Charakterystyczne dla osób z AuDHD jest to, że nie potrafią określić, czy są raczej introwertykami, czy ekstrawertykami. - Bo nie są ani jednym, ani drugim - mówi psycholog o osobach z podwójną diagnozą: autyzmu i ADHD.
Przybywa ludzi, którzy zamiast z pomocą specjalistów, sami wykrywają u siebie autyzm albo ADHD. - Taka autodiagnoza jest kusząca - przyznaje psycholog Krzysztof Tokarski. Ale jest też niebezpieczna.
Niektórzy rodzice nie przyjmują do wiadomości, że spektrum autyzmu to zaburzenie, które nie zniknie i że jedyne, co mogą zrobić, to zadbać o to, żeby lepiej przystosować swoje dziecko do funkcjonowania w społeczeństwie. Rozmowa z prof. Agnieszką Szuster-Ciesielską, która popularyzuje naukę i walczy z dezinformacją medyczną.
Jak ja, rodzic, się nie wyreguluję, to nie ma szans na porozumienie. Ja będę się wściekać, wkurzać, krytykować. A w grze dziecko usłyszy: "Zrobiłeś level, super, jesteś coraz lepszy. Masz kolejny punkt".
Przez wiele lat życia czuli się wśród innych jak postaci z innej planety. Diagnoza spektrum autyzmu dała im nowe życie. I przyniosła ulgę.
Piszą do mnie rodzice dzieci z autyzmem, dostaję też rysunki od ich dzieciaków. Od jednej mamy wiem, że jej córka musi koniecznie rano obejrzeć jakiś film o aksolotlach z mojego profilu. Myślę, że to piękne - mówi "Wyborczej" Emilia Grunwald, Smocza Mama, która ratuje aksolotle.
Strefy ciszy w ruchliwych miejscach, walka z chaosem reklamowym by zmniejszyć natłok bodźców czy miejsca odpoczynku od przebodźcowania. Tego potrzebują osoby neuroróżnorodne: w spektrum autyzmu czy z ADHD.
"Maskowanie poprawia jakość życia, ale płaci się za to cenę niebycia sobą, udawania neurotypowej. Maskowanie się pomogło mi, ale chcę przestać udawać". Rozmowa z Clarą Törnvall, autorką książki "Autystki. O kobietach w spektrum"
- Zrozumienie, czym jest autyzm czy zespół Aspergera, można porównać do opadającej mgły na ścieżce w górach. Od tej pory widać, gdzie idziesz - podkreśla psycholog Krzysztof Tokarski. Sam został zdiagnozowany, kiedy miał 32 lata.
Biuro edukacji kupi 15 budek akustycznych dla szkół. Można je postawić na korytarzu. Będą służyć uczniom z orzeczeniami o kształceniu specjalnym, szczególnie w spektrum autyzmu. I wszystkim innym dzieciom, które potrzebują wyciszenia.
- Boję się, że syn będzie teraz ciągle siedział przygarbiony przed laptopem. Zupełnie sam - mówi mama Mateusza, 23-latka ze spektrum autyzmu.
Diagnoza ADHD, spektrum autyzmu czy dysleksji - po co ją robić i jak rozmawiać o niej z dzieckiem bez straszenia, oceniania i lukrowania. Rozmowa z Anną Szczypczyk*, psycholożką i psychoterapeutką dziecięcą.
- Na co dzień wspieram osoby w spektrum, które są w normie intelektualnej, a diagnozę usłyszały w dorosłym życiu. Od osób neurotypowych różni je nierzadko ton głosu i sposób mówienia - ich mowa jest specyficzna, czasami "kanciasta", pozbawiona emocji. I już samo to powoduje, że u rozmówcy pojawia się dystans - mówi Izabela Kocyłak, terapeutka dorosłych osób z ASD.
Już w drugim półroczu pierwszego roku życia dziecka można zaobserwować pewne objawy spektrum autyzmu. Rozmowa z Dorotą Korońską, lekarką specjalistką w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży oraz dorosłych
Zajmuję się autyzmem od 18 lat - od diagnozy mojego syna. W pewnym momencie zorientowałam się, jak często odmawia się diagnozy autystycznym dziewczynom tylko dlatego, że są kobietami. Rozmowa z Moniką Szubrycht, autorką książki "Za dobrze się maskowałam. Rozmowy o doświadczeniach kobiet w spektrum autyzmu"
To, co w przypadku Muska tłumaczone jest brakiem empatii, w rzeczywistości jest raczej niezrozumieniem społecznych zależności i konwenansów. Obserwując jego zachowania, prędzej należałoby przyjąć, że jest po prostu narcyzem i socjopatą.
"Myślę, że pewne cechy autystyczne sprawiły, iż proces oswajania się ze sobą, szczególnie w przypadku Janusza, który był dużo niżej funkcjonujący społecznie ode mnie, trwał bardzo długo". O swoim związku opowiadają dziennikarka Kaja Szafrańska i filmowiec Janusz Raczyński, współtwórcy youtubowego kanału Jakbyniepaczeć
Kawiarnia znajduje się nieopodal kładki pieszo-rowerowej. I jak przyznaje prezeska Fundacji Idylla, która prowadzi lokal, właśnie to sąsiedztwo z niezwykle popularną wśród mieszkańców i turystów przeprawą przesądziło, o wyborze miejsca na lokal.
Hidden Disabilities Sunflower to inicjatywa, dzięki której osoby z niewidoczną niepełnosprawnością mogą zasygnalizować ją otoczeniu, nosząc identyfikator zawieszony na zielonej smyczy w słoneczniki. To globalny symbol niewidocznych niepełnosprawności. W Polsce pojawił się 13 marca i honorują go już pierwsze lotniska, a do kampanii przyłączyło się kilka miast.
