socjologia

• Symulakra demokracji: między zanikaniem a reaktywacją

  Concilium Civitas

  Elżbieta Matynia

  Demokracja czasem zaczyna się przy świetle jarzeniówek. Czasem na wygnaniu. Czasem w pamięci. Czasem w pomieszczeniu, w którym obywatele spierają się o latarnie uliczne. I być może właśnie tam zaczyna się nadzieja.

  15.07.2026 | 12:00

  Collegium Civitas

  samorząd

  socjologia

  

• Dr hab. Lewicki: Polacy są niepewni swojego statusu, ciągle się ścigają

  klasa średnia

  Jakub Wencel

  Doświadczenie klasy średniej jest dwojakie: zawsze jest zagrożona deklasacją i ma problem szklanego sufitu. Może spaść, może awansować - mówi dr hab. Mikołaj Lewicki, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego.

  04.06.2026 | 09:40

  klasy społeczne

  Koalicja Obywatelska

  PiS

  polityka

  

• Starość ma twarz kobiety, którą traktujemy jak dziecko. Socjolożka: "Seniorom powinien pomóc Kościół"

  supermiasta

  Tomasz Cylka

  - Bez wątpienia dla mężczyzn szokiem jest odejście z pracy i przejście na emeryturę. Ktoś znajdzie w to miejsce jakąś pasję, np. działkę czy wędkarstwo, ale zdecydowana większość mężczyzn zostaje przed telewizorem - mówi prof. Aldona Żurek.

  23.03.2026 | 05:50

  emerytura

  seniorzy

  socjologia

  starość

  

• Jürgen Habermas nie żyje. "Kształtował dyskurs powojennych Niemiec"

  Świat

  Emilia Bromber

  Filozof i socjolog Jürgen Habermas zmarł w wieku 96 lat. Krytykował faszyzm i ostrzegał przed odradzającym się nacjonalizmem, kształtując tym samym dyskurs powojennych Niemiec - pisze Reuters.

  14.03.2026 | 16:39

  filozofia

  nacjonalizm

  nazizm

  socjologia

  

• Dlaczego Nowozelandczycy wyjeżdżają? Socjolog: Rynek pracy ma się źle

  nowa zelandia

  Anna Wyrwik

  Coraz więcej młodych, wykształconych Nowozelandczyków decyduje się na emigrację. Co robi rząd, aby ich zatrzymać? - Właściwie nic. Nie wiem, dlaczego politycy się tym nie zajmują - mówi socjolog Paul Spoonley.

  14.03.2026 | 05:38

  Australia

  emigracja

  skrajna prawica

  socjologia

  

• Kiedy pracownicy decydują się na strajk? Bywa to "psychologiczna konieczność"

  psychologia

  Kasper Kalinowski

  W jakich sytuacjach pracownicy decydują się na protest i co ich skłania do sprzeciwu? Odpowiedzi poszukaliśmy w badaniach naukowych.

  16.01.2026 | 06:00

  historia

  nauka

  protest

  socjologia

  

• Prof. Piotr Sztompka: Właśnie w Ameryce spotkałem wielu ludzi, którzy nie zazdrościli, ale pomagali

  szczęście

  Wojciech Szot

  Jak może się kształtować godność w sytuacji, gdy z każdej strony sceny politycznej odmawia się jej zwolennikom drugiej strony? - pyta profesor Piotr Sztompka.

  26.12.2025 | 06:48

  Piotr Sztompka

  religia

  socjologia

  sztuczna inteligencja

  

• Niecodzienne wnioski z badań. "Mieszkańcy Zagłębia potrafią lepiej dostrzec fałsz systemu, w którym żyją"

  Zagłębie Dąbrowskie

  Anna Malinowska

  Młody socjolog prowadzi badania o codzienności w Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej, Czeladzi i Będzinie. - Chcę poznać, jak się w tym regionie żyje - mówi Hubert Szotek.

  11.12.2025 | 09:21

  badania

  socjologia

  życie codzienne

  

• Bogacze na społecznym świeczniku zwiększają poparcie dla wyższych podatków - udowadniają naukowcy

  nierówności społeczne

  Tomasz Ulanowski

  Tak działa nasza wrodzona potrzeba równości. Człowiek jest z natury demokratą.

