Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu
Według wstępnych danych, wynik finansowy netto sektora bankowego w 2009 r. wyniósł 8,7 mld zł, co oznacza spadek o 36,2% (5,0 mld zł) w stosunku do 2008 r. Wynik netto w poszczególnych kwartałach 2009 r. wyniósł odpowiednio: 2,1 mld zł; 2,4 mld zł, 2,4 mld zł oraz 1,7 mld zł.

"Główną przyczyną silnego spadku wyników finansowych był ponad dwukrotny wzrost ujemnego salda rezerw/odpisów z tytułu utraty wartości z 5,3 mld zł w 2008 r. do 12,0 mld zł w 2009 r. W konsekwencji rezerwy/odpisy pochłonęły aż 24,5% wyniku działalności bankowej, podczas gdy w 2008 r. 11,0%, a w 2007 r. jedynie 4,1%"- podała KNF w raporcie.

Tak znaczący wzrost ujemnego salda odpisów to efekt dużego wzrostu odpisów netto związanych z kredytami detalicznym (z 3,3 mld zł do 7,6 mld zł). Najgorzej sytuacja wyglądała w przypadku kredytów konsumpcyjnych (wzrost ujemnego salda z 3,0 mld zł do 7,1 mld zł, w tym wzrost dotyczący kart kredytowych z 0,3 mld zł do 0,9 mld zł).

Wynik działalności bankowej wzrósł zaledwie o 2,5% do 49,5 mld zł, a o niskiej dynamice wzrostu zadecydował spadek wyniku odsetkowego o 5,2% do 28,5 mld zł.

Spadek wyniku odsetkowego wynikał z obniżenia wyniku odsetkowego na operacjach z sektorem niefinansowym. Z jednej strony była to konsekwencja szybszego wzrostu depozytów niż kredytów oraz "wojny depozytowej", z drugiej strony rezultat niskich marż na kredytach udzielonych w okresie boomu kredytowego oraz wzrostu należności zagrożonych, które nie generowały przychodów.

Wynik z tytułu prowizji zwiększył się o 7,4% do 12,4 mld zł dzięki podniesieniu prowizji i opłat za większość usług bankowych. Pozytywny wpływ na jego kształtowanie wywarła też stopniowa poprawa koniunktury na rynku kapitałowym.

Pozostały wynik działalności bankowej (przychody z tytułu akcji i udziałów, operacji finansowych i pozycji wymiany) odnotował silny wzrost o 28,7% w skali roku do 8,6 mld zł.

Niekorzystne zmiany wyniku działalności banki starały się zniwelować, szukając oszczędności w zakresie kosztów. W konsekwencji koszty działania wzrosły jedynie o 0,4% do 24,9 mld zł i pochłonęły 50,4% wyniku działalności bankowej wypracowanego w 2009 r. wobec 51,4% w 2008 r.

KNF podała, że kumulacja negatywnych zjawisk przełożyła się na istotne pogorszenie miar efektywności działania banków. Marża odsetkowa spadła do 2,6% w 2009 r. z 3,2% w 2008 r.).

Wskaźnik zwrotu z kapitału (ROE) wyniósł 11,3% wobec 22,1% rok wcześniej.

Niekwestionowanymi liderami na rynku pozostają PKO BP i Pekao

Banki oczekują w tym roku wzrostu sumy bilansowej o ok. 11% dzięki wzrostowi należności od sektora niefinansowego i budżetowego. Fundusze własne mają wzrosnąć o ok. 9% w skali roku m.in. dzięki zatrzymaniu zysku za 2009 r. w bankach, podała Komisja Nadzoru Finansowego w "Raporcie o sytuacji banków w 2009 r".

W ocenie KNF , pomimo silnego pogorszenia dochodowości, sytuacja sektora bankowego w 2009 r. pozostała stabilna, a pozycja kapitałowa banków uległa wzmocnieniu. Jednak wciąż utrzymuje się podwyższony poziom ryzyka działalności sektora, co może negatywnie wpływać na sytuację banków.

"Banki oczekują wzrostu sumy bilansowej o około 11%, co ma wynikać głównie ze znacznego wzrostu należności od sektora niefinansowego (o ponad 16%) i budżetowego (o około 54%). Wydaje się zatem, że nastąpi pewne przesunięcie aktywności banków w kierunku rozszerzenia kredytowania sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz sektora samorządowego. Oczekiwany jest także wzrost należności od sektora finansowego (o ok. 7%, przy czym dalszej redukcji mają podlegać lokaty u nierezydentów, których wartość powinna obniżyć się o ponad 10%). Nieznacznemu zwiększeniu powinien również ulec portfel papierów wartościowych (o ok. 2%)"- podano w raporcie.

Suma bilansowa sektora bankowego w 2009 r. wzrosła jedynie o 2,1% do 1,06 bln zł wobec wzrostu o 30,6% w 2008 r. Oprócz negatywnego oddziaływania otoczenia zewnętrznego, istotny wpływ na obniżenie dynamiki wywarł spadek wartości pozycji bilansowych związanych z wyceną instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu (o 32,5 mld zł).

Niekwestionowanymi liderami na rynku pozostają PKO BP i Pekao SA, których aktywa przekraczają 100 mld zł, a ich łączny udział w rynku bankowym przekracza 25%. W sumie na 16 dużych i średnich banków o aktywach powyżej 20 mld zł przypadało 76,2% całości rynku.

Kapitały (fundusze) i zobowiązania podporządkowane sektora bankowego wzrosły aż o 27,4% do 105,2 mld zł na koniec 2009 r. Wzrost funduszy wynikał głównie ze zwiększenia kapitałów podstawowych (o 5,3 mld zł), funduszu zapasowego (o 7,2 mld zł) oraz innych funduszy rezerwowych (o 8,6 mld zł).

Na tak silny wzrost funduszy miały wpływ trzy zdarzenia: pozostawienie w bankach prawie całego zysku za 2008 r., dokapitalizowanie BGK przez Skarb Państwa, emisja akcji przez PKO BP (bank pozyskał ponad 5 mld zł).

"Banki oczekują wzrostu funduszy własnych (o ok. 9%), który ma nastąpić m.in. w drodze przeznaczenia większości zysków za 2009 r. na zasilenie kapitałów. Ze względu na wyższą dynamikę akcji kredytowej można w związku z tym oczekiwać nieznacznego obniżenia współczynnika wypłacalności" - podano także w raporcie.

Współczynnik wypłacalności wyniósł 13,3% na koniec 2009 r. wobec 11,2% rok wcześniej.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.