Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Warszawa, 20.01.2020 (ISBnews) - Przeprowadzenie reformy administracji celno-skarbowej w Polsce, która wprowadziła instytucję Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), było celowe, ocenia Najwyższa Izba Kontroli. Według niej, dzięki skonsolidowaniu służb celnych i skarbowych stworzono warunki do poprawy efektywności całego systemu poboru danin publicznych.

"Zdaniem NIK, odnotowany w ostatnich latach wzrost dochodów podatkowych to efekt dobrej koniunktury w gospodarce oraz zmian systemowych w tym właśnie przeprowadzonej konsolidacji. Największe zastrzeżenia NIK budzi obszar szeroko rozumianych spraw kadrowych. Zauważyć jednak należy, że większość problemów prawnych i organizacyjnych było w dużej mierze następstwem uregulowań zawartych w ustawach" - czytamy w komunikacie.

Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) powstała 1 marca 2017 r. z połączenia administracji podatkowej, Służby Celnej i kontroli skarbowej i została podporządkowana ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Reforma dotychczasowych struktur miała umożliwić lepsze wykorzystanie ich zasobów kadrowych, finansowych i organizacyjnych. Krajowa Administracja Skarbowa zajmuje się m.in. poborem należności podatkowych i celnych, które stanowią najistotniejszą pozycję dochodów budżetu państwa. W latach 2017-2018 ok. 94% dochodów budżetu państwa stanowiły dochody zrealizowane przez administrację podatkowo-celną, z czego znaczącą większość stanowiły dochody podatkowe, przypomina NIK.

Celem reformy było między innymi ograniczenie skali oszustw podatkowych, zwiększenie skuteczności poboru należności podatkowych i celnych, zwiększenie poziomu dobrowolności wypełniania obowiązków podatkowych, a także obniżenie kosztów funkcjonowania administracji skarbowej w relacji do poziomu uzyskiwanych dochodów budżetowych.

Najwyższa Izba Kontroli przeanalizowała zarówno założenia przyjętego modelu powołanej Krajowej Administracji Skarbowej, jak również sposób zaplanowania i przeprowadzenia reorganizacji w Ministerstwie Finansów oraz w ośmiu izbach administracji skarbowej i ośmiu urzędach skarbowych. Przyjrzała się również terminowości i rzetelności realizacji wybranych zadań z zakresu egzekucji, podatku akcyzowego, podatku od gier oraz zadań związanych z poborem należności scentralizowanych. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2018 r.

"Poprzez skonsolidowanie służb celnych i skarbowych stworzono warunki do poprawy efektywności całego systemu poboru danin publicznych. Zidentyfikowane przez Najwyższą Izbę Kontroli nieprawidłowości i uchybienia w procesie przygotowania i przeprowadzania reorganizacji wpłynęły na funkcjonowanie Krajowej Administracji Skarbowej w pierwszym okresie jej działania, powodując potrzebę wprowadzenia zmian dostosowawczych. Nie spowodowało to jednak ujemnych skutków dla stanu finansów publicznych" - ustaliła NIK.

Dochody podatkowe zrealizowane w I poł. 2018 r. wyniosły ponad 197 mld zł i były o 27,5% wyższe od dochodów podatkowych uzyskanych w I poł. 2016 r., a dochody z podatku od towarów i usług były wyższe o 34% Zdaniem NIK, odnotowany wzrost dochodów podatkowych, co było jednym z oczekiwanych efektów konsolidacji, to efekt zarówno zmian systemowych, jak również dobrej koniunktury w gospodarce.

W I poł. 2018 r. odnotowano także 30% wzrost kwoty wyegzekwowanych zaległości podatkowych, w tym głównie z tytułu podatku od towarów i usług (o 33,4%), podatku dochodowego od osób fizycznych (o 46,6%) oraz podatku dochodowego od osób prawnych (o 57,4%). Niemniej jednak odmienne tendencje wystąpiły w egzekucji należności scentralizowanych, w tym głównie podatku akcyzowego, gdzie odnotowano istotny spadek (o 51,5%) kwot wyegzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym oraz kwot objętych tytułami wykonawczymi. Negatywny wpływ na ten stan rzeczy miały nieprawidłowości w funkcjonowaniu Centrum Organu Wierzyciela w Trzecim Urzędzie Skarbowym w Szczecinie, obsługującym należności scentralizowane dla całego kraju.

"Największe zastrzeżenia NIK dotyczyły obszaru szeroko rozumianych spraw kadrowych. Zauważyć jednak należy, że większość problemów prawnych i organizacyjnych była w dużej mierze następstwem uregulowań zawartych w ustawach i dotyczyła zastosowanej praktyki wygaszania zatrudnienia, która jest od lat krytykowana i konfliktogenna. W ocenie NIK, poza stwierdzonymi w kontroli nieprawidłowościami i uchybieniami, Minister Finansów przeprowadził proces konsolidacji służb celnych i skarbowych zgodnie z przepisami tych ustaw" - czytamy dalej.

Wśród wniosków, skierowanych do ministra finansów, Izba umieściła:

- zapewnienie warunków umożliwiających prawidłową realizację dochodów z tytułu należności scentralizowanych przez jednostki KAS;

- wdrożenie systemów informatycznych niezbędnych do usprawnienia funkcjonowania jednostek organizacyjnych KAS;

- wzmocnienie nadzoru nad funkcjonowaniem jednostek KAS.

Z kolei dyrektorzy izb administracji skarbowej powinni podjąć działania mające na celu wzmocnienie nadzoru nad terminowością, prawidłowością i rzetelnością realizacji powierzonych IAS zadań, w szczególności w zakresie egzekucji, zakończono w komunikacie.

(ISBnews)

icon/Bell Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem