nauka

• Idzie ocieplenie. Będą dwucyfrowe temperatury, ale też deszcz i silny wiatr

  prognoza pogody

  Krzysztof Drozdowski

  A jeszcze kilka dni temu prognozowano kolejne opady śniegu, co pozwalało nieśmiało marzyć o białych świętach.

  05.12.2025 | 11:39

  deszcz

  grudzień

  jesień

  nauka

  

• Fentanyl. Amerykanie rozpoczną testy pierwszej szczepionki

  fentanyl

  Margit Kossobudzka

  Już niewielka ilość fentanylu, tyle co kilka ziarenek piasku, wystarczy, aby zatrzymać oddech.

  05.12.2025 | 10:30

  narkotyki

  nauka

  szczepienia

  uzależnienia

  

• Oto kostki domina, które doprowadziły do epidemii czarnej śmierci w Europie

  dżuma

  Tomasz Ulanowski

  Według naukowców pierwsza kostka domina, która ostatecznie doprowadziła do epidemii dżumy w XIV-wiecznej Europie, przewróciła się w jednym z regionów o silnej aktywności wulkanicznej. Badacze docierają do niej niczym po nitce do kłębka, rekonstruując przeszłość z wielu pozornie rozproszonych śladów.

  04.12.2025 | 17:00

  czarna śmierć

  epidemia

  nauka

  odkrycie naukowe

  

• Chiński test rakiety wielokrotnego użytku. Wcelowali, ale nie wyhamowali

  rakiety kosmiczne

  Piotr Cieśliński

  Chińczycy są coraz bliżej przełamania amerykańskiego monopolu na tanie rakiety, których pierwszy stopień wraca na Ziemię i może być używany wielokrotnie. A to właśnie ta technologia decyduje dziś o tym, kto wygrywa wyścig zbrojeń w kosmosie.

  04.12.2025 | 13:03

  Chiny

  loty w kosmos

  nauka

  spacex

  

• Aktywizm ekologiczny może nasilać narcyzm i psychopatię

  aktywiści

  Kasper Kalinowski

  Nowe badanie komplikuje obraz altruistycznych i pełnych empatii aktywistów ekologicznych. Ich motywacje są złożone, a w niektórych przypadkach wiążą się z tzw. ciemną triadą osobowości.

  04.12.2025 | 10:22

  antropocen

  narcyzm

  nauka

  osobowość

  

• Profesor etyki: Kiedy naukowiec wygłasza oczywiste nieprawdy, potrzebna jest zdecydowana reakcja

  naukowcy

  Alicja Gardulska

  Jak obowiązkiem lekarza jest diagnozowanie i leczenie chorób, tak obowiązkiem naukowca - dostarczanie i prezentowanie informacji zgodnych z aktualnym stanem wiedzy - mówi prof. Paweł Łuków, etyk.

  04.12.2025 | 08:15

  Bogdan Rymanowski

  etyka

  media

  nauka

  

• Starlinki zabijają nam Hubble'a - ostrzegają naukowcy z NASA

  Starlink

  Tomasz Ulanowski

  To śmierć od tysiąca ciosów. Kosmiczny Teleskop Hubble'a nie umiera zresztą sam. A i zabójców jest więcej od samych satelitów sieci Starlink.

  04.12.2025 | 06:01

  astronomia

  kosmiczny teleskop hubble'a

  kosmos

  nauka

  

• Wszystko dzięki nerkom? Największe badanie starożytnego DNA z Afryki uzupełnia wiedzę w ewolucji Homo sapiens

  homo sapiens

  Margit Kossobudzka

  Nasz gatunek istnieje od co najmniej 300 tys. lat. Afrykańskie pochodzenie Homo sapiens potwierdzają badania genetyczne, antropologiczne i archeologiczne. Wciąż jednak luki ma nasza wiedza o procesie ewolucji człowieka.

  03.12.2025 | 17:17

  archeologia

  genetyka

  nauka

  paleontologia

  

• Psy wpływają na zdrowie psychiczne opiekunów także poprzez mikrobiom

  psy

  Tomasz Ulanowski

  Skąd naukowcy wiedzą o zbawiennym wpływie psów na ludzi? Przeprowadzili eksperyment na myszach.

  03.12.2025 | 17:00

  dzieci

  mikrobiom

  nastolatkowie

  nauka

  

• Polacy z odkryciem, które może zrewolucjonizować AI. Daje modelom "prawdziwą" inteligencję

  technologie

  Bolesław Breczko

  - Model wpuszczony do labiryntu, znalazł drogę wyjścia, przeskakując nad ścianami. To coś, czego inne modele nawet nie próbowały - mówi Wyborcza.biz prof. Tomasz Trzciński. To zespół, w którego jest składzie, opracował metodę, sprawiającą, że AI zaczyna myśleć, a nie odtwarzać.

