Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Zosia, Kuba i Alex dostają trudne zadanie: pani od przyrody prosi ich o przygotowanie raportu na temat wymarłych zwierząt, które żyły kiedyś w najbliższej okolicy. Hmmm, ciężka sprawa! Na szczęście jest internet – pani Monika mówi, że można z niego korzystać podczas przygotowywania raportu. Młodzi bohaterowie uruchamiają przeglądarkę stron WWW i... spotykają wirtualnego profesora, który wie, jak zabrać się do poszukiwań.

Tak w zarysie rozpoczyna się fabuła tej edukacyjnej książki, której zadaniem jest przybliżenie dzieciom technologii sieci WWW od strony użytkowej, nauka strategii i metod wyszukiwania informacji, krytycznej oceny tych informacji, a także źródeł, z których pochodzą. „Tajemnice sieci" mają również przygotować młodego czytelnika do samodzielnego publikowania danych w internecie oraz do bezpiecznego korzystania z mediów społecznościowych.

– To dla mnie nowe doświadczenie, pierwsza moja książka dla dzieci. Prowadzę kółko programistyczne w szkole, w której uczy się mój 12-letni syn. Obserwuję, jak dzieci w jego wieku radzą sobie z internetem i komputerami. Mamy do czynienia z ogromną przepaścią w umiejętnościach: część uczniów to geniusze, a część potrzebuje lekcji wyrównawczych z obsługi komputera. Oczekujemy, że to pokolenie będzie „cyfrowymi tubylcami", ale wcale tak nie jest. Badania potwierdzają, że kompetencje cyfrowe u dzieci są na bardzo zróżnicowanym poziomie – mówi prof. Adam Wierzbicki, autor „Tajemnic sieci".

Jak dodaje, pandemia koronawirusa dobitnie uświadomiła, że umiejętność korzystania z sieci WWW jest w dzisiejszych czasach na wagę złota. – Gdyby wyłączono internet, nie poradzilibyśmy sobie z edukacją i pracą. Dlaczego trzeba bardzo dobrze opanować umiejętności potrzebne do korzystania w sieci. Od edukacji najmłodszych w tym zakresie będzie zależeć nasze życie polityczne i społeczne za kilkanaście-kilkadziesiąt lat. Choć czas bezkrytycznego spoglądania na internet już minął, sieć naprawdę nie jest tak straszna, jak niektórym się wydaje – podkreśla.

Jego zdaniem nie należy oczywiście bagatelizować zagrożeń, które czyhają w internecie na młodych ludzi. – Izolowanie dzieci od internetu jest zupełnie bez sensu i nie ma szans powodzenia. Trzeba po prostu rozmawiać z nimi na temat tego, co mogą znaleźć w sieci. Najmłodsi są w końcu bardzo podatni na fake newsy, manipulacje i prześladowanie. Trzeba wiedzieć, jak sobie z tym radzić. Wcale nie jesteśmy wobec tego bezbronni – podkreśla.

W odkrywaniu tajemnic sieci dzieciom (zarówno bohaterom, jak i czytelnikom książki) towarzyszyć będzie Wirtualny Profesor, chatbot zaprojektowany przez autora książki, który dla czytelników jest dostępny na stronie tajemnicesieci.com. Wirtualny Profesor potrafi odpowiedzieć na wiele pytań dotyczących sieci WWW. Może wytłumaczyć, jakich strategii i metod użyć do wyszukiwania oraz do oceny wiarygodności informacji w sieci. Pomoże zrozumieć, jak zakłada się stronę WWW, a także co to są ciasteczka, ale także, jak zorganizować kampanię i chronić swoje dane w mediach społecznościowych.

Wirtualny Profesor nie jest jednak nieomylny. „Sam jestem oprogramowaniem, ale oprogramowaniem napisanym przez człowieka, więc mogę też popełniać błędy" – przyznaje. Jedną z rzeczy, które książka próbuje wyjaśnić, jest to, że cała sieć jest tworzona przez ludzi. Nie tylko technologia, ale także treść. A to oznacza, że treści w sieci mogą być dobre lub złe. Prawdziwe lub fałszywe, ciekawe lub bezużyteczne, mądre lub głupie, odpowiednie dla dzieci lub nie. Aby sieć mogła w pełni wykorzystać swój potencjał, ludzie muszą zdać sobie sprawę z tego, czym sieć jest. To sztuczne środowisko, które w dużej mierze obejmuje nasze życie: pracę, edukację, relacje i ludzką kulturę: naukę, ale także sztukę, media, literaturę. Jesteśmy odpowiedzialni za ulepszanie sieci i nikt nie zrobi tego za nas.

* Prof. dr hab. Adam Wierzbicki obserwował rozwój sieci WWW od początku jej istnienia. Zaciekawiony, zajął się zawodowo technologiami związanymi z siecią WWW i jej zastosowaniami. Jest naukowcem, ale też nauczycielem, i bardzo lubi swój zawód. Jako naukowiec zajmuje się między innymi wiarygodnością treści WWW oraz sztuczną inteligencją w sieci.

Pisząc książki dla dzieci, ma ukryty cel: chce zarazić młodych czytelników swoją fascynacją technologią oraz siecią WWW! Na co dzień wykłada w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych. Autor książki „Wiarygodność treści WWW".

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.