Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Wprowadzone regulacje zmierzają do faktycznego ograniczenia działalności sądów. Poniżej przedstawiamy podsumowanie stanu prawnego po wejściu w życie obydwu ww. ustaw.

Brak zawieszenia postępowań

Toczące się postępowania nie uległy zawieszeniu z mocy prawa, ponieważ sądy nie zaprzestały czynności.

Wszczynanie nowych postępowań

Możliwe jest składanie do sądów nowych pozwów, wniosków i pism procesowych, a także wszczęcie i prowadzenie egzekucji.

Odwołanie rozpraw

W czasie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego ogłoszonego z powodu COVID-19 nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych.

Zawieszenie biegu terminów:

– Od dnia 31 marca 2020 r. do zakończenia stanu epidemii (lub ewentualnego stanu zagrożenia epidemicznego, jeśli taki zostanie ogłoszony po odwołaniu stanu epidemii) nie rozpoczyna się bieg terminów procesowych (ustawowych i sądowych) m.in. w postępowaniach sądowych, egzekucyjnych i administracyjnych. Bieg terminów, które zaczęły biec przed 31 marca 2020 r., został zawieszony. 

– Po odwołaniu stanu epidemii zawieszone terminy będą biegły w dalszym ciągu (ich bieg nie będzie rozpoczynał się od początku). Jeśli np. 14-dniowy termin został zawieszony 2 dni przed jego upływem, termin ten upłynie 2 dni po odwołaniu stanu epidemii.

– Jak się wydaje, zawieszenie biegu terminów nie dotyczy terminów, które upłynęły już w czasie trwania stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego, ale przed 31 marca 2020 r. Jeśli zatem np. termin na złożenie apelacji przypadał 25 marca 2020 r., to termin ten upłynął, a strona, która w tym czasie nie złożyła apelacji, może jedynie wnosić o przywrócenie tego terminu na zasadach ogólnych. W taki też sposób omawiane przepisy są interpretowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie opublikowanym 3 kwietnia 2020 r.

– Pomimo zawieszenia biegu terminów można dokonywać czynności procesowych (np. można złożyć apelację) – czynności te są skuteczne.

Sprawy pilne: 

– W sprawach pilnych rozprawy nie mogą być odwoływane, zaś bieg terminów nie jest zawieszony.

- Wśród spraw pilnych wskazano przede wszystkim sprawy karne (m.in. sprawy w przedmiocie wniosków dotyczących tymczasowego aresztowania, sprawy, w których zastosowano środki zabezpieczające albo zatrzymanie), sprawy o odebranie osoby pozostającej pod władzą rodzicielską lub pod opieką, sprawy dotyczące przesłuchania osób w trybie zabezpieczenia dowodu oraz osób, co do których zachodzi obawa, że nie będzie można przesłuchać ich na rozprawie w terminie późniejszym, sprawy dotyczące rozpoznania wniosku restrukturyzacyjnego, a także sprawy o nakazanie opuszczenia lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

Postępowania zabezpieczające

Sprawami pilnymi nie są postępowania zabezpieczające, jednak wnioski o udzielenie lub zmianę zabezpieczenia powinny być rozpoznawane na posiedzeniach niejawnych (również w sprawach, w których na ogólnych zasadach udzielenie zabezpieczenia może nastąpić jedynie po przeprowadzeniu rozprawy).

Eksmisje

W czasie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego ogłoszonego z powodu COVID-19 nie wykonuje się eksmisji z lokali mieszkalnych (za wyjątkiem nakazu opuszczenia lokalu orzeczonego na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie).

Usprawiedliwianie nieobecności na rozprawie

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 usprawiedliwienie niestawiennictwa przed sądem z powodu choroby nie wymaga przedstawienia zaświadczenia od lekarza sądowego.

Doręczanie przesyłek

 – Wprowadzone w ustawie z 16 kwietnia 2020 r. zmiany dotyczące doręczania przesyłek poleconych przez Pocztę Polską w formie elektronicznej (tzw. przesyłka hybrydowa) nie dotyczą przesyłek nadawanych przez sądy i trybunały, prokuraturę i inne organy ścigania oraz przez komorników.

- Przesyłek nadawanych przez sądy i trybunały, prokuraturę i inne organy ścigania oraz przez komorników nie dotyczy wprowadzana regulacja, wedle której w okresie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego oraz 14 dni po ich odwołaniu operator pocztowy nie zwraca do nadawcy nieodebranych przesyłek.

– Nieodebrane przesyłki nadane przez sądy i trybunały, prokuraturę i inne organy ścigania oraz przez komorników będzie można – pomimo obowiązującego stanu epidemii – uznać za doręczone przez tzw. podwójne awizo na ogólnych zasadach.

Prawo upadłościowe i restrukturyzacyjne

– Sprawy dotyczące rozpoznania wniosku restrukturyzacyjnego podlegają rozpoznaniu jako pilne. Wprowadzono zasadę, że jeśli podstawa do ogłoszenia upadłości powstała w trakcie trwania stanu epidemii albo zagrożenia epidemicznego ogłoszonego z powodu COVID-19, domniemywa się, że stan niewypłacalności powstał z powodu COVID-19. W takim wypadku określony w ustawie 30-dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie rozpoczyna biegu, a bieg już rozpoczęty ulega przerwaniu. Termin ten będzie biegł od początku po odwołaniu stanu epidemii albo stanu zagrożenia epidemicznego.

Sołtysiński Kawecki & Szlęzak jest niezależną kancelarią prawną świadczącą usługi prawne dla polskich i zagranicznych podmiotów gospodarczych. Kancelaria powstała w 1991 r. w Warszawie i obecnie zatrudnia ponad 160-osobowy zespół prawników specjalizujących się we wszystkich dziedzinach prawa istotnych dla prowadzenia działalności gospodarczej.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.