nauka

• Bitwa o perowskity trwa. Piotr Kurczewski pozwał Olgę Malinkiewicz, założycielkę firmy Saule

  technologie

  Joanna Sosnowska

  Właściciel funduszu DC24, od którego Olga Malinkiewicz, założycielka firmy Saule, brała pożyczki, wniósł do Sądu Rejonowego w Warszawie prywatny akt oskarżenia przeciwko naukowczyni.

  29.12.2025 | 18:15

  fotowoltaika

  nauka

  nauka w Polsce

  Olga Malinkiewicz

  

• 7 rzeczy, których nie wiedzieliśmy tydzień temu

  7 rzeczy

  Margit Kossobudzka

  Powietrze sprzed 1,4 mld lat, oszustwa pajęczych sieci i wyjaśnienie zagadki groźnych zawałów serca. Oto nasz wybór odkryć, którymi naukowcy niedawno się pochwalili.

  29.12.2025 | 11:35

  nauka

  naukowcy

  odkrycia naukowe

  

• Publiczna szkoła plan lekcji rozdawała w kościele. Protestują rodzice i fundacja Wolność od Religii [TOP 2025]

  Najlepsze teksty z Polski 2025

  Janusz Jaros

  Z okazji oddania do użytku nowego budynku i rozpoczęcia roku Szkoła Podstawowa imienia Marii i Lecha Kaczyńskich we wsi Cieszyn przygotowała uroczystości, w których wzięły udział m.in. polityczki PiS, byłe ministry Marlena Maląg i Katarzyna Sójka.

  29.12.2025 | 05:15

  edukacja

  Kościół

  kościół katolicki

  nauka

  

• Nie jesteśmy najlepsi w odczytywaniu psich emocji

  zwierzęta

  Kasper Kalinowski

  Mogłoby się wydawać, że po tysiącach lat, jakie spędziliśmy w towarzystwie psów, potrafimy doskonale odczytywać ich emocje. Nic bardziej mylnego.

  28.12.2025 | 16:45

  emocje

  nauka

  psy

  

• Kruszynka, bazyliszek i nie tylko - oto najciekawsze owady 2025 r.

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  Sporą część tego roku spędziłem w terenie, uganiając się za owadami zamieszkującymi dzikie tereny wokół Olsztyna. Czas na małe podsumowanie.

  27.12.2025 | 17:00

  nauka

  owady

  przyroda

  zwierzęta

  

• Sprawdzam, czy pisanie staje się sztuką dla wybranych

  polscy naukowcy donoszą

  Dr hab Anna Dąbrowska

  Kiedyś pisanie listu było ceremonią. Dziś zamiast liter mamy głosówki, a zamiast zdań - emotikony, które załatwiają sprawę jednym kliknięciem. Czy to zmierzch piśmienności? Nie, to jej transformacja. Ale boję się, że umiejętność układania myśli w logiczny ciąg staje się właśnie towarem luksusowym. Nową łaciną dla wybranych.

  27.12.2025 | 15:16

  język polski

  nauka

  pisanie

  

• Pandemię wymyśliły koncerny, a powódź to efekt tajnej broni. Dlaczego wierzymy w spiski

  teorie spiskowe

  Alicja Gardulska

  Perfidna taktyka pseudonauki mówi: chcesz sprzedać kłamstwo, zacznij od prawdy. Nawiąż kontakt, znajdź wspólny grunt, zalej dobrem i zrozumieniem, a potem wyciskaj jak cytrynę.

  27.12.2025 | 10:35

  nauka

  pseudonauka

  szarlatan

  

• Śmiałe 2025: NAUKA I ZDROWIE. Badaczki, których działania poprawiają nasze życie

  Społeczeństwo

  redakcja WO

  Oto Śmiałe 2025 wyróżnione za swoją działalność w dziedzinie nauki i zdrowia: za raporty o seksizmie w edukacji, walkę o równość, za badania, które zmieniają naukę.

  27.12.2025 | 06:00

  badania naukowe

  edukacja

  nauka

  Polskie Noble

  

• Kocha muzykę, ale jej słuchanie już mu nie wystarczy. Chce się dowiedzieć, jak działają mózgi genialnych muzyków

  mózg

  Judyta Watoła

  Kocham muzykę, ale jej słuchanie mi nie wystarcza. Chcę wiedzieć jak to możliwe, że człowiek potrafi ją tworzyć? Co wówczas dzieje się w mózgu? Po to badam mózg muzyków, kiedy zajęci są komponowaniem - mówi dr Charles Limb z University of California w San Francisco.

  26.12.2025 | 12:45

  muzyka

  nauka

  

• Bolesny dzień nauczyciela. Polonistka opisuje pracę w szkole. "Mam wrażenie, że świat zwariował" [TOP 2025]

  Najlepsze teksty z Polski 2025

  Paulina Błaszkiewicz

  Najlepiej podać, z czego sprawdzian, uczeń znajdzie sobie odpowiedzi w internecie, wykuje, odtworzy albo i ściągnie. I już. Jak się nie uda, to poprawi. Pruska szkoła? Raczej jej odwrotność. Rodzice robią, co chcą, dzieci zwolnione z odpowiedzialności, a nauczyciel tylko się ogląda, skąd tym razem dostanie.

  26.12.2025 | 05:50

  edukacja

  Ministerstwo Edukacji Narodowej

  nauczyciele

  nauka

  

• Kto to widział, żeby robić coś takiego? W dzieciństwie wszyscy się z niej naśmiewali. Z wyjątkiem matki

  Portrety kobiet

  Robert Jurszo

  Jane Goodall zrewolucjonizowała naukę o naczelnych i utorowała kobietom drogę do badań nad zachowaniami zwierząt. Ale kiedy w 1963 roku wyemitowano pierwszy film o jej badaniach, niektórzy koledzy twierdzili, że to zasługa jej zgrabnych nóg.

  25.12.2025 | 06:00

  Jane Goodall

  nauka

  naukowczynie

  szympansy

  

• Naukowcy z Łodzi coraz bliżej opracowania szczepionki na depresję

  depresja

  Milena Kuchnia

  Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do 2030 roku depresja ma być najczęściej występującą chorobą na świecie. Tylko w Polsce cierpi na nią ok. 1,2 mln osób. Naukowcy z Łodzi wpadli na pomysł, jak można się zabezpieczyć przed tą chorobą.

  24.12.2025 | 10:00

  medycyna

  nauka

  psychiatria

  szczepionka

  

• Kalinowski poleca: 12 książek popularnonaukowych (w tym jedna powieść) na prezent last minute

  książki

  Kasper Kalinowski

  Święta już tu są, a półki uginają się od książek, które "koniecznie trzeba przeczytać". Tylko które naprawdę? Wybrałem najlepsze popularnonaukowe tytuły - idealne na prezent last minute i bez ryzyka czytelniczego rozczarowania.

  23.12.2025 | 16:17

  Boże Narodzenie

  nauka

  prezenty

  święta

  

• Kapsuła czasu na Boże Narodzenie. Co naukowcy wyczytali z bąbelków powietrza zaklętych 1,4 mld lat temu w kawałku soli

  Boże Narodzenie

  Tomasz Ulanowski

  W tamtych czasach Ziemia nie przypominała dzisiejszej planety. Jedna rzecz szczególnie zaskoczyła naukowców.

  23.12.2025 | 15:00

  biologia

  geologia

  klimat

  nauka

  

• Ks. Wierzbicki: Platon popełnił jeden poważny błąd, który odciska się na nas do dziś

  Magazyn Wyborczej

  Ks. Alfred Marek Wierzbicki

  Jest przerażająco wielu ludzi, którzy uważają, że prawdę o dobru, np. wartości chrześcijańskie, należy propagować i bronić za pomocą prawa. Adam Michnik poleca.

  22.12.2025 | 23:00

  Adam Zagajewski

  Alfred Wierzbicki

  autokracja

  Ewangelia

  

• W obecności mężczyzn koty miauczą ponaddwukrotnie częściej. Przyczyna nie jest znana

  koty

  Kasper Kalinowski

  To, jak kot wita właściciela, nie jest przypadkowe. Kluczowe znaczenie ma jeden czynnik - płeć opiekuna.

