi, a nie na próbie ich zmiany.
Zespół naukowców z Biobanku Uniwersytetu Łódzkiego skanuje DNA uzyskane od 10 tys. osób z terenu całej Polski. Zebrane dane posłużą do stworzenia genetycznej mapy kraju.
He Jiankui zastosował metodę CRISPR do zmiany genu CCR5 w ludzkich embrionach w celu nadania im odporności na HIV. Naukowiec trafił do więzienia, a eksperyment wywołał burzę i rodzi wiele wątpliwości etycznych.
To, że się różnimy, jest dobre, bo jeśli choroba dopadnie populację jednorodną genetycznie, w krótkim czasie zginą wszyscy. Takie sytuacje miały już miejsce w przyrodzie, w świecie roślin i zwierząt
Nadejście menopauzy mogą opóźniać regularne orgazmy. Zdrowy styl życia obniża ryzyko wczesnej menopauzy i silnych jej objawów. Na nasze hormony wpływa właściwie wszystko, co robimy, i to, czego robić nam się nie chce.
-Zróżnicowanie przebiegu COVID-19 wciąż pozostaje zagadką dla naukowców. Nowe, fascynujące światło na ryzyko wystąpienia niebezpiecznych powikłań w przebiegu choroby rzucają ostatnie badania genetyczne.
Syndrom włosów nieuczesanych dotyczy dzieci przed okresem dojrzewania i charakteryzuje się suchymi, kędzierzawymi, szorstkimi blond włosami, które rosną powoli i opierają się wszelkim próbom czesania.
Jo Zayner to amerykański biolog molekularny, biofizyk, przedstawiciel anarchistycznej społeczności biohakerów, która jest za jak najszerszym udostępnieniem wszystkim chętnym technologii modyfikacji genów.
Wszyscy mamy w sobie odrobinę neandertalczyka. Niektórzy trochę więcej. Amerykańscy naukowcy sprawdzili, gdzie ludzie odziedziczyli najwięcej genów po neanderalczykach.
"Kilka razy miałem kontakt z bliźniakami jednojajowymi, które dorastały osobno, nie wiedziały o istnieniu tego drugiego, i w pewnym momencie życia zostały połączone. Czasami myślę o tym, jak by to było, gdyby okazało się, że gdzieś na świecie jest ktoś, kto wygląda tak jak ja". Rozmowa z Frankiem Spinathem, psychologiem, który od 26 lat bada pary bliźniaków
Jak informuje Amerykański Klub Kynologiczny, "maleńki maltańczyk pławi się w luksusach od czasu, gdy rozpoczęły się prace nad Biblią". Podobnego zdania jest mój przyjaciel, opiekun maltańczyka (suczki, która jest także moim przyjacielem). Niedawno powołał się na Greków i Rzymian, określając ich mianem pierwszych wielbicieli tej rasy.
Naukowcy uważają, że w naszym genomie występują pewne specyficzne miejsca, które silniej niż inne mogą wpływać na rozwój typowo ludzkich cech.
Międzynarodowa grupa naukowców poinformowała w "Nature" o znalezieniu 13 rejonów w chromosomach, które mogą wpływać na podatność na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 oraz przebieg COVID-19.
Czy z biegiem lat stajemy się coraz bardziej podobni do naszych rodziców? Czy geny mają większy wpływ na naszą osobowość czy na inteligencję? Genetyka zachowań ma na to odpowiedzi. Niektóre są naprawdę bardzo zaskakujące. Rozmowa z psychologiem prof. Włodzimierzem Oniszczenko*
Nie ma wątpliwości, że wczorajsze laureatki Nobla z chemii: Emmanuelle Charpentier i Jennifer A. Doudna, na nagrodę zasłużyły. Ale na liście zwycięzców zabrakło jeszcze jednego nazwiska.
Największa w historii badań stwardnienia rozsianego analiza genetyczna ujawniła aż 233 warianty genów zwiększające podatność na tę chorobę. To oznacza, że rozwój SM jest wynikiem złożonych interakcji wielu genów oraz czynników środowiskowych.
Po raz pierwszy zidentyfikowano mutacje genów związane z leworęcznością. Okazało się, że różnice genetyczne między prawo- a leworęcznymi mają wpływ na architekturę mózgu i wiążą się z jego obszarami językowymi.
Opublikowane w najnowszym numerze "Science" badanie dotyczące genów związanych z zachowaniami seksualnymi ukierunkowanymi na tę samą płeć potwierdza to, co już wiemy. Jednak daje też sporą dawkę nowych informacji.
Pytanie zawarte w tytule od dawna nęka nie tylko naukowców, ale także przyjaciół i wrogów LGBT+. Jest więc ono istotne zarówno dla genetyki czy szerzej biologii, jak i dla seksuologii, psychologii, socjologii, a nawet - o czym ostatnio głośno w Polsce - dla polityki. Międzynarodowa grupa genetyków i psychologów opublikowała w najnowszym numerze "Science" badania, które rzucają nowe światło na ten problem.
Testosteron, który zalewa organizm męskiego bliźniaka w macicy, nie pozostaje bez wpływu na rozwój jego siostry. Odbija się to na jej dorosłym życiu.
"Z badań wynika, że orientacja seksualna u mężczyzn jest odziedziczalna w 35-50 proc., a cechy temperamentu są przeciętnie odziedziczalne w 40 proc. To znaczy, że w przypadku orientacji seksualnej możemy zatem mówić o dosyć silnym udziale genów". Rozmowa z Wojciechem Draganem, psychologiem
Na 24 stronach dodatku poruszamy zagadnienia dotyczące m.in. pochodzenia choroby, leczenia, znaczenia rodziny dla chorego, stylu życia i diety
Copyright © Wyborcza sp. z o.o.
Dzisiejsza gazeta (e-wydanie)