  02.12.2025 | 06:01

  antropologia

  bogactwo

  ewolucja

  mózg

  

• Trzy dwuznaczne uwagi - to cały wkład Thomasa Kuhna w rozsławienie Ludwika Flecka. Polemika z prof. Tokarską-Bakir

  nauka

  Dariusz Zienkiewicz

  Czy Thomas Kuhn, jak twierdzi prof. Joanna Tokarska-Bakir, rzeczywiście rozsławił nazwisko lwowskiego uczonego Ludwika Flecka? W rzeczywistości wspomniał go ledwie trzykrotnie, ani razu nie zacytował jego prac

  16.11.2025 | 19:18

  historia

  socjologia

  

• Jak dochodzi do ludobójstw i okrucieństw rządzących? Zaczyna się od ograniczenia praw

  psychologia

  Kasper Kalinowski

  Naruszenia praw człowieka, które prowadzą do najokrutniejszych zbrodni, nasilają się stopniowo i w przewidywalny sposób. Najpierw mogą pojawić się ograniczenia praw pracowniczych czy prawa do bezstronnego procesu.

  06.11.2025 | 06:00

  ludobójstwo

  nauka

  polityka

  socjologia

  

• Usunięty z uczelni po Marcu '68, internowany w stanie wojennym. Niezależny obywatel

  Magazyn Wyborczej

  Andrzej Rychard

  Kiedy już kandydat stawał się doktorantem, mógł liczyć na swoiste poczucie bezpieczeństwa i jego opiekę. Był ciepłym i opiekuńczym mentorem. Stefan Amsterdamski, 1929-2005

  01.08.2025 | 23:00

  edukacja

  filozofia

  nauka

  opozycja antykomunisryczna

  

• "Urlop w Polsce mnie nie kręci". Pokolenie Z i millenialsi na wakacjach

  pokolenie z

  Alicja Zboińska

  Pokolenie Z woli krótsze, ale intensywne wakacje. Nawet kilka razy w roku. Inaczej niż ich rodzice.

  28.07.2025 | 13:48

  badania

  millenialsi

  socjologia

  urlop

  

• Agenci AI opracowują własne normy społeczne. Bez pomocy człowieka

  sztuczna inteligencja

  Tomasz Ulanowski

  Dobra wiadomość (tylko czy na pewno?): sztuczna inteligencja działa podobnie jak my.

  15.05.2025 | 18:53

  antropologia

  mózg

  nauka

  nowe technologie

  

• Nie wstydzimy się ściągać na egzaminach, choć to oszustwo. Czy dlatego, że widzimy w tym spryt?

  ściąganie

  Judyta Watoła

  W innych krajach za zrzynanie na klasówce można być wyrzuconym ze szkoły. Na maturze nikt by się chyba nie odważył. W Polsce "dobry kolega" przeważnie wciąż da ściągnąć, przynajmniej na klasówce. Dlaczego nie jest nam wstyd?

  11.05.2025 | 17:48

  etyka

  matura

  socjologia

  społeczeństwo

  

• Co to jest klasa średnia, czyli albo lubisz Bajora, albo bajora. Nasz status definiują nie tylko zarobki

  klasa średnia

  Kamil Fejfer

  Co to znaczy być w Polsce klasą średnią? Czy chodzi tylko o posiadanie thermomiksa, mieszkania na kredyt i - ewentualnie - auta w leasingu? Socjologowie o klasowości mogą nam powiedzieć znacznie więcej ciekawych rzeczy. Bo rzeczywistość klasowa jest zazwyczaj o wiele bardziej złożona, niż nam się wydaje.

