Osoby urodzone tego samego dnia mogą znacznie różnić się wiekiem biologicznym. Bo to on mówi nam, jaki jest faktyczny stan naszego układu odpornościowego.
Niedawno Centrum Nauki "Kopernik" obchodziło jubileusz 15-lecia, a dziś powitało 15-milionową odwiedzającą.
O tym, że psy bardzo uważnie przyglądają się ludziom, wiedzą wszyscy, którzy żyją z tymi czworonogami pod jednym dachem. Ale są też i takie osobniki, które lepiej niż inne radzą sobie z rozumieniem ludzkiej mowy.
Wytopiony człowiek z lodowca koło Polskiej Stacji Antarktycznej, rozpadający się wir polarny i powrót języka wilamowskiego - to tematy naukowe, które cieszyły się największą popularnością w 2025 r.
Kujawsko-Pomorskie ma czworo nowych profesorów. W środę odebrali nominację z rąk prezydenta Karola Nawrockiego.
Prastare kamienne groty ze śladami trucizn naukowcy odkryli w Afryce Południowej.
Michał Bilewicz zajmuje się badaniem języka nienawiści i postawami antysemickimi w Polsce. Najpierw Andrzej Duda, a teraz Karol Nawrocki pominęli go przy prezydenckich nominacjach profesorskich.
W kamieniołomie w Casablance naukowcy odkryli szczątki człowieka żyjącego blisko 773 tys. lat temu.
"Będę dbał, byście podlegali tylko dyscyplinie warsztatu naukowego i dobrym obyczajom" - mówił Karol Nawrocki. Ale nominacji dla profesorów Bilewicza i Żelaznego nie odblokował.
Wiek XIX był epoką ewolucji i genetyki, podczas gdy XX wiek zdefiniowało odkrycie DNA. Nauką naszych czasów może zaś stać się epigenetyka. Odpowiada na wiele pytań, wobec których genetyka była bezradna i otwiera nowy rozdział w leczeniu i profilaktyce chorób.
Oznacza to, że sen jest naprawdę bardzo starym wynalazkiem ewolucji. I pełni krytycznie ważne funkcje.
Biznes chce darmowych badań, naukowcy chcą nauki dla idei, a polskie szkoły nie szykują przyszłych biznesmenów, lecz pracowników. Polska potrzebuje organizacyjnej i systemowej przemiany. Bez innowacji nie zajedziemy daleko - wynika z debaty "Polska Przedsiębiorcza" organizowanej przez Wyborcza.biz
Pliniusz twierdził, że spośród wszystkich stworzeń ziemskich to właśnie ludzie wymyślili najrozmaitsze perwersje, które są zbrodniami przeciw naturze, a kobiety wynalazły aborcję. Według Hezjoda mężczyźni odczuwają silniejsze pożądanie zimą, podczas gdy kobiety latem.
Nowa analiza potwierdza, że żyjący w Afryce Środkowej gatunek Sahelanthropus tchadensis był pierwszą małpą człekokształtną, która zeszła z drzew.
Wiosną otworzymy spektakularną wystawę pradawnych szkieletów wielkich plejstoceńskich ssaków odkrytych w Warszawie. Będą m.in.: słoń leśny, nosorożec leśny i tur. A także największy w Polsce jeleń olbrzymi z lwem jaskiniowym.
U wybrzeży Kopenhagi archeolodzy morscy znaleźli wrak kogi z XIV/XV w. To największy statek handlowy, jaki pływał wówczas po wodach północnej Europy.
W 2025 r. naukowcy odkryli tajemnicę dojrzewania i starzenia się ludzkiego mózgu, po raz pierwszy "zobaczyli" też ciemną materię,
Wszyscy automatycznie reagujemy na objawy infekcji u innych ludzi. Jedna płeć jest jednak lepsza w ich rozpoznawaniu.
15 podnoszących na duchu odkryć naukowych, które przywrócą wam wiarę w 2025 r. i natchną optymizmem na nadchodzący rok 2026
Właściciel funduszu DC24, od którego Olga Malinkiewicz, założycielka firmy Saule, brała pożyczki, wniósł do Sądu Rejonowego w Warszawie prywatny akt oskarżenia przeciwko naukowczyni.
Powietrze sprzed 1,4 mld lat, oszustwa pajęczych sieci i wyjaśnienie zagadki groźnych zawałów serca. Oto nasz wybór odkryć, którymi naukowcy niedawno się pochwalili.
Z okazji oddania do użytku nowego budynku i rozpoczęcia roku Szkoła Podstawowa imienia Marii i Lecha Kaczyńskich we wsi Cieszyn przygotowała uroczystości, w których wzięły udział m.in. polityczki PiS, byłe ministry Marlena Maląg i Katarzyna Sójka.