  22.12.2025 | 06:20

  komunikacja

  nauka

  psychologia

  zwierzęta

  

• Kanclerz PAN: Mamy pałace, byłe PGR-y, ale nie mamy pieniędzy

  nauka

  Alicja Gardulska

  "Kiedy zaczęłam pracę na stanowisku kanclerza, usłyszałam od jednego ze starszych profesorów, że przyszłam tu na służbę. Zapytałam, czy muszę kupić fartuszek" - mówi Monika Kallista, pierwsza kobieta - kanclerz Polskiej Akademii Nauk.

  22.12.2025 | 06:00

  badania naukowe

  kobiety

  Polska Akademia Nauk

  równość płci

  

• Co miał żołnierz rzymski w Brytanii? Pasożyty w jelitach

  Vindolanda

  Joanna Bujakiewicz

  Rzymscy żołnierze strzegący Muru Hadriana częściej przegrywali z pasożytami niż z wrogiem. Ścieki z fortu Vindolanda pokazały skalę chorób jelitowych, które dziesiątkowały garnizon na dalekiej północy Imperium.

  21.12.2025 | 07:18

  Mur Hadriana

  nauka

  odkrycie

  pasożyty

  

• Od bakterii po leki przyszłości. Jak Polska biotechnologia zmienia medycynę i przemysł

  Polska przedsiębiorcza

  Maciej Bednarek

  Jedna tabletka tygodniowo zamiast garści leków, terapie dopasowane do konkretnego pacjenta i plastik, który znika, zamiast zalegać setki lat. Takie rozwiązania powstają dziś w polskich laboratoriach.

  20.12.2025 | 09:14

  artykuł

  badania

  leki

  nauka

  

• Rektor UŚ zabrał głos w sprawie kontrowersyjnej inwestycji: Nie rozumiem ataków

  Uniwersytet Śląski

  Magdalena Warchala-Kopeć

  Pracownicy Uniwersytetu Śląskiego zarzucili władzom uczelni, że Śląskie Interdyscyplinarne Centrum Chemii to megalomańska inwestycja, która sprowadzi na uczelnię kłopoty. Rektor poczuł się urażony, ale wreszcie zabrał głos.

  19.12.2025 | 07:05

  edukacja

  nauka

  Śląskie Interdyscyplinarne Centrum Chemii

  

• Wiceprezes Google'a dla "Wyborczej": AI zastąpi tych ludzi, którzy jej nie używają

  sztuczna inteligencja

  Franciszek Badziak

  Kluczowy element każdego systemu sztucznej inteligencji to umiejętność oceny - samoświadomość pozwalająca rozstrzygnąć, czy pomysł jest dobry czy nie.

  19.12.2025 | 05:47

  google

  kryzys klimatyczny

  medycyna

  nauka

  

• OZE biją węgiel. Przełom roku według "Science"

  OZE

  Tomasz Ulanowski

  W 2025 r. odnawialne źródła energii (OZE), przede wszystkim fotowoltaika i wiatraki, po raz pierwszy wyprodukowały więcej prądu niż elektrownie węglowe. Głównie dzięki rewolucji energetycznej w Chinach.

  18.12.2025 | 20:00

  globalne ocieplenie

  Klimat i Środowisko

  nauka

  odnawialne źródła energii

  

• "Czemuż innego nie ma świata?". Wg niektórych jest, czyli koncepcja wieloświatów

  science(non)fiction

  Franciszek Badziak

  Prawdziwości teorii zakładającej istnienie wielu rzeczywistości nie wykluczał Stephen Hawking. Jednak inni fizycy określają jej zwolenników "sektą". Co na temat mówi fizyka kwantowa?

  18.12.2025 | 06:05

  fizyka

  fizyka kwantowa

  nauka

  Wieloświaty

  

• "Designerska wagina". Naukowcy porównali okaleczanie żeńskich narządów płciowych do zabiegów kosmetycznych

  Społeczeństwo

  Dominika Wantuch

  Hasło "okaleczanie żeńskich narządów płciowych" jest stygmatyzujące, niepoparte badaniami i narzucane przez zachodnie narracje - twierdzą naukowcy w piśmie "Journal of Medical Ethics", powiązanym z renomowanym "British Medical Journal". Porównują te brutalne praktyki do zabiegów kosmetycznych.