  11.05.2025 | 06:55

  michał bajor

  socjologia

  zarobki

  

• Schroniska dla zwierząt. Wygrywa ten, kto wskaże najbardziej atrakcyjne kwoty za dobę

  zwierzęta

  Paulina Nodzyńska

  Obowiązek urozmaicenia żywienia świń, do których zobowiązała nas Unia Europejska, nie powstał, żeby świniom było lepiej. Chodzi o to, żeby wzmocnić jakość ich mięsa

  24.01.2025 | 05:23

  mięso

  prawa zwierząt

  psy

  schronisko dla zwierząt

  

• Prof. Barbara Szacka nie żyje. Była cenioną socjolożką

  Kraj

  Łukasz Woźnicki

  W wieku 95 lat zmarła prof. Barbara Szacka - związana z Uniwersytetem Warszawskim socjolożka, zajmującą się problematyką pamięci zbiorowej.

  17.01.2025 | 18:45

  Barbara Szacka

  socjologia

  

• Z sondaży nie wolno korzystać tak, jak korzysta Radek Sikorski. W ten sposób odbiera się im wiarygodność

  sondaże

  Agnieszka Kublik

  Media są w stanie bez przerwy bombardować odbiorców nowymi danymi, nowymi sondażami, nowymi słupkami poparcia, gdyż są pracownie, które przeprowadzą każde badanie. Wcale niedrogo

  21.11.2024 | 05:00

  badania opinii publicznej

  politycy

  Radosław Sikorski

  Rafał Trzaskowski

  

• Kiedy my celebrujemy podziały, Ukraińcy podkreślają solidarność

  antropologia

  Tomasz Ulanowski

  Tak przynajmniej wynika z naukowej analizy mediów społecznościowych.

  02.10.2024 | 10:53

  media społecznościowe

  mózg

  nauka

  psychologia

  

• Co w Rosji piszczy? Poparcie dla Putina nadal na rekordowo wysokim poziomie

  Rosja

  Wacław Radziwinowicz

  Operacja Sił Zbrojnych Ukrainy w obwodzie kurskim nie zmieniła podejścia Rosjan do wojny - dowodzą wyniki sierpniowych sondaży niezależnego i uznanego przez Kreml za "agenta zagranicy" Ośrodka Jurija Lewady.

  04.09.2024 | 05:07

  Kursk

  propaganda

  socjologia

  sondaż

  

• Prof. Bralczyk: Nie dla adopcji psa i jego umierania. Socjolożka: Coraz częściej mówimy "rodzina międzygatunkowa"

  rodzina

  Dorota Karaś

  Naukowcy coraz częściej używają określenia "rodzina międzygatunkowa" lub "stado". Mam świadomość, że te słowa również mogą drażnić - mówi socjolożka dr Magdalena Żadkowska.

  25.07.2024 | 15:34

  Jerzy Bralczyk

  psy

  socjologia

  

• Uczniowie szkół społecznych i prywatnych mają odrobinę inne warianty genów niż uczniowie szkół państwowych

  Wolna Sobota

  Tomasz Ulanowski

  Zrozumienie wyborcy PiS czy Konfederacji może być dla wyborcy KO, Trzeciej Drogi czy Lewicy równie trudne, jak pojęcie, jak to jest być nietoperzem. Tak chce biologia

  19.07.2024 | 05:00

  geny

  inteligencja

  mężczyzna

  psychologia

  

• 'Poturbowani uczuciowo, co piąty mężczyzna nie uprawia seksu'. Ekspertki o pokoleniu Z

  pokolenie z

  Alicja Zboińska

  Mężczyźni z pokolenia Z tęsknią za powrotem do tradycyjnych ról, kobiety widzą jako matki przyszłych dzieci. Frustrują się tym, że ich rówieśniczki są bardziej aktywne i lepiej od nich lepiej wykształcone.

  08.07.2024 | 08:47

  relacje i związki

  samotność

  seks

  socjologia

  

• Sport na wsi. "Tu sukcesem jest trwanie klubu od pół wieku, a nie awans do okręgówki"

  męskość na nowo

  Dariusz Wołowski,  Radosław Leniarski

  Kobieta na wsi ma przynajmniej zumbę przy Kole Gospodyń Wiejskich. Facet się tego nie dotknie i sczeźnie

  06.05.2024 | 12:28

  socjologia

  sport

  wieś

  

• "Hanysy, jak wiadomo, nie lubią myć rąk". Pandemia rozkręciła falę antyśląskiego hejtu

  Wolna Sobota

  Michał Bilewicz

  Gdy szalał covid, Polacy nie słuchali głównego inspektora sanitarnego, naukowców i lekarzy, bo nie wierzą, że ci ludzie faktycznie troszczą się o dobro zwykłych obywateli.