  03.12.2025 | 11:57

  IDEAS NCBR

  modele

  nauka

  polscy naukowcy

  

• "Życie w epoce kamienia musiało się wiązać z tyloma niepewnościami co praca dla Ubera".

  ewolucja

  Philomena Cunk

  Pięć milionów lat temu, kiedy branża podcastowa dopiero raczkowała, a Wordle było prymitywną rybą kostnoszkieletową, kilka małp w Afryce nauczyło się chodzić na dwóch nogach. Interesowały się kamieniami, ponieważ żyły w epoce kamienia.

  03.12.2025 | 06:02

  antropologia

  archeologia

  nauka

  

• Bezkosztowe porządki w PAN. Z projektu wykreślono "trzynastki" dla naukowców

  Polska Akademia Nauk

  Alicja Gardulska

  W sprawie projektu reformy PAN są dwie wiadomości. Dobra jest taka, że to pierwszy projekt, który ma szanse na wejście w życie. Zła - że w budżecie państwa nie zaplanowano na ten cel ani złotówki.

  02.12.2025 | 17:06

  Karolina Zioło-Pużuk

  Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

  nauka

  

• Chore mrówki popełniają samobójstwo. Ku chwale mrowiska!

  mrówki

  Tomasz Ulanowski

  Mechanizm mrówczego seppuku jest fascynujący.

  02.12.2025 | 17:00

  choroba

  moralność

  nauka

  owady

  

• Susza pokonała jedną z najstarszych cywilizacji miejskich

  archeologia

  Joanna Bujakiewicz

  Starożytne miasta nad Indusem tętniły życiem przez około 1,5 tysiąca lat, po czym zaczęły pustoszeć, bo klimat stał się nie do zniesienia.

  02.12.2025 | 10:37

  cywilizacja

  miasto

  monsun

  nauka

  

• EngiRank 2025. Europejski ranking uczelni technicznych. Politechnika Bydgoska niemal na jego dnie

  uczelnie

  Jacek Glugla

  To nie jest dobry ranking dla Politechniki Bydgoskiej. Uczelnia, która dwoi się i troi, żeby pokazać swój odmieniony wizerunek, zajmuje jedno z ostatnich miejsc w europejskim rankingu uczelni technicznych EngiRank 2025.

  02.12.2025 | 07:12

  nauka

  ranking

  

• Bogacze na społecznym świeczniku zwiększają poparcie dla wyższych podatków - udowadniają naukowcy

  nierówności społeczne

  Tomasz Ulanowski

  Tak działa nasza wrodzona potrzeba równości. Człowiek jest z natury demokratą.

  02.12.2025 | 06:01

  antropologia

  bogactwo

  ewolucja

  mózg

  

• Rozwiąż quiz. Co wiesz o używaniu narzędzi przez zwierzęta?

  quizy Wyborczej

  Robert Jurszo

  Czy szympansy kopią studnie? A jakich narzędzi używają kapucynki? Sprawdź swoją wiedzę!

  01.12.2025 | 16:34

  nauka

  quiz

  

• Tytuł profesora zobowiązuje. Akademicy reagują na wypowiedzi prof. Cichosz

  pseudonauka

  Alicja Gardulska

  "Autorytet naukowy jest dobrem publicznym" - przypomina Rada Upowszechniania Nauki PAN. Tłumaczy, że środowisko naukowe ma obowiązek reagować na dezinformację.

  01.12.2025 | 15:11

  Bogdan Rymanowski

  media

  nauka

  Polska Akademia Nauk

  

• 7 rzeczy, których nie wiedzieliśmy tydzień temu

  Nauka

  Aleksander Gurgul

  W ubiegłym tygodniu prawdopodobnie pierwszy raz w dziejach zobaczyliśmy ciemną materię. Dowiedzieliśmy się także, do czego pandy używają narzędzi. Potencjalnie narzędziami posługują się też... wilki. Choć ta teoria ma także przeciwników.

  01.12.2025 | 12:01

  7 rzeczy

  nauka

  naukowcy

  naukowcy odkryli

  

• Nagroda Kotarbińskiego 2025 dla prof. Czaplińskiego. Głos humanistyki wobec pośpiechu technologii

  nagroda Kotarbińskiego

  Robert Grześkowiak

  - Mowę mi odebrało, a to się rzadko zdarza - przyznał prof. Przemysław Czapliński, odbierając Nagrodę Kotarbińskiego 2025. Profesor zaznaczył, że humanistyka wciąż potrafi stawiać pytania konieczne.

