język polski

• Rusinek: Zajmuje Was fotomontaż kardynała Rysia z pejsami? Przeczytajcie "Apel do Polaków"

  Felietony

  Michał Rusinek

  Najbardziej "zaskakuje i zasmuca" autora "Apelu" fakt, że biskupi imputują Polakom antysemityzm

  09.04.2026 | 07:30

  antysemityzm

  język polski

  kard. Grzegorz Ryś

  Michał Rusinek

  

• Jak ta bogini Artemis stała się w Polsce tym Artemisem. Może przez skojarzenie z autokomisem

  Misja Artemis II

  Artur Czesak

  Świat mówi, myśli i wysyła informacje po angielsku. Niestety, część z nich jest potem przekładana na półpolski lub polskawy.

  05.04.2026 | 05:22

  Artemis

  Artemis II

  język polski

  misja Artemis

  

• W Wielkanocy chcieliby, żeby święta trwały cały rok. Tylko wtedy można odetchnąć świeżym powietrzem

  Słówka. Magazyn o języku

  Bartłomiej Kuraś

  Dzwony protestanckiego zboru w Wielkanocy biły tak donośnie, że proboszcz rzymsko-katolickiej parafii w sąsiedniej wsi skarżył się w kurii: "hałasują na Gołczy, przeszkadzając katolikom".

  04.04.2026 | 09:00

  Beniowski

  język polski

  Kraków

  słówka

  

• Czarnek woli skatologizmy niż anglicyzmy. A Nawrocki? "Się ogarnie"

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Może niedługo usłyszymy o chęci dowiezienia polexitu - czyli w tym przypadku wywiezienia.

  04.04.2026 | 06:00

  język polski

  Karol Nawrocki

  Michał Rusinek

  OZE-sroze

  

• Jezus na krzyżu mówił w języku Majów. Pięć kuriozalnych koncepcji

  Słówka. Magazyn o języku

  Bartłůmjej Wanot

  Dla niedowiarków, którzy pytają, skąd na Bliskim Wschodzie wzięli się w starożytności Ukraińcy, jest wytłumaczenie. Wszak Biblia mówi, że Jezus był z Galilei. A Galilea wzięła nazwę od Galicji.

  03.04.2026 | 12:10

  język polski

  język rosyjski

  język serbski

  język ukraiński

  

• Życzenia wielkanocne - jak je składać bezbłędnie? Są cztery rafy

  Pogotowie językowe

  Teresa Kruszona

  Z listu Czytelnika: Wielkanoc piszemy dużą literą, to jasne - bo to święto. A Wielka Noc? Czy to też oficjalna nazwa święta?

  03.04.2026 | 00:02

  język polski

  słówka

  Teresa Kruszona

  Wielkanoc

  

• O co chodzi z pisaniem pisanek? Nasi przodkowie byli przecież analfabetami

  wielkanoc

  Dariusz Barański

  Tylko jedna wieś miała blisko pięćdziesiąt nazw dla pisanek, m.in.: "Kurze łapy", "Zajęcze uszy", "Siekiera", "Kutasy".

  02.04.2026 | 15:00

  język polski

  języki słowiańskie

  Oskar Kolberg

  pisanki

  

• Wuefistka robi dyktanda. Szkoła w Łodzi bez polonisty. "Absurd i kpina z edukacji"

  szkoła

  Katarzyna Stefańska

  - Dzieci, zamiast lekcji polskiego, oglądają bajki w świetlicy. I tak od pięciu miesięcy - denerwują się rodzice uczniów szkoły podstawowej w Łodzi.

  01.04.2026 | 07:43

  edukacja

  interwencje

  język polski

  szkoły

  

• Ortografia kontra historia. Warszawa nie chce zmieniać dawnych nazw placów

  Zmiany pisowni 2026

  Jarosław Osowski

  Zespół Nazewnictwa Miejskiego w Warszawie: Poprawianie starych nazw nie leży w naszych kompetencjach.

  29.03.2026 | 11:29

  język polski

  Rada Języka Polskiego

  reforma ortografii 2026

  reforma pisowni 2026

  

• Czarnek: "Wszyscy mówią: Tuskexit". Rusinek: "Najzgrabniej brzmi czarnexit"

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Nie chcemy niczego podpowiadać, ale dobrze brzmiałby także neologizm "exitusk", choć mógłby się kojarzyć z didaskaliami w dramacie elżbietańskim: "Exit Hamlet".

  28.03.2026 | 06:00

  język polski

  Michał Rusinek

  Niemcy

  Patryk Jaki

  

• Vitali Klitschko, Witalij Kłyczko i Wołodymyr Kłyczko to nie są trojaczki. Jak pisać ukraińskie nazwiska?