Mogłoby się wydawać, że po tysiącach lat, jakie spędziliśmy w towarzystwie psów, potrafimy doskonale odczytywać ich emocje. Nic bardziej mylnego.
Sporą część tego roku spędziłem w terenie, uganiając się za owadami zamieszkującymi dzikie tereny wokół Olsztyna. Czas na małe podsumowanie.
Kiedyś pisanie listu było ceremonią. Dziś zamiast liter mamy głosówki, a zamiast zdań - emotikony, które załatwiają sprawę jednym kliknięciem. Czy to zmierzch piśmienności? Nie, to jej transformacja. Ale boję się, że umiejętność układania myśli w logiczny ciąg staje się właśnie towarem luksusowym. Nową łaciną dla wybranych.
Perfidna taktyka pseudonauki mówi: chcesz sprzedać kłamstwo, zacznij od prawdy. Nawiąż kontakt, znajdź wspólny grunt, zalej dobrem i zrozumieniem, a potem wyciskaj jak cytrynę.
Oto Śmiałe 2025 wyróżnione za swoją działalność w dziedzinie nauki i zdrowia: za raporty o seksizmie w edukacji, walkę o równość, za badania, które zmieniają naukę.
Kocham muzykę, ale jej słuchanie mi nie wystarcza. Chcę wiedzieć jak to możliwe, że człowiek potrafi ją tworzyć? Co wówczas dzieje się w mózgu? Po to badam mózg muzyków, kiedy zajęci są komponowaniem - mówi dr Charles Limb z University of California w San Francisco.
Najlepiej podać, z czego sprawdzian, uczeń znajdzie sobie odpowiedzi w internecie, wykuje, odtworzy albo i ściągnie. I już. Jak się nie uda, to poprawi. Pruska szkoła? Raczej jej odwrotność. Rodzice robią, co chcą, dzieci zwolnione z odpowiedzialności, a nauczyciel tylko się ogląda, skąd tym razem dostanie.
Jane Goodall zrewolucjonizowała naukę o naczelnych i utorowała kobietom drogę do badań nad zachowaniami zwierząt. Ale kiedy w 1963 roku wyemitowano pierwszy film o jej badaniach, niektórzy koledzy twierdzili, że to zasługa jej zgrabnych nóg.
Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do 2030 roku depresja ma być najczęściej występującą chorobą na świecie. Tylko w Polsce cierpi na nią ok. 1,2 mln osób. Naukowcy z Łodzi wpadli na pomysł, jak można się zabezpieczyć przed tą chorobą.
Święta już tu są, a półki uginają się od książek, które "koniecznie trzeba przeczytać". Tylko które naprawdę? Wybrałem najlepsze popularnonaukowe tytuły - idealne na prezent last minute i bez ryzyka czytelniczego rozczarowania.
W tamtych czasach Ziemia nie przypominała dzisiejszej planety. Jedna rzecz szczególnie zaskoczyła naukowców.
Jest przerażająco wielu ludzi, którzy uważają, że prawdę o dobru, np. wartości chrześcijańskie, należy propagować i bronić za pomocą prawa. Adam Michnik poleca.
To, jak kot wita właściciela, nie jest przypadkowe. Kluczowe znaczenie ma jeden czynnik - płeć opiekuna.
"Kiedy zaczęłam pracę na stanowisku kanclerza, usłyszałam od jednego ze starszych profesorów, że przyszłam tu na służbę. Zapytałam, czy muszę kupić fartuszek" - mówi Monika Kallista, pierwsza kobieta - kanclerz Polskiej Akademii Nauk.
Rzymscy żołnierze strzegący Muru Hadriana częściej przegrywali z pasożytami niż z wrogiem. Ścieki z fortu Vindolanda pokazały skalę chorób jelitowych, które dziesiątkowały garnizon na dalekiej północy Imperium.
Jedna tabletka tygodniowo zamiast garści leków, terapie dopasowane do konkretnego pacjenta i plastik, który znika, zamiast zalegać setki lat. Takie rozwiązania powstają dziś w polskich laboratoriach.
Pracownicy Uniwersytetu Śląskiego zarzucili władzom uczelni, że Śląskie Interdyscyplinarne Centrum Chemii to megalomańska inwestycja, która sprowadzi na uczelnię kłopoty. Rektor poczuł się urażony, ale wreszcie zabrał głos.
Kluczowy element każdego systemu sztucznej inteligencji to umiejętność oceny - samoświadomość pozwalająca rozstrzygnąć, czy pomysł jest dobry czy nie.
Copyright © Wyborcza sp. z o.o.
Dzisiejsza gazeta (e-wydanie)