  30.11.2025 | 21:23

  artykuł

  humanistyka

  książki

  nagrody

  

• "W latach 90. okazało się, że stołówka to luksus, na który polski naukowiec nie może sobie pozwolić". Raport badaczy z UAM

  nauka

  Alicja Gardulska

  "To powtarzalny mechanizm. Kiedy pieniędzy jest za mało, staramy się je rozsmarować, by przetrwać. Dla pozorów stawiamy pieczęć naukowej doskonałości". O reformowaniu nauki w Polsce, czyli 35 latach tych samych diagnoz, recept i błędów, rozmawiamy z badaczami z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

  30.11.2025 | 11:26

  badania naukowe

  lata 90.

  naukowcy

  politycy

  

• Polska armia zyskała cztery satelitarne oczy i radar

  satelity

  Piotr Cieśliński

  Po raz pierwszy Polska zyskuje możliwość samodzielnego rozpoznania z orbity i nie będzie musiała polegać wyłącznie na danych od sojuszników. Nasze satelity wyniosła w kosmos rakieta Falcon 9 startująca w piątek wieczorem naszego czasu z kalifornijskiej bazy Vandenberg.

  28.11.2025 | 21:16

  creotech

  Iceye

  nauka

  SpaceX

  

• Psycholożka: "Badam to, jakimi przyjaciółmi i partnerami są osoby narcystyczne"

  polscy naukowcy donoszą

  dr hab. Anna Czarna

  W jednym z badań wykazaliśmy, że podczas spaceru po ulicach miasta, narcystyczni mężczyźni zebrali najwięcej numerów telefonu od obcych kobiet. Nie oznacza to bynajmniej, że są dobrymi kandydatami na partnerów.

  28.11.2025 | 15:09

  narcyzm

  nauka

  psychologia

  

• Prof. Totani: Pierwszy raz w dziejach zobaczyliśmy ciemną materię! Zaskakujące doniesienie z Japonii

  ciemna materia

  Piotr Cieśliński

  Wiadomość z Uniwersytetu Tokijskiego brzmi wręcz sensacyjnie: "Być może po raz pierwszy w dziejach ludzkość zobaczyła ciemną materię".

  28.11.2025 | 13:26

  astrofizyka

  Japonia

  kosmos

  nauka

  

• Nawet makaki klaszczą na dwa

  Nauka

  Tomasz Ulanowski

  Wystarczy je tego nauczyć. Pomoc naukowa? Metronom.

  28.11.2025 | 09:37

  antropologia

  małpy

  muzyka

  nauka

  

• Gdyby nie kultura, orangutany nie nauczyłyby się spożywania kilkuset rodzajów pokarmu

  orangutan

  Kasper Kalinowski

  Społecznie odizolowane orangutany nie opanują złożonej diety osobników dorosłych. Nawet jeśli setki tysięcy razy samodzielnie (albo ze wskazaniem) natrafiają na pokarm. Wyniki tego badania będą kluczowe dla reintrodukcji osieroconych zwierząt do lasów tropikalnych.

  28.11.2025 | 06:02

  antropologia

  ewolucja

  nauka

  przyroda

  

• "Przez niego nauka przestaje być elitarna". Nauczyciele niezadowoleni z działalności naukowca na TikToku

  szkoła

  Wojciech Szot

  Dr inż. Adam Mirek: W szkole miałem bardzo dobre oceny z każdego przedmiotu, bo myślałem, że tak trzeba. Po co stawiać te same wymagania wszystkim uczniom?

  28.11.2025 | 05:00

  Adam Mirek

  chemia

  influencer

  nauka

  

• Koty domowe zawdzięczamy Rzymianom, a nie pierwszym rolnikom - odkryli naukowcy

  koty

  Tomasz Ulanowski

  Nowe badania archeogenetyczne wskazują, że koty domowe zaczęły podbijać Europę dopiero 2 tys. lat temu.

  27.11.2025 | 20:00

  archeologia

  genetyka

  nauka

  przyroda

  

• Polska podnosi stawkę w europejskim wyścigu kosmicznym

  kosmos

  Piotr Cieśliński

  Polska znacząco zwiększa zaangażowanie w Europejskiej Agencji Kosmicznej. Nasza składka na kolejne trzy lata wzrośnie do rekordowej wartości 731 mln euro.