  17.12.2025 | 18:07

  Afryka

  nauka

  obrzezanie kobiet

  okaleczanie żeńskich narządów płciowych

  

• Działacz PiS z Olsztyna rozlicza polskiego astronautę: "Małżonek posłanki KO"

  Warmia i Mazury

  Tomasz Kurs

  Kim jest Sławosz Uznański-Wiśniewski? Większość z nas odpowie, że to Polski astronauta, ale są i tacy, którzy widzą w nim przede wszystkim męża posłanki Koalicji Obywatelskiej.

  17.12.2025 | 15:10

  nauka

  Olsztyn

  samorząd

  Sławosz Uznański-Wiśniewski

  

• Biolożka molekularna: Badam jak neurony zachowują swój fitness

  polscy naukowcy donoszą

  Dr Lidia Wróbel

  Myślę, że do chorób neurodegeneracyjnych nie prowadzi jeden mechanizm. Sądzę, że jest tu podobnie jak w przypadku różnych typów raka. Każdy pacjent ma troszkę inny molekularny mechanizm choroby, podobnie jak istnieją różne mutacje w raku.

  17.12.2025 | 11:35

  biologia

  choroba alzheimera

  choroby neurodegeneracyjne

  komórka

  

• Morskie fale na niebie, czyli o niestabilności Kelvina - Helmholtza

  zjawiska atmosferyczne

  Krzysztof Drozdowski

  Pewien rodzaj zjawiska w chmurach możemy zaobserwować niezwykle rzadko. Szczególny zbieg warunków niezbędny do jego powstania trwa krótko. To czas liczony w minutach.

  16.12.2025 | 16:22

  chmury

  nauka

  pogoda

  zjawiska pogodowe

  

• Niektóre rośliny przywabiają owady... ciepłem - odkryli naukowcy

  rośliny

  Tomasz Ulanowski

  Ten roślinno-owadzi związek może trwać od ponad 200 mln lat.

  16.12.2025 | 06:05

  kwiaty

  nauka

  owady

  przyroda

  

• Alpy stracą 97 proc. lodowców - prognozują naukowcy

  lodowce

  Tomasz Ulanowski

  Globalne ocieplenie zbierze wielkie żniwo także wśród lodowców w innych częściach świata.

  15.12.2025 | 17:05

  Alpy

  antropocen

  globalne ocieplenie

  Klimat i Środowisko

  

• Bezsenność i lęk idą w parze ze słabszym układem odpornościowym. Naukowcy odkrywają dlaczego

  odporność

  Margit Kossobudzka

  Lęk i nieprzespane noce osłabiają mechanizmy obronne organizmu, zwiększając podatność na infekcje, nowotwory i choroby autoimmunologiczne. Naukowcy odkryli potencjalny mechanizm, który może łączyć te czynniki psychologiczne z problemami z odpornością.

  15.12.2025 | 14:35

  bezsenność

  nauka

  stres

  zaburzenia lękowe

  

• Połączenie sił Asgardu z symbiotyczną bakterią. Złożone życie rozwinęło się wcześniej, niż sądzono

  życie

  Margit Kossobudzka

  Transformacja życia w formę bardziej złożoną rozpoczęła się prawie 2,9 mld lat temu. I zaczęła sie od jądra.

  15.12.2025 | 11:35

  biologia

  genetyka

  komórka

  nauka

  

• Kto ponad 400 tys. lat temu zakrzesał ogień? 7 rzeczy, których nie wiedzieliśmy tydzień temu

  nauka

  Kasper Kalinowski

  Chatboty wpływające na decyzje wyborców, sekret rzymskiego betonu, sposoby samców bonobo na wykrycie owulacji partnerek, genetyczne podłoże chorób psychicznych czy najstarsze ślady ognia. Zapraszam na przegląd najciekawszych odkryć naukowych ubiegłego tygodnia.