  Słówka. Magazyn o języku

  Bartłůmjej Wanot

  Życie między kilkoma językami przypomina dowcip: Serhiy, Sergiy i Sergey wchodzą do baru, zamawiają piwo, a barman na to: "Poproszę dowód".

  25.03.2026 | 12:46

  cyrylica

  język polski

  język ukraiński

  słówka

  

• Pilotka jest OK, a marynarka - nie? Rada Języka Polskiego o neutralnych płciowo ofertach pracy

  Słówka. Magazyn o języku

  Dariusz Barański

  Według słowników "nauczyciel" to nie "mężczyzna", lecz "osoba", nie ma tu wskazania na płeć. Ale czy na ogłoszenie "Szukamy nauczycieli" zareagują kobiety?

  23.03.2026 | 08:00

  feminatywy

  język niemiecki

  język polski

  osobatywy

  

• Czarnek to nie jest Tuwim. Ale też chce mieć swoją "Lokomotywę"

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Oto Duda i Nawrocki, mechanicy utrzymania taboru kolejowego, naoliwili polski pociąg dużych prędkości. Stoi już na stacji, dyszy, sapie i czeka na wynik kolejnych wyborów parlamentarnych.

  14.03.2026 | 06:00

  Jarosław Kaczyński

  Julian Tuwim

  język polski

  Lokomotywa

  

• Radny PiS promuje obsceniczną piosenkę z siłowni. Bo walczy z "Kopciuszkiem"

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Utwór wybrany przez radnego Króla zawiera na przykład frazę: "Niezła z ciebie dupa chłopie,/ ty odnajdziesz się w Europie".

  07.03.2026 | 06:00

  gender

  język polski

  Michał Król

  Michał Rusinek

  

• Matura próbna z polskiego. Polonistka: "Najważniejsze postawić dobrą tezę. A plan minimum to znajomość pięciu lektur"

  próbna matura

  Karolina Słowik

  Maturalne tematy rozprawki mogą być dla zdających wymagające - ocenia polonistka. Proponuje przykładowe tezy, argumenty i dobór lektur, które można wykorzystać na maturze próbnej z języka polskiego.

  04.03.2026 | 13:28

  edukacja

  język polski

  matura

  szkoły

  

• Kaczyński nie chce Polski "pod niemieckim butem". Rusinek: A pod stopą?

  program SAFE

  Michał Rusinek

  Kaczyński wpadł w pułapkę amfibologii, czyli takiej konstrukcji zdania, która umożliwia co najmniej dwie interpretacje, np. "Zaginął piesek z zakręconym ogonkiem, do którego była bardzo przywiązana jego właścicielka".

  28.02.2026 | 06:00

  Jarosław Kaczyński

  język polski

  Michał Rusinek

  Niemcy

  

• Łatwo nam było pożyczyć cztery "posty", trudno o nich mówić. "Postu" czy "posta"?

  Wielki Post

  Ewa Zientarska

  Przeciwnicy formy "posta" twierdzą, że końcówka -a to "signum temporis", znak czasów, a już na pewno "signum reklamorum".

  27.02.2026 | 07:30

  anglicyzmy

  germanizmy w języku polskim

  język polski

  post

  

• Jak się pani podoba polska mowa? "Bardzo, zupełnie jak gdyby ktoś gryzł szkło"

  nonsensy

  Ewa Zientarska

  A gdybyśmy tak pisali "Litwo Ojczyznomoja tyjesteśjakzdrowie" - była taka propozycja.

  21.02.2026 | 21:24

  Dzień Języka Ojczystego

  Julian Tuwim

  język polski

  reforma ortografii

  

• Z przykrością odnotowano "suwpolizację PiS". Rusinek: Wszystko przez suwpolizaki

  prawo i sprawiedliwość

  Michał Rusinek

  Dziennikarz: "Terlecki odwinął się Kalecie. Nazwał go gów*****rią". Rusinek: Pan Sułek mówił do pani Elizy: "Cicho!" i kryło się pod tym gorące uczucie.

  21.02.2026 | 06:00

  Jarosław Kaczyński

  język polski

  Mateusz Morawiecki

  Michał Rusinek

  

• Prof. Saloni: Rada Języka Polskiego mogłaby w swojej wszechmocy odwołać reformę ortografii

  Zmiany pisowni 2026

  Violetta Szostak

  Mamy prawo do ortograficznego nieposłuszeństwa? - Ale co to znaczy? Czy jest pani zobowiązana do posłuszeństwa wobec jakichkolwiek postanowień w zakresie ortografii?