  08.03.2024 | 15:00

  antyszczepionkowcy

  COVID-19

  pandemia koronawirusa

  socjologia

  

• Co się dzieje w galerii Posnania? Socjolożka: Dawniej młodzież siedziała na trzepakach. Dziś idzie do galerii handlowych

  Posnania Poznań

  Alicja Lehmann

  - Afera z Posnanią jest też opowieścią o tym, jak rozmija się życie dorosłych z życiem młodzieży - mówi w rozmowie z "Wyborczą" prof. Aldona Żurek, dziekan Wydziału Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

  25.01.2024 | 09:38

  centrum handlowe

  młodzież

  Posnania

  socjologia

  

• Kto może o sobie powiedzieć: Jestem z klasy średniej? Pytamy znanego socjologa

  Teksty roku 2023

  Maria Bielicka

  - Wiele państw wspiera rozwój klasy średniej, choćby polityką fiskalną. I wiele rządów, łącznie z PiS-owskim, próbuje stworzyć "swoją" klasę średnią. Czy ma to szanse powodzenia? Jestem dość sceptyczny - mówi prof. Rafał Drozdowski z poznańskiego UAM.

  29.12.2023 | 08:00

  socjologia

  społeczeństwo

  Tylko na Wyborcza.pl

  

• Bycie Polakiem w 2023 r. Kim jest współczesny patriota? Badania psychologów

  społeczeństwo

  Kasper Kalinowski

  Co Polacy myślą o swoim narodzie i kraju oraz jakie formy przybiera współczesny patriotyzm?

  13.10.2023 | 16:34

  nauka

  patriotyzm

  polityka

  poradnik psychologiczny

  

• Prof. Marek Szczepański nie żyje. Wybitny socjolog kochał i rozumiał Górny Śląsk

  Marek Szczepański

  Przemysław Jedlecki

  Nie żyje prof. Marek Szczepański, wybitny socjolog związany z Uniwersytetem Śląskim. Z urodzenia był częstochowianinem, z wyboru tyszaninem. Mało kto tak jak on rozumiał Górny Śląsk i mu kibicował.

  11.10.2023 | 20:13

  socjologia

  Tychy

  Uniwersytet Śląski

  

• Ktoś jest zarazem ojcem czy mężem i pracownikiem w korporacji. Wpada w sidła oczekiwań

  Relacje i związki

  Piotr Sztompka

  Skomplikowane napięcia i konflikty oczekiwań wiążą się z faktem, że każdy odgrywa równocześnie wiele ról społecznych. W niektórych może być wiarygodny, w innych niekoniecznie. Fragment książki Piotra Sztompki* "Wiarygodność. Sekret dobrych relacji".

  26.09.2023 | 05:58

  artykuł

  relacje i związki

  relacje społeczne

  socjologia

  

• Psycholożka: Nauka wyszczególnia kilka powodów, dla których częste i brutalne ataki na Tuska są przeciwskuteczne

  Wolna Sobota

  Krystyna Skarżyńska

  Agresją wymierzoną nie w poglądy, a w cechy przeciwnika reagują sfrustrowane dzieci oraz starzejący się narcystyczni politycy. U Kaczyńskiego splatają się oba powody.

  18.09.2023 | 12:00

  autorytaryzm

  hejt

  Jarosław Kaczyński

  PiS

  

• Ponad 1,5 mln zł z budżetu Gdyni na szkolenia i projekty organizowane przez znanego socjologa

  Gdynia

  Katarzyna Fryc

  Dr Maciej Dębski od lat wygrywa ogłaszane przez Gdynię konkursy na prowadzenie szkoleń, prelekcji, badań i projektów. Od 2019 r. kierowana przez niego fundacja Dbam o Mój Zasięg i jego firma Socjogram dostały na ten cel z kasy miasta ponad 1,5 mln zł.