  15.12.2025 | 06:05

  7 rzeczy

  naukowcy

  odkrycie naukowe

  

• 80 lat Politechniki Wrocławskiej. "Budujemy europejski uniwersytet technologiczny, a nie typową polską politechnikę"

  Politechnika Wrocławska

  Sławomir Szymański

  Mamy współtworzyć naukę światową, naszym badaczom zapewnić możliwość funkcjonowania w przestrzeni europejskiej, a absolwentów przygotowywać tak, by mogli pracować w krajach UE. To są nowe zadania - mówi prof. Arkadiusz Wójs, rektor Politechniki Wrocławskiej.

  14.12.2025 | 11:34

  nauka

  studenci

  uczelnie

  Wrocław

  

• Trzy książki dla każdego. Jedna pomoże w starciu z wąsatym wujkiem przy świątecznym stole

  prezenty

  Tomasz Ulanowski

  Każda z tych książek to prezent dla duszy. Z każdej czegoś się dowiesz - o sobie o i świecie. Wszystkie świetnie nadają się pod choinkę.

  14.12.2025 | 09:35

  ewolucja

  konie

  książki

  nauka

  

• Pisała o historii i tworzyła historię. Sanitariuszka z Powstania Warszawskiego, która badała starożytność

  Ludzie nauki Kujaw i Pomorza

  Agata Szczygielska-Jakubowska

  Prof. Maria Jaczynowska poświęciła życie studiom nad dziejami starożytnego Rzymu i wierzeniami religijnymi w świecie rzymskim. Jej losy tragicznie splotły się z historią Polski. W Powstaniu Warszawskim, w którym walczyła jako nastoletnia dziewczyna, straciła ukochaną siostrę.

  14.12.2025 | 08:20

  nauka

  naukowcy

  

• Polska nauka trwa, ale nie rośnie? Uczelnie potrzebują skoku jakościowego w badaniach, a dostają ewolucję dydaktyki

  nauka

  Zbigniew Pastuszak

  Polska nie ma uczelni w TOP 100, bo polskie uczelnie produkują mało przełomowej nauki.

  13.12.2025 | 19:34

  UMCS

  Zbigniew Pastuszak

  

• Golatka drobna - jeden z najrzadszych owadów w Polsce i jedyny lądowy chruścik

  kocham owady!

  Mateusz Sowiński

  Chruściki to mała grupa owadów, które są dalekimi krewniakami motyli. Larwy prawie wszystkich ich gatunków żyją pod wodą i często budują sobie domki, aby się ochronić przed drapieżnikami. Istnieje jednak jeden gatunek chruścika, który całe życie spędza na lądzie.

  13.12.2025 | 10:00

  nauka

  owady

  zwierzęta

  

• Siewcy fake newsów w internecie jak członkowie sieci przestępczych. Naukowcy z UW są na ich tropie

  dezinformacja

  Martyna Śmigiel

  W sieci przestępczej eliminacja osób znajdujących się najwyżej w hierarchii powoduje rozpad struktury. Naukowcy z UW z pomocą modelowania matematycznego chcą na podobnej zasadzie rozbić sieć dezinformacji naukowej w Polsce.

  13.12.2025 | 07:02

  matematycy

  nauka

  naukowcy

  Uniwersytet Warszawski

  

• Pamięć i komunikacja bezprzewodowa - mają to nowe telefony i lasy świerkowe

  nauka

  Franciszek Badziak

  Nowe badanie wykazało, że świerki przewidują zaćmienia Słońca i aktywnie na nie reagują. Synchronizują wówczas swoje sygnały bioelektryczne, tworząc sieć łączącą cały las, w której starsze drzewa informują młodsze.

  12.12.2025 | 15:00

  avatar

  fizyka

  natura

  przyroda

  

• Polscy burmistrzowie i Zagłada. Nerwowe reakcje na spokojną książkę

  II wojna światowa

  Grzegorz Rossoliński-Liebe

  W Polsce historia jest od lat instrumentalizowana przez IPN i inne instytuty naukowe. Przeciętnym czytelnikom, a być może też historykom, trudno przyjąć do wiadomości efekty badań nad kolaboracją w administracji.

  12.12.2025 | 06:20

  historia

  nauka