Restauracja Le Raiz powstała, by tworzyć miejsca pracy dla osób z trudnościami. Praca w prawdziwej firmie, która działa dla zysku, wzmacnia u nich pewność siebie i sprawczość.
Absurd, koszmar, upokorzenie - tak opisują spotkania z Zespołami do spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżą się, że dzieci z autyzmem orzekane są przez alergologa, internistę, ortopedę, laryngologa zamiast psychiatry, że komisja trwa kilka minut. Mają dość walki w sądach o świadczenia dla dzieci.
Dzieci z "lekkimi" objawami, wymagające wsparcia i stymulacji oraz monitoringu rozwoju, "wypadają" z systemu wsparcia w Polsce - mówi pedagożka specjalna i terapeutka Aleksandra Duszczyk. Doprowadziło to do tego, że czasami lekarze stawiają dzieciom rozpoznanie autyzmu, bo tylko wtedy ma ono szansę na wsparcie w systemie edukacji.
- Zrozumienie, czym jest autyzm czy zespół Aspergera, można porównać do opadającej mgły na ścieżce w górach. Od tej pory widać, gdzie idziesz - mówi psycholog Krzysztof Tokarski. Sam został zdiagnozowany, gdy miał 32 lata.
Czy wysoka tolerancja na hałas tępi wrażliwość na krzywdę i cierpienie? Czy to po prostu brak wyobraźni?
Niepełnosprawność kojarzy się z życiem na marginesie, biedą. A my chcieliśmy pokazać, że może dotyczyć każdego, bez względu na status społeczny.
"Coming out" Maty w programie "Autentyczni" ma i złą, i dobrą stronę. Ta lepsza jest taka, że mogę głośno powiedzieć: "Halo, halo, panie Mata, to nie jest cały obraz autyzmu".
Światełka choinki, kolęda i zapach piernika mogą powodować dyskomfort na granicy bólu. Rozmowa z Edytą Idczak-Paceś, psycholożką i diagnostką spektrum autyzmu i ADHD
Czuję się, jakbym była w skórze Kamy z "Matek pingwinów", bo mi, tak jak jej, bardzo trudno było i jest do dziś pogodzić się z diagnozą. Różni nas to, że ja na drugi dzień zaniosłam do szkoły Julii orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego - mówi Kinga Woźniak, matka dwóch córek w spektrum autyzmu.
"Matki pingwinów" coś w nas wszystkich poruszyły. Potrzebujemy oswajania z innością. Rozmowa z Maszą Wągrocką, aktorką, grającą główną rolę w serialu "Matki pingwinów".
Jako matka dziecka z ADHD czuję się zachęcana do wykorzystywania systemu. Cały czas walczę o jego zmiany, a ministerstwo przedstawia mi rozwiązanie: przecież można dopisać ten autyzm - mówi Magdalena Szerszeń z Ogólnopolskiej inicjatywy rodziców "Walczymy o zmiany".
Co jest powodem wzrostu liczby dzieci ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu? Bez wątpienia lepsza diagnostyka i większa świadomość społeczna. Ale może także to, że system preferuje dzieci ze spektrum, przyznając na ich kształcenie wyższe subwencje niż dzieciom z innymi problemami.
Sterta dokumentów od specjalistów, miesiące czekania i wreszcie orzeczenie komisji, które decyduje o życiu dziecka i rodziny. Matki mówią, że są zmuszane przed sądem walczyć o pomoc dla swoich niepełnosprawnych dzieci.
Dziecko w spektrum autyzmu zostanie przez życie zweryfikowane bardzo szybko. Natomiast rodzic musi sam ze sobą stoczyć tę wewnętrzną walkę. Być może - jeśli teraz nie ma zgody na diagnozę - to musi się wydarzyć jeszcze jedna trudna sytuacja, a może jeszcze dwie, a może 10, by w końcu rodzic pękł i stwierdził: trzeba z tym coś zrobić - mówi dr Monika Wójcik, pedagożka specjalna.
Ze szkoły wracały rozczochrane, ubłocone, wykończone przemocą kolegów. I zmęczone udawaniem, że są zwyczajne. Niedawno dowiedziały się, że mają spektrum autyzmu
Ktoś zapytał po wystawie prac Aleksandry Rogali: "Po co właściwie artystce w spektrum autyzmu pieniądze?". Odpowiedź jest prosta. Ale może być też bardziej skomplikowana.
Wszyscy mamy na ciele rany i blizny, a ściany w naszym domu są podziurawione. Muszę sobie radzić z tym sama. Nie mam już w sobie wyrozumiałości dla państwa - mówi matka 18-letniego chłopca z autyzmem. Właśnie powstał raport, który przygląda się problemom autystyków w Polsce.
Gdy koleżanka dyktowała jej, co ma pisać do męża, kłótnia z nim natychmiast ustała. Ona sama nigdy by tak nie umiała, nie była w stanie zrozumieć podtekstów
- Nie wiem, co widzi moja córka. Czym jest dla niej droga do szkoły, skoro zwykła ulica to dla niej tor przeszkód? Wyobrażam sobie, że Ruda jest jak włamywacz w banku, który musi sprytnie ograć sieć laserów, by nie włączył się alarm - mówi autorka niezwykłej książki "Wczoraj byłaś zła na zielono".
Naukowcy odkryli, że u osób ze spektrum autyzmu częściej występują rzadkie warianty genetyczne pochodzące od neandertalczyków. To nie jedyny spadek po naszych wymarłych kuzynach.
Kuzynka, która również jest naukowcem, mój autyzm przyjmuje. Uważa, że w naszej rodzinie wszyscy są wariatami, więc ja też.
Copyright © Wyborcza sp. z o.o.
Dzisiejsza gazeta (e-wydanie)
