Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Zakupy przez internet zyskały na popularności podczas pandemii koronawirusa. Zamiast stać w kolejkach i narażać zdrowie, można zaopatrzyć się we wszystko, korzystając jedynie z komputera lub telefonu. Jeśli wcześniej nie miało się styczności z tą formą zakupów, niełatwo się do niej przekonać. Ale jeśli raz się spróbuje, chętnie się do niej wraca. 

Kupować bez wychodzenia z domu można niemal wszystko: od elementów wystroju wnętrz, przez kosmetyki, odzież, obuwie, wyposażenie ogrodu, po elektronikę, sprzęty AGD czy RTV, a nawet jedzenie. Jak zrobić pierwszy krok i zacząć bezpiecznie kupować w sieci?

Jak wybrać bezpieczny sklep internetowy

Najważniejszy jest wybór odpowiedniego sklepu. Najlepiej korzystać ze znanych platform zakupowych lub sklepów, które funkcjonują też fizycznie, do których chętnie uczęszczamy np. w galeriach handlowych. Jeśli jednak chcemy skorzystać z oferty sklepu, którego nie znamy, zanim zdecydujemy się na zakupy, sprawdźmy najpierw wygląd strony internetowej. – Przyjrzyjmy się, jak wygląda strona, czy nie ma błędów językowych, czy informacje są napisane po polsku, czy grafiki są porządne, czy są dane kontaktowe, regulamin, informacje o zwrotach – uczula Zuzanna Polak, kierownik Zespołu Budowania Świadomości Cyberbezpieczeństwa w instytucie badawczym NASK.

Zwraca też uwagę, by przyjrzeć się paskowi adresu strony. To ten zaczynający się od „www”. Powinien zgadzać się z nazwą sklepu. A po kropce powinno się pojawić „pl” albo „com”. Dziwne znaki powinny dać powody do niepokoju. Jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości, zawsze można skorzystać z danych kontaktowych podanych na stronie sklepu i spróbować zadzwonić do sprzedawcy i zapytać o szczegóły prowadzonej sprzedaży.

Sklep internetowy. Sprawdź opinie

Przed zdecydowaniem się na konkretny sklep warto przeczytać opinie o nim. W tym celu wystarczy w wyszukiwarce wpisać nazwę sklepu i sprawdzić, czy ktoś podzielił się wrażeniami z zakupów. Opinii warto też szukać, jeśli korzystamy z platform zakupowych.

Nie daj się złapać na duże rabaty

Wybierając sklep na zakupy, należy pamiętać, by unikać ofert bardzo atrakcyjnych cenowo. – Trzeba pamiętać, że gdy oferta jest zbyt piękna, zniżka bardzo duża, możemy mieć do czynienia z oszustwem. Cyberprzestępcy w ten sposób zachęcają do zakupu. Nie ufajmy zbyt dużym rabatom. Jeśli szukamy konkretnego produktu i znajdziemy jedną jedyną ofertę z dużą zniżką, to jest to bardzo podejrzane. Strzeżmy się presji natychmiastowego rabatu i presji czasu. Chytry dwa razy płaci – przypomina Zuzanna Polak z NASK.

Zaletą zakupów przez internet jest to, że możemy na spokojnie zapoznać się z informacjami o produktach. Bez presji czasowej, bez nacisków ze strony sprzedawców. Warto to wykorzystać i poświęcić tyle czasu na przeczytanie opisu, ile trzeba.  – Przed zakupem zawsze warto zwrócić uwagę na cały opis oferty, łącznie z tytułem. Zawsze znajdziemy tam informacje na temat funkcji danego produktu, jego wymiarów, wagi czy dodatkowe informacje na temat montażu produktu. Dobrą praktyką jest również przejrzenie wszystkich zdjęć poglądowych dostępnych w danej ofercie – mówi Izabela Niewiedział, ekspert Allegro.