  01.07.2023 | 07:11

  Bartosz Bartoszewicz

  socjogram

  socjologia

  

• Marsz 4 czerwca. Prof. Przemysław Sadura: Porównania do '89 roku nie są na wyrost

  marsz 4 czerwca

  Wojciech Tymowski

  Liczny udział w marszu 4 czerwca może być sygnałem dla rządzących, że mają do czynienia z silnym społeczeństwem obywatelskim. To okazja, aby pokazać władzy, że możemy wrócić na ulice w mniej pokojowych nastrojach, jeśli rządzący nie powstrzymają się przed zamachem na uczciwe wybory.

  02.06.2023 | 07:54

  Donald Tusk

  Koalicja Obywatelska

  PiS

  socjologia

  

• W kryzysie na rynku mieszkaniowym, takich ludzi nam potrzeba. Polska badaczka z prestiżową nagrodą

  Społeczeństwo

  Zuzanna Kuffel

  Zaczęło się od tego, że jako studentki nie było jej stać na czynsz w Warszawie. Teraz dr Joanna Kusiak pracuje na Cambridge jako interdyscyplinarna badaczka. Dostała prestiżową nagrodę Nine Dots Prize - 100 tys. dolarów i publikację książki w Cambridge University Press.

  01.06.2023 | 10:15

  aktywizm

  nauka

  portrety kobiet

  rynek mieszkaniowy

  

• Nie żyje wybitny socjolog prof. Józef Baniak. Badał polski kler, nie bał się kontrowersji

  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

  Tomasz Nyczka

  Prof. Józef Baniak był socjologiem i filozofem. Wychował pokolenia studentek i studentów. Ostatnie lata aktywności naukowej spędził na Wydziale Socjologii UAM w Poznaniu.

  04.05.2023 | 19:21

  nekrolog

  socjologia

  UAM

  UAM Poznań

  

• Mickiewicz zamiast Puszkina. Wojna z Rosją gruntownie zmieniła przekonania Ukraińców

  Ukraina

  Halina Chalimonik

  Wojna doprowadziła do rewolucji w poglądach, przekonaniach i ocenach Ukraińców. Kiedyś czuli się zawiedzeni swoim państwem. Dzisiaj uważa tak tylko garstka. Zmieniło się także nastawienie do Polski i Polaków.

  23.04.2023 | 15:12

  socjologia

  wojna w Ukrainie

  

• "Zdarza mi się życzyć mu śmierci". Socjolożki odpytały polską klasę średnią

  Wolna Sobota

  Magdalena Czyż

  Duża część wykształconych Polaków tęskni za silnym liderem, który zaprowadziłby porządek.

  06.04.2023 | 06:00

  demokracja

  klasa średnia

  mowa nienawiści

  opozycja

  

• "Tu jest twój dom, zawsze możesz tu wrócić". Pandemia przyniosła masową falę powrotów do rodzinnych domów

  Muzeum Emigracji

  Przemysław Gulda

  "Boomeranging covidowy" to zjawisko, które w ostatnich latach mocno zmieniło model życia trzydziesto-, a nawet czterdziestolatków. Na czym polega ten fenomen, z czego wynika i jakie przynosi efekty, opowiada gdańska socjolożka Magdalena Żadkowska. Naukowczyni będzie jednym z gości siódmej edycji Spotkań Literackich w gdyńskim Muzeum Emigracji.

  14.02.2023 | 19:05

  Gdynia

  kultura

  literatura

  socjologia

  

• Iwona Demko, artystka-waginistka, w Łodzi. Opowie o profesorkach, adiunktkach i badaczkach

  feminizm

  Izabella Adamczewska

  - Język powinien być odbiciem rzeczywistości, a w naszej rzeczywistości kobiety wykonują już wszystkie możliwe zawody - mówi Iwona Demko, doktora habilitowana i artystka, autorka słowniczka feminatywów. Są w nim takie słowa, jak akademiczka, belferka, klasyczka, adwersarka, geniuszka i śmiałkini.

  11.12.2022 | 18:02

  język polski

  socjologia

  wagina