  17.02.2026 | 05:00

  język polski

  Rada Języka Polskiego

  reforma ortografii 2026

  słówka

  

• PiS chce "animować język polski na cały świat". Za pomocą łamańca językowego

  Chrząszcz

  Michał Rusinek

  "Mariusz Błaszczak w Szczebrzeszynie brzęczy niemal jak chrząszcz w trzcinie" - Rusinek już upamiętnia inicjatywę PiS.

  14.02.2026 | 06:00

  język polski

  Mariusz Błaszczak

  Michał Rusinek

  Szczebrzeszyn

  

• Istnieją polskie słowa rzadko używane, piękne i krótkie, w sam raz na prezydencką koszulkę

  język polski

  Agnieszka Kublik

  W kampanii wyborczej wołał: "Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy!". A teraz Karol Nawrocki na igrzyskach wprowadza cudzoziemców w błąd.

  12.02.2026 | 05:03

  Karol Nawrocki

  Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

  Nowrocky

  polszczyzna

  

• Ojciec Rydzyk: "Kulturę trzeba zewangelizować". Rusinek: "Czyli ocenzurować"

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Ojciec Tadeusz Rydzyk uważa, że rządy komunistyczne miały charakter liberalno-lewicowy. To śmiała teza politologiczna.

  31.01.2026 | 06:00

  Donald Trump

  elon musk

  język polski

  Michał Rusinek

  

• Grubasy z "Lokomotywy" to teraz "korpulentni ludzie". 50 przekładów słynnego wiersza

  Słówka. Magazyn o języku

  Dariusz Barański

  Może "Lokomotywy" nie trzeba tłumaczyć na języki obce? Odpowiednio przeczytana na głos po polsku "będzie zrozumiała dla wszystkich, dzieci i dorosłych, na całym świecie".

  20.01.2026 | 01:30

  Julian Tuwim

  język angielski

  język polski

  język ukraiński

  

• "Utuskiwanie" na Tuska. Rusinek: Promocja książki Dudy to zmyłka

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Jeśli pisarz czy pisarka napiszą książkę, to nie jest fakt warty odnotowania. Jeśli książkę napisze osoba, która pełniła do niedawna najwyższą funkcję w państwie - jest to wydarzenie wielkie.

  17.01.2026 | 06:00

  Andrzej Duda

  edyta górniak

  język polski

  Karol Nawrocki

  

• Lubomirski-Lanckoroński: "Jedni muszą zjeść foie gras, a inni - orzeszki ziemne". List do Rusinka

  Listy do Słówek

  Jan Lubomirski-Lanckoroński

  Jan Lubomirski-Lanckoroński do Michała Rusinka: "Czuję podświadomie, że jest Pan jednak miłośnikiem historii i kultury polskiej".

  14.01.2026 | 14:00

  arystokracja

  jan lubomirski-lanckoroński

  język polski

  Michał Rusinek

  

• Polacy uczą się nowej ortografii od AI. Choć każe pisać "turysta" wielką literą

  reforma pisowni 2026

  Dariusz Barański,  Ewa Zientarska

  Dopóki słowniki języka polskiego będą nieaktualne, AI będzie pisała banialuki w stylu: Turysta to mieszkaniec regionu turystycznego.

  14.01.2026 | 03:00

  język polski

  Rada Języka Polskiego

  reforma ortografii 2026

  sztuczna inteligencja

  

• Nawrocki: Okrągły stół jest "zwijany". Rusinek: "Zwija się dywan, stół można zwinąć, czyli ukraść"

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Pan prezydent zdaje się traktować historię w sposób, by tak rzec, amerykański: "c'mon, it's history" oznacza dla Amerykanów coś mało istotnego.

  10.01.2026 | 06:00

  4 czerwca 1989

  język polski

  Karol Nawrocki

  Michał Rusinek

  

• Słowo Roku 2025 wybrane. Były dni, w które odmienialiśmy je przez wszystkie przypadki

  język polski

  Maja Staniszewska

  W plebiscycie rozeszły się głosy językoznawców i internautów, ale zwycięzca pojawił się na obu listach.

  08.01.2026 | 11:11

  dron

  słowo roku

  

• Książę pan dzieli się z nami kolędą "Bóg się rodzi". A Rusinek: Łaski bez

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Na szczęście książę pan Jan Lubomirski-Lanckoroński jest na tyle szczodrobliwy, że nie pobiera opłat od naszej interpretacyjnej uzurpacji kolędy "Bóg się rodzi".

  03.01.2026 | 06:00

  arystokracja

  Bóg się rodzi

  jan lubomirski-lanckoroński

  język polski

  

• "Do siego roku". Ale co to znaczy "siego"?