Sklep internetowy. Sprawdź koszty i czas dostawy

Przed dokonaniem zakupu zawsze należy sprawdzić koszty i czas dostawy. Pozwoli to uniknąć rozczarowania, zwłaszcza gdy zamierzamy kupić prezent i zależy nam na czasie. W internecie działa coraz więcej firm wysyłających towar prosto z Chin. To oznacza co najmniej kilka tygodni oczekiwania. Jeśli sprzedawca nie podaje dokładnych danych na temat terminu wysyłki, najlepiej skontaktować się z nim bezpośrednio i zapytać, kiedy można spodziewać się przesyłki.

Jak bezpiecznie płacić. Przelew, karta czy za pobraniem?

Po wybraniu sklepu i konkretnego produktu przychodzi czas na płatności. W zależności od sklepu do wyboru będzie kilka opcji. Najpopularniejsze to płatność z góry przelewem lub za pomocą karty albo płatność za pobraniem, czyli przy odbiorze. Przy płatności przelewem najczęściej przekierowani będziemy na stronę banku. Przy płatności kartą zostaniemy przeniesieni na stronę operatora płatności i wówczas będziemy musieli podać dane karty. Później zostaniemy też przekierowani na stronę banku, by taką transakcję potwierdzić. – Po przekierowaniu na stronę operatora płatności czy banku warto zwrócić uwagę na to, czy adres strony nie posiada literówek oraz czy wyświetla się prawidłowa nazwa banku – mówi Izabela Niewiedział.

Zuzanna Polak przypomina, że najbezpieczniejszym sposobem płatności jest płatność kartą. – Przy płatności kartą obowiązuje procedura charge back. Jeśli zostaniemy oszukani przez sklep internetowy, możemy zgłosić to do banku, a bank w ramach procedury charge back odda nam pieniądze. Jeśli obawiamy się płatności kartą lub nie mamy konta internetowego, możemy zapłacić za pobraniem. To zazwyczaj droższa opcja dostawy, ale warto ją rozważyć. Tym bardziej że kurierzy dysponują terminalami i można przy odbiorze przesyłki zapłacić kartą – mówi.

Dopłata do przesyłki? Uwaga na oszukańcze SMS-y!

Po dokonaniu zakupów i oczekiwaniu na przesyłkę musimy uważać na przychodzące e-maile i SMS-y. Mogą wysyłać je cyberprzestępcy. – Uważać należy na wiadomości informujące, że przesyłka jest wstrzymana i należy do niej dopłacić. To zazwyczaj drobna kwota. Link jest w SMS-ie, wystarczy kliknąć i zapłacić. Absolutnie nie należy na takie strony wchodzić. Żadna firma kurierska nie stosuje takich praktyk. Z góry można uznać, że to oszustwo – uczula Zuzanna Polak.

Nieudane zakupy? Poznaj swoje prawa

Jeśli zakupiony przez internet produkt nam się nie spodoba, możemy go zwrócić bez podania przyczyny w ciągu 14 dni od momentu otrzymania. Zwracany towar nie powinien nosić śladów użytkowania, ale można go obejrzeć czy przymierzyć. Informacji na temat tego, jak dokonać zwrotu, można szukać na dołączonych do paragonu dokumentach, stronie internetowej sklepu lub skontaktować się bezpośrednio ze sprzedawcą.

Jeśli mamy problem ze zwrotem towaru, możemy zwrócić się o pomoc do miejskiego rzecznika praw konsumenta.

Oszustwo? Zgłoś sprawę na policję

Jeśli pomimo dokonania płatności za dany produkt nie otrzymamy przesyłki lub klikniemy w podejrzany link i podamy dane do konta, najlepiej skontaktować się z placówką banku i dokonać blokady rachunku. Jeśli stracimy pieniądze, sprawę należy zgłosić na policję. O każdym oszustwie warto poinformować CERT Polska, zespół powołany do reagowania na zdarzenia naruszające bezpieczeństwo w sieci. CERT Polska, mając sygnały od wielu osób, może ocenić skalę działania cyberprzestępcy i zaangażować w sprawę policję i prokuraturę.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.