  27.11.2025 | 18:31

  Europejska Agencja Kosmiczna

  loty w kosmos

  nauka

  Polska Agencja Kosmiczna

  

• Jak z odkryć naukowych narodził się Frankenstein? Czyli oblicze XVIII i XIX-wiecznej nauki

  Frankenstein

  Kasper Kalinowski

  Zwłoki były drogim dobrem, a badania nad elektrycznością sprawiły, że w Europie w pewnym momencie zabrakło... żab. O XVIII i XIX wiecznej nauce rozmawiamy z chemiczką, Kathryn Harkup.

  27.11.2025 | 15:35

  film

  historia

  nauka

  

• Pierwszy pocałunek może liczyć nawet ponad 21 mln lat

  Nauka

  Kasper Kalinowski

  Całowali się już nasi kuzyni neandertalczycy, ale według nowych szacunków, same pocałunki są o miliony lat starsze.

  27.11.2025 | 14:11

  antropologia

  ewolucja

  nauka

  pocałunki

  

• Abyśmy żyli dłużej i szczęśliwiej. Niezwykłe badania naukowców Uniwersytetu Łódzkiego

  zdrowie

  Sławomir Szymański

  W ciągu trzech lat zamierzają przebadać przedstawicieli 300 rodzin. - Zebrany materiał ma pracować na rzecz przyszłych pokoleń - mówią naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego.

  27.11.2025 | 11:41

  Aleksandrów Łódzki

  badania naukowe

  nauka

  Uniwersytet Łódzki

  

• Mózgi osób współpracujących ze sobą dosłownie nadają na jednej fali

  mózg

  Tomasz Ulanowski

  Współpraca łączy, ale i ogranicza. Naukowcy z Uniwersytetu Zachodniego Sydney w Australii udowodnili to prostym eksperymentem.

  27.11.2025 | 11:03

  antropologia

  elektroencefalogram

  nauka

  współpraca

  

• Niektóre zachowania golden retrieverów i ludzi są napędzane tymi samymi genami

  zwierzęta domowe

  Margit Kossobudzka

  Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Cambridge pozwala wniknąć w genetyczne podłoże psich emocji.

  27.11.2025 | 06:01

  genetyka

  nauka

  przyroda

  psy

  

• Olsztyńscy naukowcy w zespole, który testował kosmiczną koparkę. Przyda się na Księżycu

  astronomia

  Robert Robaszewski,  PAP

  Koparka ma pozyskiwać regolit - wierzchnią, pylastą warstwę Księżyca. To może być ważny element przyszłych misji załogowych.

  27.11.2025 | 05:55

  Europejska Agencja Kosmiczna

  kosmos

  księżyc

  nauka

  

• Nasze mózgi są zaprogramowane jeszcze przed narodzinami

  mózg

  Margit Kossobudzka

  Uczeni od dawna się zastanawiają, kiedy i jak zaczynamy formować myśli. Czy rodzimy się z zaprogramowanym mózgiem, czy też wzorce myślowe zaczynają się pojawiać dopiero w odpowiedzi na zmysłowe doznania otaczającego nas świata?

  26.11.2025 | 06:00

  nauka

  neurobiologia

  psychika

  rozwój

  

• Amerykańskie CDC ma zakończyć wszelkie badania nad małpami - donosi tygodnik Science. Agencja się rozpada

  cdc

  Margit Kossobudzka

  Naukowcy z amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób otrzymali polecenie zaprzestania wszelkich badań nad małpami. Dyrektywa zakończy badania na ok. 200 makakach. Co dalej z samymi zwierzętami?

  25.11.2025 | 19:00

  badania na zwierzętach

  badania naukowe

  małpy

  nauka

  

• Skąd kilka tysięcy lat temu na odległej bałtyckiej wyspie wzięły się wilki?

  wilki

  Tomasz Ulanowski

  Wilki zostały tam przywiezione przez ludzi - przekonują naukowcy w najnowszym wydaniu tygodnika "PNAS".

  25.11.2025 | 15:29

  antropologia

  archeologia

  genetyka

  nauka

  

• Ludzki mózg dojrzewa i starzeje się skokowo - odkryli naukowcy

  mózg

  Tomasz Ulanowski

  Badacze namierzyli cztery przełomy i pięć epok w życiu ludzkiego mózgu. Jak się okazuje, mózg przeciętnego człowieka dojrzewa dopiero w wieku 32 lat.

  25.11.2025 | 13:06

  antropologia

  nauka

  neurobiologia

  przyroda

  

• Rozwiąż quiz. Co wiesz o przygotowaniach zwierząt do zimy?

  quizy Wyborczej

  Margit Kossobudzka

  Sprawdź, czy wiesz, co zimą przyciąga paszkoty, kiedy zasypia suseł i które zwierzę o tej porze roku zmienia futro na białe.

  24.11.2025 | 15:42

  nauka

  owady

  przyroda

  zima