  życzenia noworoczne

  Teresa Kruszona

  Czy to prawda, że jeśli komuś wyślę życzenia "Szczęśliwego Nowego Roku", to życzę mu szczęścia tylko na jeden dzień, czyli 1 stycznia?" - pyta Czytelnik.

  01.01.2026 | 01:18

  jak składać życzenia

  język polski

  nowy rok

  Pogotowie językowe

  

• Za błędy ortograficzne nie ma kar, choć czasem pozostaje wstyd. Reforma pisowni 2026

  język polski

  Artur Czesak

  Według nowych zasad pisowni powinniśmy pisać "Plac na Rozdrożu". Ale przecież to nie jest plac na jakimś Rozdrożu, tylko plac, który się nazywa "Na Rozdrożu".

  31.12.2025 | 23:45

  Rada Języka Polskiego

  reforma ortografii 2026

  reforma pisowni 2026

  słówka

  

• Klan woźniców przejął władzę nad językiem polskim

  Opinie

  Piotr Moszyński

  Medialno-politycznym językiem polskim rządzi klan kończących dzień pracy woźniców.

  31.12.2025 | 11:01

  język polski

  

• Literę "j" nazwano bękartem, jej użycie - orgią. Awantury o ortografię

  reforma pisowni 2026

  Dariusz Barański

  Prof. Łoś forsował pisownię: "na czas", "na czczo", "na czele". Prof. Nitsch - "naczas", "napewno", "spowodu", "sczasem". - "Jeden do Łosia, drugi Donitscha" - komentowano.

  30.12.2025 | 18:22

  język polski

  język łaciński

  Rada Języka Polskiego

  reforma ortografii 2026

  

• Sprawdzam, czy pisanie staje się sztuką dla wybranych

  polscy naukowcy donoszą

  Dr hab Anna Dąbrowska

  Kiedyś pisanie listu było ceremonią. Dziś zamiast liter mamy głosówki, a zamiast zdań - emotikony, które załatwiają sprawę jednym kliknięciem. Czy to zmierzch piśmienności? Nie, to jej transformacja. Ale boję się, że umiejętność układania myśli w logiczny ciąg staje się właśnie towarem luksusowym. Nową łaciną dla wybranych.

  27.12.2025 | 15:16

  język polski

  nauka

  pisanie

  

• Rodowicz: Olbrychski "pachniał koniem i potem". Rusinek: A przedtem?

  tabloidy

  Michał Rusinek

  Tabloid: Była ukochana Antka Królikowskiego dziś spotyka się ze znanym muzykiem. "Widać taką elektryczność!". Rusinek: Autorzy tego nagłówka dokonali niemożliwego: zobaczyli prąd.

  27.12.2025 | 06:00

  celebryci

  Jerzy Bralczyk

  język polski

  Michał Rusinek

  

• Piosenka "Jingle Bells" jest zużyta jak nasze "Hej, sokoły". Ale ma swoje osobliwości

  słynne kolędy

  Dariusz Barański,  Ewa Zientarska

  Próbowaliście kiedyś zrozumieć, co znaczy "Round yon virgin Mother and Child" w angielskiej wersji kolędy "Cicha noc"? Wcale nie chodzi o zaokrąglanie.

  25.12.2025 | 20:00

  Boże Narodzenie

  język angielski

  język polski

  kolędy

  

• Nowa opcja Bolta: kierowcy mówiący po polsku. To normalizowanie ksenofobii

  cudzoziemcy

  Martyna Turska

  Aplikacja przewozowa Bolt wprowadziła przed Świętami opcję wyboru "kierowcy mówiącego po polsku". To szukanie komercyjnego zysku tam, gdzie w grę wchodzą uprzedzenia.

  22.12.2025 | 16:02

  Bolt

  język polski

  ksenofobia

  obcokrajowcy

  

• Chłopcy z PiS-u i ich ksywki. "Kaczor" - banał, "Płaszczak" - już lepiej

  Magazyn Wyborczej

  Michał Rusinek

  Najważniejszą frakcją w PiS są i zawsze będą ludzie wierni Jarosławowi Kaczyńskiemu, prawdziwi pisowcy, czyli grupa zwana "prawdziwkami", "zakoniarzami" lub "zakonem PC".

  20.12.2025 | 06:00

  Jarosław Kaczyński

  język polski

  Mateusz Morawiecki

  Michał Rusinek

  

• Wreszcie! Rada Języka Polskiego wydała słownik nowej ortografii

  Zmiany pisowni 2026

  Ewa Zientarska

  Kiedy Czytelnicy naszego tekstu o zmianach w ortografii dowiedzieli się o zapisie nazwy "morze Marmara", zapytali: "Kim był Marmar?".

  18.12.2025 | 16:38

  język polski

  Rada Języka Polskiego

  reforma ortografii 2026

  słówka